Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar letiim Yazarlar Ariv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karada
Dier lkeler
Balkanlar
Trk Dnyas
Konuk Yazar
letiim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Ariv
Strateji/Eitim
ne kanlar
. . . . . . . . . .
Elmal kynde Balkan Sava ehitleri iin ant dikildi
GTGB Kr Kousu 30 yldr devam ediyor
Trke, Balkanlarda tehlikede
Prizren Ta Kprs Yangnda Zarar Grd
Krcaali hastanesinde cretsiz cilt kanseri muayeneleri yaplacak
Anaokulu Sorunu davas grld
Makedonyada ekilen "Bal Kaymak Filmi Vizyona Girmek in Gn Sayyor"
VEFAT ve BASALII
Naim Sleymanolunun mezar DNA testi iin alacak
Avukat Yazar Mustafa Bayramaliyi Kaybettik
Dviz  
  Dolar : 4.5781
  Euro : 4.1149
Hava  
 
 
Video  
NUR PAAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bk. Veki...
zcan Pehlivanol...
RUBASAM YNETCS...
HH LDER LTF ...
RUMELݴYE ELVEDA...
ELVEDA RUMEL-SKY...
ELVEDA RUMEL SK...
S. Krs  

Makalenin Detay

Ana sayfaya Dn

1915 Ermeni tehcirinin ana nedeni, 1912 Balkan Trk soykrmdr
.
27.07.2015



1912 Balkan Savann 100. yldnmyd sessizce geldi geti Balkanlarda Srplar, Rumlar ve Bulgarlarn ittifak yaparak Osmanlya saldrd yl. Balkanlarda Trk soykrmnn 100. yl geerken Ermeni propagandas 2015de gibi geliyor dedik. Balkan soykrmda yaklak 600 bin Trk ve Mslman Rumeli ve Balkanlarda katledildi. 900 bin Trk ve Mslman lmden kaarak g yollarna dt. 500 yldr yaadklar topraklar terk etmek zorunda kaldlar. Trakya, stanbul ve Anadolu topraklarna sndlar. nl Balkan muhacirleri ite onlardr. 1912yi bilmeden ve anlamadan 1915 Ermeni olaylarn anlayamazsnz.

Ay daha geni tutalm. I. Dnya Savan anlamadan konuyu anlayamazsnz. Bu savata taraf olan 4 byk Avrupa mparatorluunun (ngiltere, Almanya, Rusya ve Osmanl) pozisyonlarn ve hedeflerini, stratejilerini, taktiklerini anlamadan Ermeni tehcirini yerli yerine oturtamazsnz. 1. Dnya Savana daha sonra tm dnyada 25 lke katld. Toplam 8.5 milyon kii ld. 7 milyon kii kayp veya esir oldu. 21 milyon insan yaraland veya sakat kald. 1908-1918 arasndaki frtnal 10 yl kavramadan ve Osmanl mparatorluunun nasl ykldn ve Yeni Trkiyenin 1920lerde nasl kurulduunu bilmeden bugn ve gelecei doru anlayamazsnz. nk bugn adeta 100 yllk hesaplar yeniden gndemde. 100 yllk rvanlar alnmak isteniyor. 100 yllk defterler alp tekrar masaya konuyor. 100 yl ncesini bilmezseniz, bugn nnze konan faturay anlamazsnz. Birileri 100 yl geciktin, hadi de k! der. Evi boaltmak zorunda kalrsnz! Ev dediim u zerinde yaadmz Anadolu topraklar. Yani bugnk milli snrlar iindeki Trkiye. 4 ktaya yaylm koskoca Osmanl mparatorluundan kala kala elimizde kalan son vatan topra olan Trkiyenin ve onun yaam alan Anadolunun kymetini bilmezseniz, onu da elinizden alrlar. Tpk 1912deki Balkan gmenleri gibi yzlerce yl yaadnz topraklardan atlr, vatansz kalrsnz! Bugnn genleri bunlar renmeli. Dindar olacaklarsa, Mslman olacaklarsa, nce Avrupada 100 yl nce Trk ve Mslmanlarn bana gelenleri bilmeliler. Onlar dindar nesil olarak yetitirmek isteyenler , nce kendi tarihlerini doru drst retmeliler. Gnmz siyasetileri de tarih snavnda. Bir ift sz de onlara. nce 100 yl nce Yeni Trkiyenin o ykntlar iinde nasl kurulduunu bileceksiniz, ondan sonra bugn Yeni Trkiye lklar atacaksnz. Bilmeden lk atanlarn l, ilerde ac lklara dnebilir. Tpk 100 yl nceki gibi nk gnmzdeki hesaplar doru okumak iin nce tarih bilmek gerekiyor. Sonra bilgiyle, aklla, serinkanllkla gemile hesaplamak gerekiyor. Bunu yapmadan 2015 ile hesaplaamaz ve 2023lere gidemezsiniz. Demek ki tarih bugn artk dn deildir. Tarih geleceimizdir! Tarih yarnmzdr! yleyse yarnmz, geleceimizi kurtarmak iin tarihi iyi bileceiz. imdi dnelim tekrar 100 yl ncesine. Bu yaznn ana tezi udur: 1915 Ermeni tehcirinin ana nedeni 1912 Balkanlardaki Trk soykrmdr. imdi bu ana tezin gerekelerini 3 maddede zetleyelim: 1- 1912de Balkan sava srecinde Rumeli ve Balkanlarda yaanan Trk soykrm Tnin Osmanl topraklar iindeki farkl din, milliyet ve kimliklerden tm farkl unsurlarn hrriyet ve merutiyet rejiminde ibirlii yapmasna dayanan ttihad- anasr (Unsurlarn birlii) politikasna son verdi. Yeni-Osmanl dleri sona erdi. Unsurlarn ayrmas ve elde kalan son vatan paras olan Anadolunun farkl din ve milliyetlerden (Rumlar ve Ermeniler) temizlenmesi politikasn gndeme getirdi. Ermeni tehciri (Zorunlu g) askeri nedenlerin de eklenmesiyle 1912den kan dersler sonucu gndeme geldi. Mbadele fikri ve uygulamas da 1912 ile birlikte ortaya kt. 2- Ermeni tehciri T ynetimine, 1913ten itibaren Balkan Sava yenilgisinden dersler karan Alman subaylar tarafndan nerildi. Anadolunun farkl din ve milliyetlerden temizlenmesini 1913te ilk gndeme getiren Osmanlnn ba askeri danman nl Alman General Goltz Paadr. Daha sonra fiilen Osmanl Ordusu Genelkurmay Bakan pozisyonunu stlenen General Bronsart von Schellendorftur. 3- 27 Mays1915te Enver Paa tarafndan alnan Ermeni tehciri askeri kararnn ana nedeni 1915 ocak ayndaki Sarkam yenilgisi ve Douda 80 bin Osmanl askerinin kayb sonucu, Rus ordusunun Ermeni eteleri desteinde Van, Bitlis ve Muu ele geirmesidir. ubat 1915te daha Rus ordusu gelmeden Vanda Ermeni etelerin 10 bin kii ile balatt isyan ve bundan sonra blgede Trk ve Mslmanlara yaptklar zulm sonucu blgeden kalar balamtr. Bu gelime T ynetiminde yeniden bir Rumeli-Balkan faciasnn yaanaca korkusunu dourmutur. Ayn trajedinin bu kez Dou Anadoluda yaanaca korkusu Ermeni tehcirini hzlandrmtr. imdi bu konular biraz daha aalm: Yl 1912. Hrriyetin ilanndan 4 yl sonra, Abdlhamiti devirip iktidar byk lde ele alan ttihat Terakki youn tepkiler ve ordu iindeki kar hareketler sonucu hkmeti brakr, muhalefete ekilir. Osmanldaki bu siyasi kargaay deerlendiren Balkan lkeleri (Srbistan, Bulgaristan ve Yunanistan) aralarnda ittifak yaparak Osmanlya saldrrlar. Ordudaki kargaa, terhis kaosu ve siyasi ekimeler (Subaylar arasnda ttihat-tilaf kavgas) sonucu Osmanl ordusu byk bir yenilgiye urar. Selanik gibi byk bir kent tek kurun atmadan teslim edilir. te Rumeli ve Balkanlardaki byk kym ve byk g bu srete yaanr. Sava srasnda tam 1.5 milyon Trk ve Mslman Balkanlarda 500 yldr yaadklar topraklarn, vatanlarn, yerlerini, yurtlarn, evlerini, barklarn, mallarn mlklerini terk etmek zorunda kalrlar. ok vahet yaanr. ok ac ekilir. Trkler ve Mslmanlar camilere doldurulup yaklr, bombalanr. Kadnlarn kzlarn rzlarna geilir ve ldrlr. Hamile kadnlarn karnn yarp ldrmek gnlk oyun haline gelir. Bu vaheti o dnem orada olan baz Batl gazeteci ve gzlemciler dehetle anlatr. Bu gazetecilerden birisi de daha sonra Rusyada liderlie ykselecek olan nl Trokidir. Bu savata Avrupann belki de yzyllardr grmedii bir lde sivil vahet yaanr. 600 bin Trk ve Mslman katledilir. 900 bin insan g yollarna dp cann kurtarr. Balkan sava yenilgisi ve Balkan muhacirleri Osmanl toplumunda travmatik lde derin aclar brakr. Dnemin nde gelen edebiyatlar bu konuda ok arpc eserler kaleme alrlar. (Merak edenler Mehmet Akifin bu konuda yazdklarn, mer Seyfettin yklerini ve Refik Halidin Gurbet Hikayelerini -Gzya yks- okuyabilir) Bu gmenlerin byk ksm Anadoluya nakledilir. Orada yerletirilmeye allr. Gnmzde pek ok kiinin aile kklerinde bir Rumeli-Balkan gmeni hikayesi vardr. T dncesinde byk krlma: Yeni Osmanl dne son! 1912 ylnda ttihat Terakki (T) iktidarda deildir. Ancak 1908 Temmuz ayndan beri lkedeki en gl siyasi aktr konumundadr. Tnin 1908 Hrriyetin ilann gerekletirirken ve daha sonra 1909 ylnn 31 Mart sonras Osmanl mparatorluu iindeki farkl milliyet ve dinlerden tm unsurlara kar izledii temel politika ttihad- Anasr politikasdr. Bu szck Unsurlarn birlii anlamna gelir. Bunun anlam o srada zellikle Makedonyada atan Bulgar, Srp, Rum, Ermeni, Arnavut, Ulah, Yahudi gibi tm farkl milliyetlerden unsurlar arasnda Merutiyet ve Anayasa temelinde bireysel ve etnik haklarn salanmasdr. Ama herkesin ortak ve eit hukuk sistemi ile milliyet ve din temelindeki atmalarn nlenmesidir. T bu Yeni Osmanl dzeni iin bu byk uzlama ve anlamann sihirli formln Kanun-u Esaside, yani Anayasada grmektedir. Anayasada bireysel ve kurumsal zgrlkler salannca tm milli ve dini atmalar sona erecektir. Yeni Osmanllar ve Yeni Osmanllk Tanzimattan beri (1839) gelen bir yenileme ve reform arzusudur. Osmanlnn bat hukuk normlarn benimseyerek yklmaktan kurtulaca inancdr. Deiim ve yenilenme arzusudur. nancdr. T byk lde Tanzimatta balayan ve Jntrkler aracl ile 1900l yllara tanan bu Yeni Osmanl lksn srdrmtr. Bu yzden farkl din ve milliyetlere byk bir anlay ve hogr ile baklmtr. T balangta Ermeni, hatta Bulgar rgtlerle padiah devirmek ve Hrriyet, Anayasa getirmek iin beraber alm, ibirlii yapmtr. Bu nedenle gerek 1908de top atlaryla Hrriyet ilan edildii zaman Selanikte, tm Makedonyada ve daha sonra 1909da stanbulda gazete sayfalar ve belleklerde kalan temel bir fotoraf vardr. Bu fotoraflarda, papaz, haham ve imamlar hep birlikte Hrriyet ve Merutiyet sloganlar altnda yrrken grlrler. Bu tablo Tnin ttihad- Anasr (Unsurlarn Birlii) politikasnn savunucusu Tnin zledii ve destekledii tablodur. Tm farkl milliyet ve dinlerden unsurlar Yeni Osmanlnn Hrriyet, Merutiyet ve Medeniyet yolunda hep birlikte elele yryeceklerdir. Bu hayal gerek hayatta byle olmaz. Osmanl mparatorluu iindeki Bulgarlar, Srplar, Rumlar ve Ermeniler 1908 Hrriyetin ilan ile beraber milliyeti ve ayrlk faaliyetlerine daha da hz verirler.Kilise liderlik yapar. 1912de Osmanldaki siyasi kaosu da frsat bilen (T ynetimi terk etmitir) Bulgaristan, Srbistan ve Yunanistan aralarnda ittifak yaparak Osmanl ordusuna saldrrlar. Saldr sadece askeri atma dzeyinde kalmaz. Rumeli, Makedonya ve Balkanlardaki tm Trk ve Mslmanlar kyma urar. ldrlr, ezilir ve kovulur. Avrupa ktasnda son 100 yldr yaanmam byk bir katliam ve kitlesel g yaanr. Trkler, Mslmanlar ve ksaca Osmanl Rumeli ve Balkanlardan kovulur. Trklerin btn mal varl,zenginliine el konur.Gz dikilen bu zenginliktir. Balkanlarda 1912de yaanan bu Trk soykrm Tnin ttihad- Anasr (Unsurlarn Birlii) politikasna ar bir darbe indirir. Trklk akm 1912 sonras balar ttihat Terakki iinde Trklk akm ve Trk milliyetilii esas olarak 1912de bu byk Balkan faciasndan sonra balar. Yllarca Trkln ana merkezi olarak bilinen Trk Ocaklarnn kurulma tarihi 1912dir. Yani Balkan Savann yaratt travmatik etki ve buna kar milli tepki sonucu ortaya kmtr. Zaten Osmanlda en son ortaya kan milliyeti akm Trk milliyetiliidir. Bulgar, Srp, Rum-Yunan ve Ermeni milliyetilii ok daha nce ortaya km ve Osmanlya kar Batl lkelerin byk desteini grmtr. Trkler mecbur kalmtr. lk Yunan krall Osmanlya kar savaan ngiltere-Fransa-Rusya desteiyle 1821de kuruldu. Srbistan ve Bulgaristan bamszln 1878de Berlin anlamas ile kazand. Dolaysyla milliyetilik Rumelide Bulgar, Srp ve Yunanllar (Rumlar) arasnda ok glyd. Tnin ncleri ise balangta milliyetilik davas gtmyorlard. Biraz hayali ve biraz romantik bir Hrriyetilik ideali peindeydiler. Tnin ilk ortaya knda milliyeti unsurlar ok zayf ve ekilsizdi. Ama dediimiz gibi 1912de Trk ve Mslmanlarn Rumeli ve Balkanlardan kovulmas, bir anlamda Rumelide Trklere kar tam bir etnik temizlik yaplmas T ynetiminde hem ok etkisi yaratt, hem de farkl dncelere ynelmelerine yol at. Milliyetilik 1912den karlan mecburi sonu olarak Trkler arasnda yaylmaya balad. 1912 Osmanl toplumunda Trk ve Mslmanlar arasnda o gne kadar yaygn bir duygu olmayan yabanc dmanln da krkledi.Yaanan soykrm nedeniyle dmanlk ncelikle Rumlar ve Ermenileri hedef almaya balad. Alman askeri misyonunun politikaya etkisi Tnin farkl dncelere ynelmede Almanlarn da tayin edici bir rol oldu. 1890larn bandan beri Osmanl ordusunu dzeltmek iin gelmi Alman subaylar ve askeri misyonu vardr. O srada Osmanl ordusunu slah ve dzeltme misyonu ile gelmi olan nemli bir subay vard. Ad Colmar Freiherr von der Goltz. Osmanl tarihinde ksaca Goltz Paa olarak bilinir. Goltz Paa 1883 ve 1895 yllar arasnda Osmanl askeri eitimini supervizor olarak ynetti. O yllar arasnda Harbiye mezunlarnn neredeyse tm bu Goltz Paann ynetimi ve dersleri altnda yetimitir. 1908de Hrriyetin ilan ile yeniden stanbula gelen Goltz Paa 1911de Mareal rtbesini alarak Osmanl ordusu kurmay bakan yardmcs oldu. Goltz Paa 1908de Hrriyetin ilanna nclk eden T iindeki askerleri de Devrimi Londra ve Paristekiler yapmad. Anadolu kkenli bu subaylara herkes Alman subaylar diyor szleriyle vmtr. Goltz Paa 1. Dnya Savana kadar Osmanlda grevde kald. Bu arada 1912 Balkan Savanda fiili grevler de ald. 1914 austosunda Dnya Sava balaynca Almanyaya gitti, Belika askeri valiliine atand. Ancak burada sivillere kar bask (Topluca alma kamplarna yollama gibi) yntemlerini uygulamak istemeyerek yeniden kendi isteiyle stanbula geldi. 1914 Aralk aynda Goltz Paa tekrar stanbula dnd. Sultann ve Harbiye Nazrnn (Enver Paa) kiisel askeri danman pozisyonunu stlendi. Daha sonra savata Iraktaki 6. Ordunun Komutan oldu. 19 Nisan 1916da Badatta tifs nedeniyle ar ate sonucu ld. Vasiyeti bir Trk ve Alman bayra ile Tarabyadaki Alman Konsolosluuna gmlmekti. Vasiyeti yerine getirildi. Halen Tarabyada Alman konsolosluu iindeki o nefis manzaral tepede, dnemin Alman Bykelisi Wangenheim ile birlikte bu zel ve grkemli mezarlkta yatmaktadr. te bu Goltz Paa, Osmanlnn kendisinin de rol ald 1912 Balkan yenilgisinden hemen sonra enteresan fikirler gelitirmeye balad. Ne de olsa askerdi, ne de olsa Almand ve ne de olsa strateji uzmanyd. Almanyann askeri hedefi ksa sre sonra patlak verecek 1. Dnya Savanda Osmanl ordusunu Kafkaslarda Rusyaya kar ve Badat demiryolun gzergahnda, Irak-Msr cephesinde ngilizlere kar kullanmakt. te tm bu nedenlerle Goltz Paa 1913te o srada nl Babali baskn ile ynetimi yeniden ele geiren T ynetimine u tavsiyelerde bulundu: Balkanlardaki yenilgiyi unutun, Avrupay brakn, Anadoluya younlan. Orada Mslman unsuru takviye edin, ilerde Balkanlardaki gibi temizlik yaamamak iin Ruslarla ayn Ortodoks dinden olanlar (Ermeniler ve Rumlar) gerekirse baka blgelere kaydrn. (Deportation). te Osmanlda ilk Deportation fikri (Yani tehcir, yani kitlesel g, yani baz dini ve milli gruplar zorla baka blgelere g ettirme politikas) bylece 1913te Osmanlda Alman askeri heyetinin ba danman Goltz Paa tarafndan resmi olarak gndeme getirildi. Goltz Paann bu tavsiyeleri, raporlar ve yazlar son olarak ABDde 2006 ylnda Cornell niversitesi tarafndan yaynlanan bir kitapta (Absolute Destuction-Yazar: Isabel V. Hull) (1) ayrntl olarak ortaya konuyor. Dier Alman subaylar da Deportation istedi zellikle Rus Cephesinde Kafkasya ve Dou Anadoluda Osmanl ordusunu arkadan vurma hazrlklar iinde olan Ermeni unsurlarn temizlenmesi daha sonra baka Alman askerler ve kurmaylar tarafndan da dile getirildi. Bu askerlerden bazlar unlardr: General Bronsart von Schellendorf: 1. Dnya Savanda fiilen Osmanl ordusunun Genelkurmay Bakanln stlenen subay. Bata Enver Paann kurmay bakan gibi grnse de Alman Genelkurmaynn stanbuldaki 1 numaral subaydr. Sarkam harekatna Enver Paay zorlayan kiidir. Sarkam yenilgisi sonucu Dou Anadoluda ilerleyen Rus ordusuna kar cephe gerisindeki Ermenilerin baka blgeye yollanmas isteyenler arasndadr. General Schellendorfun 1915 Temmuzunda Badat Hattnda alan ii taburlarndaki Ermenilerin ve Sivas ile Urfada geriye kalan Ermenilerin deportationu (tehcir-baka blgeye yollama) iin verdii yazl emri de vardr. Schellendorf daha sonra Ayvalktaki Rumlarn ve Rum etelerinin tehcirini de isteyecektir. Schellendorfun Ermenilere kar Yahudilerden on kat beterler eklinde rk grler tad da bilinmektedir. Dnemin T yneticilerinin hibirinde aldklar kltr ve eitim sonucu rk grler yoktur. Onlarn kararlar tmyle Osmanl mparatorluunun elde kalan son paralarn kurtarmak iin alnm kararlardr. Sava sonras Ermeni tehciri konusunda Osmanl ynetimine tavsiyede bulunduklarn itiraf eden bir dier subay da Otto von Feldmanndr. Feldmann da o srada stanbulda Alman Genelkurmay ubesini oluturan 600 Alman subay arasndaki sorumlu kiilerden birisidir. Douda savaan 3. Ordu kurmay bakan Lt. Colonel Felix Guse, ve Commander Lt. von Humann gibi dier baz Alman subaylar da Ermenilerin blgeden uzaklatrlmasn hem nermiler hem savunmulardr. Liman von Sanders ve Kress gibi baz dier Alman subaylarnn, zellikle Dou Anadolu dndaki baka blgelerdeki Ermeni tehcirine kar kt bilinir. stanbuldaki Alman diplomatik misyonu (Bata Bykeli Wangenheim) Ermeni konusunu ya geitirmi, ya da dini ve diplomatik nedenlerle sivillerin zarar grmemesi iin clz itirazlar yapmtr. Alman Dileri ve diplomatik misyonu genel olarak Ermeni tehcirinin askeri gerekelerle yapldn kabul etmitir. Nasl etmesinler? Zaten tehciri neren stanbuldaki Alman askeri misyonudur. Mbadele fikri Aslnda Anadolunun Trkler dndaki dier unsurlardan temizlenmesi ve dier din ve milliyetlerden unsurlarn (zellikle Rumlarn) kendi memleketlerine gnderilmesi fikri de 1912de Balkanlarda Trk soykrm nedeniyle ortaya km bir fikirdir. Madem ki Trkler Balkanlardan kovulmu ve Anadolu dnda gidecek ve snacak baka vatanlar kalmamtr, o zaman Anadoluyu da elden karmamak iin farkl milliyet, farkl dinden olanlarn da Anadoludan boaltlp kendi lkelerine geri gnderilmeleri kanlmaz bir zorunluluk haline gelmitir. Kavga yaam alan kavgasdr. Kavga 1912de Rumeli ve Balkanlarda grld gibi lm-kalm kavgasdr. te Anadolunun Rus ordusunun doal mttefiki saylan Ermeni eteleri ve onlar destekleyen Ermeni unsurlardan arndrlmas da bu bak as sonucu gndeme gelmitir, 1912 sonras balayan ge zorlamalar ve 1923 sonrasna kadar sren karlkl mbadele hareketleri bu anlay erevesinde yaplmtr. (Trkler Anadoluya-Rumlar Yunanistana!). Herkesin kendi lkesinde yaamas anlay ile Rumlar kendi lkeleri saylan Yunanistana, Trkler kendi lkeleri olan Anadoluya gitmitir. 1912 Balkanlarda Trk soykrm ve g , hem Ermeni hem de Rumlarn Anadoludan gnderilmesinin ana nedeni olmutur. Sarkam faciasnn Ermeni tehcirine etkisi te 1912deki bu byk vahetin ve Balkanlarda yaanan bu byk Trk soykrmnn zerinden daha iki sene gemeden, 1914 Austosunda Osmanl devleti, ttihat-Terakki ynetiminde Almanlarn mttefiki olarak 1. Dnya Savana girer. 1914 Aralk ve 1915 Ocak ay banda nl Sarkam facias yaanr. Genelkurmay Bakan ve Bakomutan konumundaki Enver Paa, Alman Genelkurmaynn stratejik hesaplarla bastrmas sonucu Kars-Sarkam zerinden kn en elverisiz artlarnda Kafkasyadaki Rus Ordusuna saldrr. Bu saldrda bilindii gibi ciddi bir sava bile olmadan 80 bin Osmanl askeri ar k artlar ortamnda, gdaszlk, yetersiz giyim ve basiretsiz lgn ynetim sonucu can verir. Koskoca 90 bin kiilik bir ordu bo yere karlara gmlr. Geriye bitkin ve perian 12 bin asker kalr. te tam bu artlarda ngiltere ve Fransz donanmalar anakkale nlerine gelir. anakkale savalar balar. Dou Anadoluda oluan bu boluk sonucu Rus ordusu Anadoluya doru ilerlemeye balar. Van, Bitlis ve Muu ele geirir. Rus arl 1914 Eyll ayndan itibaren Kafkasya ve Anadoluda Ermeni etelerine silah ve para aktmaktadr. Yzlerce ete olumutur. Bu etelerin Rus ordusu ilerlerken, cephe gerisinden Osmanl ordusunu arkadan vurmas hedeflenmitir. Bu politika sonucunu verir. 1915 ubatnda Sarkam faciasnn hemen sonras Vanda Ermeni eteler ayaklanr ve kenti ele geirir. Orada yaayan Ermeniler de ayaklanma ve isyana katlr. Ksa sre sonra da Rus ordusu gelerek Van ele geirir. Bitlis ve Mu da ayn yntemlerle Ermeni eteleri-Rus ordusu tarafndan ele geirilir. Bu kentlere Ermeni valiler atanr. Trk ve Mslmanlar en ar ve vahi artlarda yok edilir.Toplu mezarlar byle oluur. Blgede imkan bulanlar Anadolu ilerine kaar. Bedizzaman Ermeni ve Ruslarla savarken esir dt Trkiyede Nurculuun efsane ismi Bedizzaman Said-i Nursi (Krdi) ite tam o tarihte, bu ortamda kendi talebelerinden oluan bir grupla elde silah Bitliste Ermeni etelere kar savar. Rus kuatmasn yannda kalan 4 kii ile yarmaya alrken 1915 ubat aynda Ruslara esir der. Ermenilerin onu yok etme giriimlerini Rus subaylar engeller. Bedizzaman Rusyada esir olarak kalr. Bedizzaman daha sonra 1917 Rus Devrimi kargaasnda kaacak ve 1918de tekrar stanbula gelecektir. Rus ordusunun iinde etelerden baka bir de Ermeni Tugay vardr. Bu Ermeni Tugay, girdii her yerde tpk Rumelideki gibi Mslmanlar camilere doldurup topluca ldrmeye balar. Daha nce Balkanlarda Batda yaanan Trklere ynelik zulm ve soykrm rnekleri bu kez Dou Anadoluda yaanmaya balar. Rus ve Ermeniler nnden kaan Trk ve Mslmanlar Anadolunun ilerine doru g etmeye zorlanrlar. Anadolunun iinde ise Ermeni topluluklar, Ermeni etelerin nclnde Rus ordusunu ve Ermeni Tugayn Kurtarc olarak beklemektedir. Anadoluda Ermeniler Ruslarn potansiyel mttefiki haline gelmitir. Ermeni nfusunun neredeyse tm Anadoluda ama ncelikle Dou Anadoluda yzlerce yldr kalabalk koloniler halinde yaamas nedeniyle Ermeni nfusu, zellikle Alman Genelkurmaynn gznde artk Cephe gerisi dman olarak grlmeye balar. Neden Alman Genelkurmay diyoruz? nk Sarkamta Ruslara kar alan cephe ve Irak(Badat) -Msr hattnda ngilizlere kar almak istenen cephe, Alman Genelkurmaynn Osmanl ordusunu dman gler stne srmek istedii iki ana cephedir. Osmanl ordusunu Enver Paa Ekim 1914de imzalad bir anlama ile fiilen Alman Genelkurmaynn emrine vermitir. Tm sava Berlinde Alman Genelkurmay ynetmektedir. stanbul Harbiyede bu emirleri uygulayacak 800 kiilik bir Alman Genelkurmay karargah vardr. Komuta tm cephelerde fiilen bu Alman heyetindedir. Enver Alman karargahnn emirlerinin uygulanmasn salamaktadr. Eer Anadolu kaybedilirse, Alman genelkurmay iin Osmanl ordusunu, ngilizlere kar Msr stne (Kanal blgesine) srme imkan kalmayacaktr. nk eer Ruslar, cephe gerisindeki Ermenilerin destei ile Anadolu ilerine ilerlerse, Trabzondan Adanaya ekilecek bir hat zerinde tm Anadolu kaybedilebilir. Bylece Osmanl ordusu Sarkam yenilgisinin faturasn, Anadolunun Dou yarsn da yitirmekle deyebilir. Zaten anakkaleye karma yapm olan ngiliz-Fransz kuvvetleri, bylece 1. Dnya Savanda Almanlarn en gl mttefiki olarak grlen Osmanl ordusunu ift taraftan kskaca alm gibi grnr. Alman Genelkurmay tehcir nerir te bu ortamda 1915 ubat ve mart aylarnda Ermenilerin Anadoludan srlmesi, yani tehciri (zorunlu g) ncelikle Alman Genelkurmaynn bir nerisi olarak masaya gelir. T ynetimi ve Enver Paa ile Talat Paa bu neriye aynen katlacaklardr. nk Anadolu elden gitmektedir! Ermeni tehciri karar 27 Mays 1915te Enver Paa tarafndan askeri karar olarak alnr. Goltz Paa karar paraf eder. Uygulamay ve zorunlu g organizasyonunu ise o srada Sadrazam olan Talat Paa yapacaktr. Karar balangta hemen Rus cephesi gerisindeki Ermenilerin durum tehlike arzettii zaman, gerekirse oradan alnp baka blgelere gnderilmesini iermektedir. Daha sonra Ermeni tehciri neredeyse Anadoludaki tm Ermenilere uygulanr. Bu konuda verilen saylar tartmaldr. Ancak 1 milyon civarnda Ermeninin yerlerini terk ettii tahmin edilmektedir. Bunlarn 300 bin kadar zaten o srada Dou Anadoluya gelen Rus Ordusuna snmlardr. nemli bir blm Irak blgesine sevkedilmitir. Balkan soykrmnn Douda tekrar korkusu Almanlarn bu stratejik talimatyla birlikte ttihat Terakki ynetiminin Ermenileri srme kararnn ok nemli bir nedeni daha vardr. O da Balkan muhacirleri trajedisidir. ou Rumeli ve Balkanlardan gelen ttihatlar, 1912 Balkanlarda Trk soykrm ve gnn yakn tanklardr. Osmanl onlarn gzleri nnde imparatorluu 500 yldr sahip olduklar Bat topraklarn kaybetmitir. TCnin 1913 ocak aynda Edirneyi kurtarma temas zerinde yapt Babali darbesi sonras Enver Paa nclnde zar zor Edirne kurtarlmtr. 1915te Balkan muhacirlerinin byk ksm Anadoluda hala yersiz yurtsuzdur. ttihat Terakki ynetimi, Dou Anadoludan Rus ve Ermeni korkusu nedeniyle yeni gler balaynca Balkan faciasnn bu kez Dou Anadoluda tekrarlanmasndan korkmutur. Osmanl mparatorluunun Bat kanad (Rumeli-Balkanlar) kaybedildikten sonra Dou kanadnn da (Samsun-Adana hattyla beraber tm Irak ve Hicaz-Yemen, Kanal blgesi) tmyle kaybedilmesi ihtimali gndeme gelmitir. Bu olursa Osmanl gleri o srada henz Rumlarn youn olarak yaad Bat Anadolu topraklarnda skp kalacaktr. Daha doru Osmanl mparatorluu tmyle haritadan silinme tehlikesiyle yz yzedir. Zaten anakkaleye de dman karma yapmtr. te bu artlar altnda ncelikle Alman Genelkurmaynn nerisiyle, sonra da ttihat Terakki ynetiminin bu fikri desteklemesiyle Ermeni tehciri karar alnr. Anadoludaki Ermeni nfusu zorla Irak blgesine g ettirilir. Bir ok yerde hala yersiz yurtsuz olan Balkan muhacirleri Ermenilerden boalan ev ve mahallelere yerletirilir. Bu da 1912 ile 1915 arasndaki dorudan balanty gsteren bir unsurdur. Tehcir srasnda yaklak 1 milyona yakn Ermeni nfus yerinden edilir. Bunlarn 500-600 bini de g yollarnda can verir. nemli bir ksm da eteler tarafndan katledilir. Sonu yle zetlenebilir: Balkanlardan Anadoluya atlan Trklerin, bu kez Anadoludan da atlmasn engellemek iin Ermeniler Anadoludan atlmtr. Alman-Osmanl ittifak savata Anadolu hattn korumak iin cephe gerisinde Rus mttefiki olarak grlen Ermenileri blgeden boaltmtr. I. Dnya Sava byk imparatorluklarn tm glerini ve imkanlarn son askerine son kurununa kadar acmaszca ve lmne seferber ettii bir savatr. Olduka ilkel ve vahi koullarda yaplmtr. Ve bu sava sonunda Osmanl mparatorluu tmyle yklmtr. Mustafa Kemal ve bir avu arkadann inanc ve vizyonu sayesinde bu ykntlar arasndan Yeni Trkiyenin kurulmas 20. Yzyln en byk mucizesidir. Gn getike milli mcadelenin ve bugnk Trkiyenin ortaya knn nasl bir mucize olduu daha iyi anlalyor. Gnmzde 100 yl sonra Ermeni soykrm tartmasnn dnya apnda bu kadar alevlenmesi bouna deildir. 100 yl sonra haritalar tekrar iziliyor 100 yl sonra bugn Ortadouda, Kafkaslarda ve Anadoluda byk gler yeniden ibanda. Arap baharyla Ortadou yeniden ekilleniyor. Birileri lkeleri blen yeni siyasi haritalar iziyor. Suriye ve Irakn blnme srecinde Trkiyeden de byk bir para kopararak Krdistan kurma planlar var. Bu planlarn hibiri sakl gizli deil. Aka yaplyor. Ermenistann Ar Dan da kapsayacak ekilde Anadoludan toprak koparma planlar da sakl gizli deil. Ermenistan Cumhurbakan Serj Sarkisyan geen yl bunu Ankarann gznn iine baka baka aka syledi. Ermeni soykrm tartmalarnn arkasnda aka tazminat ve toprak talepleri de var. Toprak deyince Trkiyeden nerelerin isteneceini merak edenler tehcire urayan Ermenilerin yaad yerlere bakabilir Btn bu anlattklarmz hayal mi, komplo teorisi mi? Tarihi bilmezseniz ve 100 yl sonra masaya konan faturalarn 100 yl nceki hesaplarn bilmezseniz, tm bu anlatlanlar hayal rn olarak kavrayabilirsiniz 0 zaman 2015-2023 yllarnda karnza kacak olaylarn ve saldrlarn ne olduunu bile anlayamazsnz. 100 yl ncesini bilmezseniz, yarnlar yitirirsiniz! Bouna demiyoruz Tarih artk yarndr! (1) Kitap-Absolute Destruction-Military Culture and Practices of War in Imperial Germany-Isabel V. Hull. Cornell University-2006. Bu kitap henz Trkeye evrilmedi. Ancak Ermeni tehcirinin, Osmanl ynetimindeki ttihat Terakkiye o dnemin Alman subaylar tarafndan nasl nerildiini isim isim eitli an ve mektuplarla belgeliyor. . 1915 Ermeni tehcirinin ana nedeni, 1912 Balkan Trk soykrmdr Bu yl 2012. Balkan Sava ve Balkanlarda Trk soykrmnn 100. yl. Trkiye bugn tm dnyada 1915teki Ermeni olaylar nedeniyle Soykrm mdr, deil midir? diye sorgulanyor. Avrupada Sarkozy gibi liderler, soykrm tezini inkara cezai yaptrm getirmeye alyor. 100 yllk defterler tekrar alyor. yleyse gen Trk nesilleri her eyden nce tarihlerini iyi bilmek zorundalar. nk geldiimiz ortamda Tarih artk gemi deil, yarndr. Tarihi bir dnem yayoruz. 100 yllk olaylar yeniden gndeme geliyor. 1912 Balkan Savann 100. yldnmyd sessizce geldi geti Balkanlarda Srplar, Rumlar ve Bulgarlarn ittifak yaparak Osmanlya saldrd yl. Balkanlarda Trk soykrmnn 100. yl geerken Ermeni propagandas 2015de gibi geliyor dedik. Balkan soykrmda yaklak 600 bin Trk ve Mslman Rumeli ve Balkanlarda katledildi. 900 bin Trk ve Mslman lmden kaarak g yollarna dt. 500 yldr yaadklar topraklar terk etmek zorunda kaldlar. Trakya, stanbul ve Anadolu topraklarna sndlar. nl Balkan muhacirleri ite onlardr. 1912yi bilmeden ve anlamadan 1915 Ermeni olaylarn anlayamazsnz. Ay daha geni tutalm. I. Dnya Savan anlamadan konuyu anlayamazsnz. Bu savata taraf olan 4 byk Avrupa mparatorluunun (ngiltere, Almanya, Rusya ve Osmanl) pozisyonlarn ve hedeflerini, stratejilerini, taktiklerini anlamadan Ermeni tehcirini yerli yerine oturtamazsnz. 1. Dnya Savana daha sonra tm dnyada 25 lke katld. Toplam 8.5 milyon kii ld. 7 milyon kii kayp veya esir oldu. 21 milyon insan yaraland veya sakat kald. 1908-1918 arasndaki frtnal 10 yl kavramadan ve Osmanl mparatorluunun nasl ykldn ve Yeni Trkiyenin 1920lerde nasl kurulduunu bilmeden bugn ve gelecei doru anlayamazsnz. nk bugn adeta 100 yllk hesaplar yeniden gndemde. 100 yllk rvanlar alnmak isteniyor. 100 yllk defterler alp tekrar masaya konuyor. 100 yl ncesini bilmezseniz, bugn nnze konan faturay anlamazsnz. Birileri 100 yl geciktin, hadi de k! der. Evi boaltmak zorunda kalrsnz! Ev dediim u zerinde yaadmz Anadolu topraklar. Yani bugnk milli snrlar iindeki Trkiye. 4 ktaya yaylm koskoca Osmanl mparatorluundan kala kala elimizde kalan son vatan topra olan Trkiyenin ve onun yaam alan Anadolunun kymetini bilmezseniz, onu da elinizden alrlar. Tpk 1912deki Balkan gmenleri gibi yzlerce yl yaadnz topraklardan atlr, vatansz kalrsnz! Bugnn genleri bunlar renmeli. Dindar olacaklarsa, Mslman olacaklarsa, nce Avrupada 100 yl nce Trk ve Mslmanlarn bana gelenleri bilmeliler. Onlar dindar nesil olarak yetitirmek isteyenler , nce kendi tarihlerini doru drst retmeliler. Gnmz siyasetileri de tarih snavnda. Bir ift sz de onlara. nce 100 yl nce Yeni Trkiyenin o ykntlar iinde nasl kurulduunu bileceksiniz, ondan sonra bugn Yeni Trkiye lklar atacaksnz. Bilmeden lk atanlarn l, ilerde ac lklara dnebilir. Tpk 100 yl nceki gibi nk gnmzdeki hesaplar doru okumak iin nce tarih bilmek gerekiyor. Sonra bilgiyle, aklla, serinkanllkla gemile hesaplamak gerekiyor. Bunu yapmadan 2015 ile hesaplaamaz ve 2023lere gidemezsiniz. Demek ki tarih bugn artk dn deildir. Tarih geleceimizdir! Tarih yarnmzdr! yleyse yarnmz, geleceimizi kurtarmak iin tarihi iyi bileceiz. imdi dnelim tekrar 100 yl ncesine. Bu yaznn ana tezi udur: 1915 Ermeni tehcirinin ana nedeni 1912 Balkanlardaki Trk soykrmdr. imdi bu ana tezin gerekelerini 3 maddede zetleyelim: 1- 1912de Balkan sava srecinde Rumeli ve Balkanlarda yaanan Trk soykrm Tnin Osmanl topraklar iindeki farkl din, milliyet ve kimliklerden tm farkl unsurlarn hrriyet ve merutiyet rejiminde ibirlii yapmasna dayanan ttihad- anasr (Unsurlarn birlii) politikasna son verdi. Yeni-Osmanl dleri sona erdi. Unsurlarn ayrmas ve elde kalan son vatan paras olan Anadolunun farkl din ve milliyetlerden (Rumlar ve Ermeniler) temizlenmesi politikasn gndeme getirdi. Ermeni tehciri (Zorunlu g) askeri nedenlerin de eklenmesiyle 1912den kan dersler sonucu gndeme geldi. Mbadele fikri ve uygulamas da 1912 ile birlikte ortaya kt. 2- Ermeni tehciri T ynetimine, 1913ten itibaren Balkan Sava yenilgisinden dersler karan Alman subaylar tarafndan nerildi. Anadolunun farkl din ve milliyetlerden temizlenmesini 1913te ilk gndeme getiren Osmanlnn ba askeri danman nl Alman General Goltz Paadr. Daha sonra fiilen Osmanl Ordusu Genelkurmay Bakan pozisyonunu stlenen General Bronsart von Schellendorftur. 3- 27 Mays1915te Enver Paa tarafndan alnan Ermeni tehciri askeri kararnn ana nedeni 1915 ocak ayndaki Sarkam yenilgisi ve Douda 80 bin Osmanl askerinin kayb sonucu, Rus ordusunun Ermeni eteleri desteinde Van, Bitlis ve Muu ele geirmesidir. ubat 1915te daha Rus ordusu gelmeden Vanda Ermeni etelerin 10 bin kii ile balatt isyan ve bundan sonra blgede Trk ve Mslmanlara yaptklar zulm sonucu blgeden kalar balamtr. Bu gelime T ynetiminde yeniden bir Rumeli-Balkan faciasnn yaanaca korkusunu dourmutur. Ayn trajedinin bu kez Dou Anadoluda yaanaca korkusu Ermeni tehcirini hzlandrmtr. imdi bu konular biraz daha aalm: Yl 1912. Hrriyetin ilanndan 4 yl sonra, Abdlhamiti devirip iktidar byk lde ele alan ttihat Terakki youn tepkiler ve ordu iindeki kar hareketler sonucu hkmeti brakr, muhalefete ekilir. Osmanldaki bu siyasi kargaay deerlendiren Balkan lkeleri (Srbistan, Bulgaristan ve Yunanistan) aralarnda ittifak yaparak Osmanlya saldrrlar. Ordudaki kargaa, terhis kaosu ve siyasi ekimeler (Subaylar arasnda ttihat-tilaf kavgas) sonucu Osmanl ordusu byk bir yenilgiye urar. Selanik gibi byk bir kent tek kurun atmadan teslim edilir. te Rumeli ve Balkanlardaki byk kym ve byk g bu srete yaanr. Sava srasnda tam 1.5 milyon Trk ve Mslman Balkanlarda 500 yldr yaadklar topraklarn, vatanlarn, yerlerini, yurtlarn, evlerini, barklarn, mallarn mlklerini terk etmek zorunda kalrlar. ok vahet yaanr. ok ac ekilir. Trkler ve Mslmanlar camilere doldurulup yaklr, bombalanr. Kadnlarn kzlarn rzlarna geilir ve ldrlr. Hamile kadnlarn karnn yarp ldrmek gnlk oyun haline gelir. Bu vaheti o dnem orada olan baz Batl gazeteci ve gzlemciler dehetle anlatr. Bu gazetecilerden birisi de daha sonra Rusyada liderlie ykselecek olan nl Trokidir. Bu savata Avrupann belki de yzyllardr grmedii bir lde sivil vahet yaanr. 600 bin Trk ve Mslman katledilir. 900 bin insan g yollarna dp cann kurtarr. Balkan sava yenilgisi ve Balkan muhacirleri Osmanl toplumunda travmatik lde derin aclar brakr. Dnemin nde gelen edebiyatlar bu konuda ok arpc eserler kaleme alrlar. (Merak edenler Mehmet Akifin bu konuda yazdklarn, mer Seyfettin yklerini ve Refik Halidin Gurbet Hikayelerini -Gzya yks- okuyabilir) Bu gmenlerin byk ksm Anadoluya nakledilir. Orada yerletirilmeye allr. Gnmzde pek ok kiinin aile kklerinde bir Rumeli-Balkan gmeni hikayesi vardr. T dncesinde byk krlma: Yeni Osmanl dne son! 1912 ylnda ttihat Terakki (T) iktidarda deildir. Ancak 1908 Temmuz ayndan beri lkedeki en gl siyasi aktr konumundadr. Tnin 1908 Hrriyetin ilann gerekletirirken ve daha sonra 1909 ylnn 31 Mart sonras Osmanl mparatorluu iindeki farkl milliyet ve dinlerden tm unsurlara kar izledii temel politika ttihad- Anasr politikasdr. Bu szck Unsurlarn birlii anlamna gelir. Bunun anlam o srada zellikle Makedonyada atan Bulgar, Srp, Rum, Ermeni, Arnavut, Ulah, Yahudi gibi tm farkl milliyetlerden unsurlar arasnda Merutiyet ve Anayasa temelinde bireysel ve etnik haklarn salanmasdr. Ama herkesin ortak ve eit hukuk sistemi ile milliyet ve din temelindeki atmalarn nlenmesidir. T bu Yeni Osmanl dzeni iin bu byk uzlama ve anlamann sihirli formln Kanun-u Esaside, yani Anayasada grmektedir. Anayasada bireysel ve kurumsal zgrlkler salannca tm milli ve dini atmalar sona erecektir. Yeni Osmanllar ve Yeni Osmanllk Tanzimattan beri (1839) gelen bir yenileme ve reform arzusudur. Osmanlnn bat hukuk normlarn benimseyerek yklmaktan kurtulaca inancdr. Deiim ve yenilenme arzusudur. nancdr. T byk lde Tanzimatta balayan ve Jntrkler aracl ile 1900l yllara tanan bu Yeni Osmanl lksn srdrmtr. Bu yzden farkl din ve milliyetlere byk bir anlay ve hogr ile baklmtr. T balangta Ermeni, hatta Bulgar rgtlerle padiah devirmek ve Hrriyet, Anayasa getirmek iin beraber alm, ibirlii yapmtr. Bu nedenle gerek 1908de top atlaryla Hrriyet ilan edildii zaman Selanikte, tm Makedonyada ve daha sonra 1909da stanbulda gazete sayfalar ve belleklerde kalan temel bir fotoraf vardr. Bu fotoraflarda, papaz, haham ve imamlar hep birlikte Hrriyet ve Merutiyet sloganlar altnda yrrken grlrler. Bu tablo Tnin ttihad- Anasr (Unsurlarn Birlii) politikasnn savunucusu Tnin zledii ve destekledii tablodur. Tm farkl milliyet ve dinlerden unsurlar Yeni Osmanlnn Hrriyet, Merutiyet ve Medeniyet yolunda hep birlikte elele yryeceklerdir. Bu hayal gerek hayatta byle olmaz. Osmanl mparatorluu iindeki Bulgarlar, Srplar, Rumlar ve Ermeniler 1908 Hrriyetin ilan ile beraber milliyeti ve ayrlk faaliyetlerine daha da hz verirler.Kilise liderlik yapar. 1912de Osmanldaki siyasi kaosu da frsat bilen (T ynetimi terk etmitir) Bulgaristan, Srbistan ve Yunanistan aralarnda ittifak yaparak Osmanl ordusuna saldrrlar. Saldr sadece askeri atma dzeyinde kalmaz. Rumeli, Makedonya ve Balkanlardaki tm Trk ve Mslmanlar kyma urar. ldrlr, ezilir ve kovulur. Avrupa ktasnda son 100 yldr yaanmam byk bir katliam ve kitlesel g yaanr. Trkler, Mslmanlar ve ksaca Osmanl Rumeli ve Balkanlardan kovulur. Trklerin btn mal varl,zenginliine el konur.Gz dikilen bu zenginliktir. Balkanlarda 1912de yaanan bu Trk soykrm Tnin ttihad- Anasr (Unsurlarn Birlii) politikasna ar bir darbe indirir. Trklk akm 1912 sonras balar ttihat Terakki iinde Trklk akm ve Trk milliyetilii esas olarak 1912de bu byk Balkan faciasndan sonra balar. Yllarca Trkln ana merkezi olarak bilinen Trk Ocaklarnn kurulma tarihi 1912dir. Yani Balkan Savann yaratt travmatik etki ve buna kar milli tepki sonucu ortaya kmtr. Zaten Osmanlda en son ortaya kan milliyeti akm Trk milliyetiliidir. Bulgar, Srp, Rum-Yunan ve Ermeni milliyetilii ok daha nce ortaya km ve Osmanlya kar Batl lkelerin byk desteini grmtr. Trkler mecbur kalmtr. lk Yunan krall Osmanlya kar savaan ngiltere-Fransa-Rusya desteiyle 1821de kuruldu. Srbistan ve Bulgaristan bamszln 1878de Berlin anlamas ile kazand. Dolaysyla milliyetilik Rumelide Bulgar, Srp ve Yunanllar (Rumlar) arasnda ok glyd. Tnin ncleri ise balangta milliyetilik davas gtmyorlard. Biraz hayali ve biraz romantik bir Hrriyetilik ideali peindeydiler. Tnin ilk ortaya knda milliyeti unsurlar ok zayf ve ekilsizdi. Ama dediimiz gibi 1912de Trk ve Mslmanlarn Rumeli ve Balkanlardan kovulmas, bir anlamda Rumelide Trklere kar tam bir etnik temizlik yaplmas T ynetiminde hem ok etkisi yaratt, hem de farkl dncelere ynelmelerine yol at. Milliyetilik 1912den karlan mecburi sonu olarak Trkler arasnda yaylmaya balad. 1912 Osmanl toplumunda Trk ve Mslmanlar arasnda o gne kadar yaygn bir duygu olmayan yabanc dmanln da krkledi.Yaanan soykrm nedeniyle dmanlk ncelikle Rumlar ve Ermenileri hedef almaya balad. Alman askeri misyonunun politikaya etkisi Tnin farkl dncelere ynelmede Almanlarn da tayin edici bir rol oldu. 1890larn bandan beri Osmanl ordusunu dzeltmek iin gelmi Alman subaylar ve askeri misyonu vardr. O srada Osmanl ordusunu slah ve dzeltme misyonu ile gelmi olan nemli bir subay vard. Ad Colmar Freiherr von der Goltz. Osmanl tarihinde ksaca Goltz Paa olarak bilinir. Goltz Paa 1883 ve 1895 yllar arasnda Osmanl askeri eitimini supervizor olarak ynetti. O yllar arasnda Harbiye mezunlarnn neredeyse tm bu Goltz Paann ynetimi ve dersleri altnda yetimitir. 1908de Hrriyetin ilan ile yeniden stanbula gelen Goltz Paa 1911de Mareal rtbesini alarak Osmanl ordusu kurmay bakan yardmcs oldu. Goltz Paa 1908de Hrriyetin ilanna nclk eden T iindeki askerleri de Devrimi Londra ve Paristekiler yapmad. Anadolu kkenli bu subaylara herkes Alman subaylar diyor szleriyle vmtr. Goltz Paa 1. Dnya Savana kadar Osmanlda grevde kald. Bu arada 1912 Balkan Savanda fiili grevler de ald. 1914 austosunda Dnya Sava balaynca Almanyaya gitti, Belika askeri valiliine atand. Ancak burada sivillere kar bask (Topluca alma kamplarna yollama gibi) yntemlerini uygulamak istemeyerek yeniden kendi isteiyle stanbula geldi. 1914 Aralk aynda Goltz Paa tekrar stanbula dnd. Sultann ve Harbiye Nazrnn (Enver Paa) kiisel askeri danman pozisyonunu stlendi. Daha sonra savata Iraktaki 6. Ordunun Komutan oldu. 19 Nisan 1916da Badatta tifs nedeniyle ar ate sonucu ld. Vasiyeti bir Trk ve Alman bayra ile Tarabyadaki Alman Konsolosluuna gmlmekti. Vasiyeti yerine getirildi. Halen Tarabyada Alman konsolosluu iindeki o nefis manzaral tepede, dnemin Alman Bykelisi Wangenheim ile birlikte bu zel ve grkemli mezarlkta yatmaktadr. te bu Goltz Paa, Osmanlnn kendisinin de rol ald 1912 Balkan yenilgisinden hemen sonra enteresan fikirler gelitirmeye balad. Ne de olsa askerdi, ne de olsa Almand ve ne de olsa strateji uzmanyd. Almanyann askeri hedefi ksa sre sonra patlak verecek 1. Dnya Savanda Osmanl ordusunu Kafkaslarda Rusyaya kar ve Badat demiryolun gzergahnda, Irak-Msr cephesinde ngilizlere kar kullanmakt. te tm bu nedenlerle Goltz Paa 1913te o srada nl Babali baskn ile ynetimi yeniden ele geiren T ynetimine u tavsiyelerde bulundu: Balkanlardaki yenilgiyi unutun, Avrupay brakn, Anadoluya younlan. Orada Mslman unsuru takviye edin, ilerde Balkanlardaki gibi temizlik yaamamak iin Ruslarla ayn Ortodoks dinden olanlar (Ermeniler ve Rumlar) gerekirse baka blgelere kaydrn. (Deportation). te Osmanlda ilk Deportation fikri (Yani tehcir, yani kitlesel g, yani baz dini ve milli gruplar zorla baka blgelere g ettirme politikas) bylece 1913te Osmanlda Alman askeri heyetinin ba danman Goltz Paa tarafndan resmi olarak gndeme getirildi. Goltz Paann bu tavsiyeleri, raporlar ve yazlar son olarak ABDde 2006 ylnda Cornell niversitesi tarafndan yaynlanan bir kitapta (Absolute Destuction-Yazar: Isabel V. Hull) (1) ayrntl olarak ortaya konuyor. Dier Alman subaylar da Deportation istedi zellikle Rus Cephesinde Kafkasya ve Dou Anadoluda Osmanl ordusunu arkadan vurma hazrlklar iinde olan Ermeni unsurlarn temizlenmesi daha sonra baka Alman askerler ve kurmaylar tarafndan da dile getirildi. Bu askerlerden bazlar unlardr: General Bronsart von Schellendorf: 1. Dnya Savanda fiilen Osmanl ordusunun Genelkurmay Bakanln stlenen subay. Bata Enver Paann kurmay bakan gibi grnse de Alman Genelkurmaynn stanbuldaki 1 numaral subaydr. Sarkam harekatna Enver Paay zorlayan kiidir. Sarkam yenilgisi sonucu Dou Anadoluda ilerleyen Rus ordusuna kar cephe gerisindeki Ermenilerin baka blgeye yollanmas isteyenler arasndadr. General Schellendorfun 1915 Temmuzunda Badat Hattnda alan ii taburlarndaki Ermenilerin ve Sivas ile Urfada geriye kalan Ermenilerin deportationu (tehcir-baka blgeye yollama) iin verdii yazl emri de vardr. Schellendorf daha sonra Ayvalktaki Rumlarn ve Rum etelerinin tehcirini de isteyecektir. Schellendorfun Ermenilere kar Yahudilerden on kat beterler eklinde rk grler tad da bilinmektedir. Dnemin T yneticilerinin hibirinde aldklar kltr ve eitim sonucu rk grler yoktur. Onlarn kararlar tmyle Osmanl mparatorluunun elde kalan son paralarn kurtarmak iin alnm kararlardr. Sava sonras Ermeni tehciri konusunda Osmanl ynetimine tavsiyede bulunduklarn itiraf eden bir dier subay da Otto von Feldmanndr. Feldmann da o srada stanbulda Alman Genelkurmay ubesini oluturan 600 Alman subay arasndaki sorumlu kiilerden birisidir. Douda savaan 3. Ordu kurmay bakan Lt. Colonel Felix Guse, ve Commander Lt. von Humann gibi dier baz Alman subaylar da Ermenilerin blgeden uzaklatrlmasn hem nermiler hem savunmulardr. Liman von Sanders ve Kress gibi baz dier Alman subaylarnn, zellikle Dou Anadolu dndaki baka blgelerdeki Ermeni tehcirine kar kt bilinir. stanbuldaki Alman diplomatik misyonu (Bata Bykeli Wangenheim) Ermeni konusunu ya geitirmi, ya da dini ve diplomatik nedenlerle sivillerin zarar grmemesi iin clz itirazlar yapmtr. Alman Dileri ve diplomatik misyonu genel olarak Ermeni tehcirinin askeri gerekelerle yapldn kabul etmitir. Nasl etmesinler? Zaten tehciri neren stanbuldaki Alman askeri misyonudur. Mbadele fikri Aslnda Anadolunun Trkler dndaki dier unsurlardan temizlenmesi ve dier din ve milliyetlerden unsurlarn (zellikle Rumlarn) kendi memleketlerine gnderilmesi fikri de 1912de Balkanlarda Trk soykrm nedeniyle ortaya km bir fikirdir. Madem ki Trkler Balkanlardan kovulmu ve Anadolu dnda gidecek ve snacak baka vatanlar kalmamtr, o zaman Anadoluyu da elden karmamak iin farkl milliyet, farkl dinden olanlarn da Anadoludan boaltlp kendi lkelerine geri gnderilmeleri kanlmaz bir zorunluluk haline gelmitir. Kavga yaam alan kavgasdr. Kavga 1912de Rumeli ve Balkanlarda grld gibi lm-kalm kavgasdr. te Anadolunun Rus ordusunun doal mttefiki saylan Ermeni eteleri ve onlar destekleyen Ermeni unsurlardan arndrlmas da bu bak as sonucu gndeme gelmitir, 1912 sonras balayan ge zorlamalar ve 1923 sonrasna kadar sren karlkl mbadele hareketleri bu anlay erevesinde yaplmtr. (Trkler Anadoluya-Rumlar Yunanistana!). Herkesin kendi lkesinde yaamas anlay ile Rumlar kendi lkeleri saylan Yunanistana, Trkler kendi lkeleri olan Anadoluya gitmitir. 1912 Balkanlarda Trk soykrm ve g , hem Ermeni hem de Rumlarn Anadoludan gnderilmesinin ana nedeni olmutur. Sarkam faciasnn Ermeni tehcirine etkisi te 1912deki bu byk vahetin ve Balkanlarda yaanan bu byk Trk soykrmnn zerinden daha iki sene gemeden, 1914 Austosunda Osmanl devleti, ttihat-Terakki ynetiminde Almanlarn mttefiki olarak 1. Dnya Savana girer. 1914 Aralk ve 1915 Ocak ay banda nl Sarkam facias yaanr. Genelkurmay Bakan ve Bakomutan konumundaki Enver Paa, Alman Genelkurmaynn stratejik hesaplarla bastrmas sonucu Kars-Sarkam zerinden kn en elverisiz artlarnda Kafkasyadaki Rus Ordusuna saldrr. Bu saldrda bilindii gibi ciddi bir sava bile olmadan 80 bin Osmanl askeri ar k artlar ortamnda, gdaszlk, yetersiz giyim ve basiretsiz lgn ynetim sonucu can verir. Koskoca 90 bin kiilik bir ordu bo yere karlara gmlr. Geriye bitkin ve perian 12 bin asker kalr. te tam bu artlarda ngiltere ve Fransz donanmalar anakkale nlerine gelir. anakkale savalar balar. Dou Anadoluda oluan bu boluk sonucu Rus ordusu Anadoluya doru ilerlemeye balar. Van, Bitlis ve Muu ele geirir. Rus arl 1914 Eyll ayndan itibaren Kafkasya ve Anadoluda Ermeni etelerine silah ve para aktmaktadr. Yzlerce ete olumutur. Bu etelerin Rus ordusu ilerlerken, cephe gerisinden Osmanl ordusunu arkadan vurmas hedeflenmitir. Bu politika sonucunu verir. 1915 ubatnda Sarkam faciasnn hemen sonras Vanda Ermeni eteler ayaklanr ve kenti ele geirir. Orada yaayan Ermeniler de ayaklanma ve isyana katlr. Ksa sre sonra da Rus ordusu gelerek Van ele geirir. Bitlis ve Mu da ayn yntemlerle Ermeni eteleri-Rus ordusu tarafndan ele geirilir. Bu kentlere Ermeni valiler atanr. Trk ve Mslmanlar en ar ve vahi artlarda yok edilir.Toplu mezarlar byle oluur. Blgede imkan bulanlar Anadolu ilerine kaar. Bedizzaman Ermeni ve Ruslarla savarken esir dt Trkiyede Nurculuun efsane ismi Bedizzaman Said-i Nursi (Krdi) ite tam o tarihte, bu ortamda kendi talebelerinden oluan bir grupla elde silah Bitliste Ermeni etelere kar savar. Rus kuatmasn yannda kalan 4 kii ile yarmaya alrken 1915 ubat aynda Ruslara esir der. Ermenilerin onu yok etme giriimlerini Rus subaylar engeller. Bedizzaman Rusyada esir olarak kalr. Bedizzaman daha sonra 1917 Rus Devrimi kargaasnda kaacak ve 1918de tekrar stanbula gelecektir. Rus ordusunun iinde etelerden baka bir de Ermeni Tugay vardr. Bu Ermeni Tugay, girdii her yerde tpk Rumelideki gibi Mslmanlar camilere doldurup topluca ldrmeye balar. Daha nce Balkanlarda Batda yaanan Trklere ynelik zulm ve soykrm rnekleri bu kez Dou Anadoluda yaanmaya balar. Rus ve Ermeniler nnden kaan Trk ve Mslmanlar Anadolunun ilerine doru g etmeye zorlanrlar. Anadolunun iinde ise Ermeni topluluklar, Ermeni etelerin nclnde Rus ordusunu ve Ermeni Tugayn Kurtarc olarak beklemektedir. Anadoluda Ermeniler Ruslarn potansiyel mttefiki haline gelmitir. Ermeni nfusunun neredeyse tm Anadoluda ama ncelikle Dou Anadoluda yzlerce yldr kalabalk koloniler halinde yaamas nedeniyle Ermeni nfusu, zellikle Alman Genelkurmaynn gznde artk Cephe gerisi dman olarak grlmeye balar. Neden Alman Genelkurmay diyoruz? nk Sarkamta Ruslara kar alan cephe ve Irak(Badat) -Msr hattnda ngilizlere kar almak istenen cephe, Alman Genelkurmaynn Osmanl ordusunu dman gler stne srmek istedii iki ana cephedir. Osmanl ordusunu Enver Paa Ekim 1914de imzalad bir anlama ile fiilen Alman Genelkurmaynn emrine vermitir. Tm sava Berlinde Alman Genelkurmay ynetmektedir. stanbul Harbiyede bu emirleri uygulayacak 800 kiilik bir Alman Genelkurmay karargah vardr. Komuta tm cephelerde fiilen bu Alman heyetindedir. Enver Alman karargahnn emirlerinin uygulanmasn salamaktadr. Eer Anadolu kaybedilirse, Alman genelkurmay iin Osmanl ordusunu, ngilizlere kar Msr stne (Kanal blgesine) srme imkan kalmayacaktr. nk eer Ruslar, cephe gerisindeki Ermenilerin destei ile Anadolu ilerine ilerlerse, Trabzondan Adanaya ekilecek bir hat zerinde tm Anadolu kaybedilebilir. Bylece Osmanl ordusu Sarkam yenilgisinin faturasn, Anadolunun Dou yarsn da yitirmekle deyebilir. Zaten anakkaleye karma yapm olan ngiliz-Fransz kuvvetleri, bylece 1. Dnya Savanda Almanlarn en gl mttefiki olarak grlen Osmanl ordusunu ift taraftan kskaca alm gibi grnr. Alman Genelkurmay tehcir nerir te bu ortamda 1915 ubat ve mart aylarnda Ermenilerin Anadoludan srlmesi, yani tehciri (zorunlu g) ncelikle Alman Genelkurmaynn bir nerisi olarak masaya gelir. T ynetimi ve Enver Paa ile Talat Paa bu neriye aynen katlacaklardr. nk Anadolu elden gitmektedir! Ermeni tehciri karar 27 Mays 1915te Enver Paa tarafndan askeri karar olarak alnr. Goltz Paa karar paraf eder. Uygulamay ve zorunlu g organizasyonunu ise o srada Sadrazam olan Talat Paa yapacaktr. Karar balangta hemen Rus cephesi gerisindeki Ermenilerin durum tehlike arzettii zaman, gerekirse oradan alnp baka blgelere gnderilmesini iermektedir. Daha sonra Ermeni tehciri neredeyse Anadoludaki tm Ermenilere uygulanr. Bu konuda verilen saylar tartmaldr. Ancak 1 milyon civarnda Ermeninin yerlerini terk ettii tahmin edilmektedir. Bunlarn 300 bin kadar zaten o srada Dou Anadoluya gelen Rus Ordusuna snmlardr. nemli bir blm Irak blgesine sevkedilmitir. Balkan soykrmnn Douda tekrar korkusu Almanlarn bu stratejik talimatyla birlikte ttihat Terakki ynetiminin Ermenileri srme kararnn ok nemli bir nedeni daha vardr. O da Balkan muhacirleri trajedisidir. ou Rumeli ve Balkanlardan gelen ttihatlar, 1912 Balkanlarda Trk soykrm ve gnn yakn tanklardr. Osmanl onlarn gzleri nnde imparatorluu 500 yldr sahip olduklar Bat topraklarn kaybetmitir. TCnin 1913 ocak aynda Edirneyi kurtarma temas zerinde yapt Babali darbesi sonras Enver Paa nclnde zar zor Edirne kurtarlmtr. 1915te Balkan muhacirlerinin byk ksm Anadoluda hala yersiz yurtsuzdur. ttihat Terakki ynetimi, Dou Anadoludan Rus ve Ermeni korkusu nedeniyle yeni gler balaynca Balkan faciasnn bu kez Dou Anadoluda tekrarlanmasndan korkmutur. Osmanl mparatorluunun Bat kanad (Rumeli-Balkanlar) kaybedildikten sonra Dou kanadnn da (Samsun-Adana hattyla beraber tm Irak ve Hicaz-Yemen, Kanal blgesi) tmyle kaybedilmesi ihtimali gndeme gelmitir. Bu olursa Osmanl gleri o srada henz Rumlarn youn olarak yaad Bat Anadolu topraklarnda skp kalacaktr. Daha doru Osmanl mparatorluu tmyle haritadan silinme tehlikesiyle yz yzedir. Zaten anakkaleye de dman karma yapmtr. te bu artlar altnda ncelikle Alman Genelkurmaynn nerisiyle, sonra da ttihat Terakki ynetiminin bu fikri desteklemesiyle Ermeni tehciri karar alnr. Anadoludaki Ermeni nfusu zorla Irak blgesine g ettirilir. Bir ok yerde hala yersiz yurtsuz olan Balkan muhacirleri Ermenilerden boalan ev ve mahallelere yerletirilir. Bu da 1912 ile 1915 arasndaki dorudan balanty gsteren bir unsurdur. Tehcir srasnda yaklak 1 milyona yakn Ermeni nfus yerinden edilir. Bunlarn 500-600 bini de g yollarnda can verir. nemli bir ksm da eteler tarafndan katledilir. Sonu yle zetlenebilir: Balkanlardan Anadoluya atlan Trklerin, bu kez Anadoludan da atlmasn engellemek iin Ermeniler Anadoludan atlmtr. Alman-Osmanl ittifak savata Anadolu hattn korumak iin cephe gerisinde Rus mttefiki olarak grlen Ermenileri blgeden boaltmtr. I. Dnya Sava byk imparatorluklarn tm glerini ve imkanlarn son askerine son kurununa kadar acmaszca ve lmne seferber ettii bir savatr. Olduka ilkel ve vahi koullarda yaplmtr. Ve bu sava sonunda Osmanl mparatorluu tmyle yklmtr. Mustafa Kemal ve bir avu arkadann inanc ve vizyonu sayesinde bu ykntlar arasndan Yeni Trkiyenin kurulmas 20. Yzyln en byk mucizesidir. Gn getike milli mcadelenin ve bugnk Trkiyenin ortaya knn nasl bir mucize olduu daha iyi anlalyor. Gnmzde 100 yl sonra Ermeni soykrm tartmasnn dnya apnda bu kadar alevlenmesi bouna deildir. 100 yl sonra haritalar tekrar iziliyor 100 yl sonra bugn Ortadouda, Kafkaslarda ve Anadoluda byk gler yeniden ibanda. Arap baharyla Ortadou yeniden ekilleniyor. Birileri lkeleri blen yeni siyasi haritalar iziyor. Suriye ve Irakn blnme srecinde Trkiyeden de byk bir para kopararak Krdistan kurma planlar var. Bu planlarn hibiri sakl gizli deil. Aka yaplyor. Ermenistann Ar Dan da kapsayacak ekilde Anadoludan toprak koparma planlar da sakl gizli deil. Ermenistan Cumhurbakan Serj Sarkisyan geen yl bunu Ankarann gznn iine baka baka aka syledi. Ermeni soykrm tartmalarnn arkasnda aka tazminat ve toprak talepleri de var. Toprak deyince Trkiyeden nerelerin isteneceini merak edenler tehcire urayan Ermenilerin yaad yerlere bakabilir Btn bu anlattklarmz hayal mi, komplo teorisi mi? Tarihi bilmezseniz ve 100 yl sonra masaya konan faturalarn 100 yl nceki hesaplarn bilmezseniz, tm bu anlatlanlar hayal rn olarak kavrayabilirsiniz 0 zaman 2015-2023 yllarnda karnza kacak olaylarn ve saldrlarn ne olduunu bile anlayamazsnz. 100 yl ncesini bilmezseniz, yarnlar yitirirsiniz! Bouna demiyoruz Tarih artk yarndr! (1) Kitap-Absolute Destruction-Military Culture and Practices of War in Imperial Germany-Isabel V. Hull. Cornell University-2006. Bu kitap henz Trkeye evrilmedi. Ancak Ermeni tehcirinin, Osmanl ynetimindeki ttihat Terakkiye o dnemin Alman subaylar tarafndan nasl nerildiini isim isim eitli an ve mektuplarla belgeliyor. . 1915 Ermeni tehcirinin ana nedeni, 1912 Balkan Trk soykrmdr Bu yl 2012. Balkan Sava ve Balkanlarda Trk soykrmnn 100. yl. Trkiye bugn tm dnyada 1915teki Ermeni olaylar nedeniyle Soykrm mdr, deil midir? diye sorgulanyor. Avrupada Sarkozy gibi liderler, soykrm tezini inkara cezai yaptrm getirmeye alyor. 100 yllk defterler tekrar alyor. yleyse gen Trk nesilleri her eyden nce tarihlerini iyi bilmek zorundalar. nk geldiimiz ortamda Tarih artk gemi deil, yarndr. Tarihi bir dnem yayoruz. 100 yllk olaylar yeniden gndeme geliyor. 1912 Balkan Savann 100. yldnmyd sessizce geldi geti Balkanlarda Srplar, Rumlar ve Bulgarlarn ittifak yaparak Osmanlya saldrd yl. Balkanlarda Trk soykrmnn 100. yl geerken Ermeni propagandas 2015de gibi geliyor dedik. Balkan soykrmda yaklak 600 bin Trk ve Mslman Rumeli ve Balkanlarda katledildi. 900 bin Trk ve Mslman lmden kaarak g yollarna dt. 500 yldr yaadklar topraklar terk etmek zorunda kaldlar. Trakya, stanbul ve Anadolu topraklarna sndlar. nl Balkan muhacirleri ite onlardr. 1912yi bilmeden ve anlamadan 1915 Ermeni olaylarn anlayamazsnz. Ay daha geni tutalm. I. Dnya Savan anlamadan konuyu anlayamazsnz. Bu savata taraf olan 4 byk Avrupa mparatorluunun (ngiltere, Almanya, Rusya ve Osmanl) pozisyonlarn ve hedeflerini, stratejilerini, taktiklerini anlamadan Ermeni tehcirini yerli yerine oturtamazsnz. 1. Dnya Savana daha sonra tm dnyada 25 lke katld. Toplam 8.5 milyon kii ld. 7 milyon kii kayp veya esir oldu. 21 milyon insan yaraland veya sakat kald. 1908-1918 arasndaki frtnal 10 yl kavramadan ve Osmanl mparatorluunun nasl ykldn ve Yeni Trkiyenin 1920lerde nasl kurulduunu bilmeden bugn ve gelecei doru anlayamazsnz. nk bugn adeta 100 yllk hesaplar yeniden gndemde. 100 yllk rvanlar alnmak isteniyor. 100 yllk defterler alp tekrar masaya konuyor. 100 yl ncesini bilmezseniz, bugn nnze konan faturay anlamazsnz. Birileri 100 yl geciktin, hadi de k! der. Evi boaltmak zorunda kalrsnz! Ev dediim u zerinde yaadmz Anadolu topraklar. Yani bugnk milli snrlar iindeki Trkiye. 4 ktaya yaylm koskoca Osmanl mparatorluundan kala kala elimizde kalan son vatan topra olan Trkiyenin ve onun yaam alan Anadolunun kymetini bilmezseniz, onu da elinizden alrlar. Tpk 1912deki Balkan gmenleri gibi yzlerce yl yaadnz topraklardan atlr, vatansz kalrsnz! Bugnn genleri bunlar renmeli. Dindar olacaklarsa, Mslman olacaklarsa, nce Avrupada 100 yl nce Trk ve Mslmanlarn bana gelenleri bilmeliler. Onlar dindar nesil olarak yetitirmek isteyenler , nce kendi tarihlerini doru drst retmeliler. Gnmz siyasetileri de tarih snavnda. Bir ift sz de onlara. nce 100 yl nce Yeni Trkiyenin o ykntlar iinde nasl kurulduunu bileceksiniz, ondan sonra bugn Yeni Trkiye lklar atacaksnz. Bilmeden lk atanlarn l, ilerde ac lklara dnebilir. Tpk 100 yl nceki gibi nk gnmzdeki hesaplar doru okumak iin nce tarih bilmek gerekiyor. Sonra bilgiyle, aklla, serinkanllkla gemile hesaplamak gerekiyor. Bunu yapmadan 2015 ile hesaplaamaz ve 2023lere gidemezsiniz. Demek ki tarih bugn artk dn deildir. Tarih geleceimizdir! Tarih yarnmzdr! yleyse yarnmz, geleceimizi kurtarmak iin tarihi iyi bileceiz. imdi dnelim tekrar 100 yl ncesine. Bu yaznn ana tezi udur: 1915 Ermeni tehcirinin ana nedeni 1912 Balkanlardaki Trk soykrmdr. imdi bu ana tezin gerekelerini 3 maddede zetleyelim: 1- 1912de Balkan sava srecinde Rumeli ve Balkanlarda yaanan Trk soykrm Tnin Osmanl topraklar iindeki farkl din, milliyet ve kimliklerden tm farkl unsurlarn hrriyet ve merutiyet rejiminde ibirlii yapmasna dayanan ttihad- anasr (Unsurlarn birlii) politikasna son verdi. Yeni-Osmanl dleri sona erdi. Unsurlarn ayrmas ve elde kalan son vatan paras olan Anadolunun farkl din ve milliyetlerden (Rumlar ve Ermeniler) temizlenmesi politikasn gndeme getirdi. Ermeni tehciri (Zorunlu g) askeri nedenlerin de eklenmesiyle 1912den kan dersler sonucu gndeme geldi. Mbadele fikri ve uygulamas da 1912 ile birlikte ortaya kt. 2- Ermeni tehciri T ynetimine, 1913ten itibaren Balkan Sava yenilgisinden dersler karan Alman subaylar tarafndan nerildi. Anadolunun farkl din ve milliyetlerden temizlenmesini 1913te ilk gndeme getiren Osmanlnn ba askeri danman nl Alman General Goltz Paadr. Daha sonra fiilen Osmanl Ordusu Genelkurmay Bakan pozisyonunu stlenen General Bronsart von Schellendorftur. 3- 27 Mays1915te Enver Paa tarafndan alnan Ermeni tehciri askeri kararnn ana nedeni 1915 ocak ayndaki Sarkam yenilgisi ve Douda 80 bin Osmanl askerinin kayb sonucu, Rus ordusunun Ermeni eteleri desteinde Van, Bitlis ve Muu ele geirmesidir. ubat 1915te daha Rus ordusu gelmeden Vanda Ermeni etelerin 10 bin kii ile balatt isyan ve bundan sonra blgede Trk ve Mslmanlara yaptklar zulm sonucu blgeden kalar balamtr. Bu gelime T ynetiminde yeniden bir Rumeli-Balkan faciasnn yaanaca korkusunu dourmutur. Ayn trajedinin bu kez Dou Anadoluda yaanaca korkusu Ermeni tehcirini hzlandrmtr. imdi bu konular biraz daha aalm: Yl 1912. Hrriyetin ilanndan 4 yl sonra, Abdlhamiti devirip iktidar byk lde ele alan ttihat Terakki youn tepkiler ve ordu iindeki kar hareketler sonucu hkmeti brakr, muhalefete ekilir. Osmanldaki bu siyasi kargaay deerlendiren Balkan lkeleri (Srbistan, Bulgaristan ve Yunanistan) aralarnda ittifak yaparak Osmanlya saldrrlar. Ordudaki kargaa, terhis kaosu ve siyasi ekimeler (Subaylar arasnda ttihat-tilaf kavgas) sonucu Osmanl ordusu byk bir yenilgiye urar. Selanik gibi byk bir kent tek kurun atmadan teslim edilir. te Rumeli ve Balkanlardaki byk kym ve byk g bu srete yaanr. Sava srasnda tam 1.5 milyon Trk ve Mslman Balkanlarda 500 yldr yaadklar topraklarn, vatanlarn, yerlerini, yurtlarn, evlerini, barklarn, mallarn mlklerini terk etmek zorunda kalrlar. ok vahet yaanr. ok ac ekilir. Trkler ve Mslmanlar camilere doldurulup yaklr, bombalanr. Kadnlarn kzlarn rzlarna geilir ve ldrlr. Hamile kadnlarn karnn yarp ldrmek gnlk oyun haline gelir. Bu vaheti o dnem orada olan baz Batl gazeteci ve gzlemciler dehetle anlatr. Bu gazetecilerden birisi de daha sonra Rusyada liderlie ykselecek olan nl Trokidir. Bu savata Avrupann belki de yzyllardr grmedii bir lde sivil vahet yaanr. 600 bin Trk ve Mslman katledilir. 900 bin insan g yollarna dp cann kurtarr. Balkan sava yenilgisi ve Balkan muhacirleri Osmanl toplumunda travmatik lde derin aclar brakr. Dnemin nde gelen edebiyatlar bu konuda ok arpc eserler kaleme alrlar. (Merak edenler Mehmet Akifin bu konuda yazdklarn, mer Seyfettin yklerini ve Refik Halidin Gurbet Hikayelerini -Gzya yks- okuyabilir) Bu gmenlerin byk ksm Anadoluya nakledilir. Orada yerletirilmeye allr. Gnmzde pek ok kiinin aile kklerinde bir Rumeli-Balkan gmeni hikayesi vardr. T dncesinde byk krlma: Yeni Osmanl dne son! 1912 ylnda ttihat Terakki (T) iktidarda deildir. Ancak 1908 Temmuz ayndan beri lkedeki en gl siyasi aktr konumundadr. Tnin 1908 Hrriyetin ilann gerekletirirken ve daha sonra 1909 ylnn 31 Mart sonras Osmanl mparatorluu iindeki farkl milliyet ve dinlerden tm unsurlara kar izledii temel politika ttihad- Anasr politikasdr. Bu szck Unsurlarn birlii anlamna gelir. Bunun anlam o srada zellikle Makedonyada atan Bulgar, Srp, Rum, Ermeni, Arnavut, Ulah, Yahudi gibi tm farkl milliyetlerden unsurlar arasnda Merutiyet ve Anayasa temelinde bireysel ve etnik haklarn salanmasdr. Ama herkesin ortak ve eit hukuk sistemi ile milliyet ve din temelindeki atmalarn nlenmesidir. T bu Yeni Osmanl dzeni iin bu byk uzlama ve anlamann sihirli formln Kanun-u Esaside, yani Anayasada grmektedir. Anayasada bireysel ve kurumsal zgrlkler salannca tm milli ve dini atmalar sona erecektir. Yeni Osmanllar ve Yeni Osmanllk Tanzimattan beri (1839) gelen bir yenileme ve reform arzusudur. Osmanlnn bat hukuk normlarn benimseyerek yklmaktan kurtulaca inancdr. Deiim ve yenilenme arzusudur. nancdr. T byk lde Tanzimatta balayan ve Jntrkler aracl ile 1900l yllara tanan bu Yeni Osmanl lksn srdrmtr. Bu yzden farkl din ve milliyetlere byk bir anlay ve hogr ile baklmtr. T balangta Ermeni, hatta Bulgar rgtlerle padiah devirmek ve Hrriyet, Anayasa getirmek iin beraber alm, ibirlii yapmtr. Bu nedenle gerek 1908de top atlaryla Hrriyet ilan edildii zaman Selanikte, tm Makedonyada ve daha sonra 1909da stanbulda gazete sayfalar ve belleklerde kalan temel bir fotoraf vardr. Bu fotoraflarda, papaz, haham ve imamlar hep birlikte Hrriyet ve Merutiyet sloganlar altnda yrrken grlrler. Bu tablo Tnin ttihad- Anasr (Unsurlarn Birlii) politikasnn savunucusu Tnin zledii ve destekledii tablodur. Tm farkl milliyet ve dinlerden unsurlar Yeni Osmanlnn Hrriyet, Merutiyet ve Medeniyet yolunda hep birlikte elele yryeceklerdir. Bu hayal gerek hayatta byle olmaz. Osmanl mparatorluu iindeki Bulgarlar, Srplar, Rumlar ve Ermeniler 1908 Hrriyetin ilan ile beraber milliyeti ve ayrlk faaliyetlerine daha da hz verirler.Kilise liderlik yapar. 1912de Osmanldaki siyasi kaosu da frsat bilen (T ynetimi terk etmitir) Bulgaristan, Srbistan ve Yunanistan aralarnda ittifak yaparak Osmanl ordusuna saldrrlar. Saldr sadece askeri atma dzeyinde kalmaz. Rumeli, Makedonya ve Balkanlardaki tm Trk ve Mslmanlar kyma urar. ldrlr, ezilir ve kovulur. Avrupa ktasnda son 100 yldr yaanmam byk bir katliam ve kitlesel g yaanr. Trkler, Mslmanlar ve ksaca Osmanl Rumeli ve Balkanlardan kovulur. Trklerin btn mal varl,zenginliine el konur.Gz dikilen bu zenginliktir. Balkanlarda 1912de yaanan bu Trk soykrm Tnin ttihad- Anasr (Unsurlarn Birlii) politikasna ar bir darbe indirir. Trklk akm 1912 sonras balar ttihat Terakki iinde Trklk akm ve Trk milliyetilii esas olarak 1912de bu byk Balkan faciasndan sonra balar. Yllarca Trkln ana merkezi olarak bilinen Trk Ocaklarnn kurulma tarihi 1912dir. Yani Balkan Savann yaratt travmatik etki ve buna kar milli tepki sonucu ortaya kmtr. Zaten Osmanlda en son ortaya kan milliyeti akm Trk milliyetiliidir. Bulgar, Srp, Rum-Yunan ve Ermeni milliyetilii ok daha nce ortaya km ve Osmanlya kar Batl lkelerin byk desteini grmtr. Trkler mecbur kalmtr. lk Yunan krall Osmanlya kar savaan ngiltere-Fransa-Rusya desteiyle 1821de kuruldu. Srbistan ve Bulgaristan bamszln 1878de Berlin anlamas ile kazand. Dolaysyla milliyetilik Rumelide Bulgar, Srp ve Yunanllar (Rumlar) arasnda ok glyd. Tnin ncleri ise balangta milliyetilik davas gtmyorlard. Biraz hayali ve biraz romantik bir Hrriyetilik ideali peindeydiler. Tnin ilk ortaya knda milliyeti unsurlar ok zayf ve ekilsizdi. Ama dediimiz gibi 1912de Trk ve Mslmanlarn Rumeli ve Balkanlardan kovulmas, bir anlamda Rumelide Trklere kar tam bir etnik temizlik yaplmas T ynetiminde hem ok etkisi yaratt, hem de farkl dncelere ynelmelerine yol at. Milliyetilik 1912den karlan mecburi sonu olarak Trkler arasnda yaylmaya balad. 1912 Osmanl toplumunda Trk ve Mslmanlar arasnda o gne kadar yaygn bir duygu olmayan yabanc dmanln da krkledi.Yaanan soykrm nedeniyle dmanlk ncelikle Rumlar ve Ermenileri hedef almaya balad. Alman askeri misyonunun politikaya etkisi Tnin farkl dncelere ynelmede Almanlarn da tayin edici bir rol oldu. 1890larn bandan beri Osmanl ordusunu dzeltmek iin gelmi Alman subaylar ve askeri misyonu vardr. O srada Osmanl ordusunu slah ve dzeltme misyonu ile gelmi olan nemli bir subay vard. Ad Colmar Freiherr von der Goltz. Osmanl tarihinde ksaca Goltz Paa olarak bilinir. Goltz Paa 1883 ve 1895 yllar arasnda Osmanl askeri eitimini supervizor olarak ynetti. O yllar arasnda Harbiye mezunlarnn neredeyse tm bu Goltz Paann ynetimi ve dersleri altnda yetimitir. 1908de Hrriyetin ilan ile yeniden stanbula gelen Goltz Paa 1911de Mareal rtbesini alarak Osmanl ordusu kurmay bakan yardmcs oldu. Goltz Paa 1908de Hrriyetin ilanna nclk eden T iindeki askerleri de Devrimi Londra ve Paristekiler yapmad. Anadolu kkenli bu subaylara herkes Alman subaylar diyor szleriyle vmtr. Goltz Paa 1. Dnya Savana kadar Osmanlda grevde kald. Bu arada 1912 Balkan Savanda fiili grevler de ald. 1914 austosunda Dnya Sava balaynca Almanyaya gitti, Belika askeri valiliine atand. Ancak burada sivillere kar bask (Topluca alma kamplarna yollama gibi) yntemlerini uygulamak istemeyerek yeniden kendi isteiyle stanbula geldi. 1914 Aralk aynda Goltz Paa tekrar stanbula dnd. Sultann ve Harbiye Nazrnn (Enver Paa) kiisel askeri danman pozisyonunu stlendi. Daha sonra savata Iraktaki 6. Ordunun Komutan oldu. 19 Nisan 1916da Badatta tifs nedeniyle ar ate sonucu ld. Vasiyeti bir Trk ve Alman bayra ile Tarabyadaki Alman Konsolosluuna gmlmekti. Vasiyeti yerine getirildi. Halen Tarabyada Alman konsolosluu iindeki o nefis manzaral tepede, dnemin Alman Bykelisi Wangenheim ile birlikte bu zel ve grkemli mezarlkta yatmaktadr. te bu Goltz Paa, Osmanlnn kendisinin de rol ald 1912 Balkan yenilgisinden hemen sonra enteresan fikirler gelitirmeye balad. Ne de olsa askerdi, ne de olsa Almand ve ne de olsa strateji uzmanyd. Almanyann askeri hedefi ksa sre sonra patlak verecek 1. Dnya Savanda Osmanl ordusunu Kafkaslarda Rusyaya kar ve Badat demiryolun gzergahnda, Irak-Msr cephesinde ngilizlere kar kullanmakt. te tm bu nedenlerle Goltz Paa 1913te o srada nl Babali baskn ile ynetimi yeniden ele geiren T ynetimine u tavsiyelerde bulundu: Balkanlardaki yenilgiyi unutun, Avrupay brakn, Anadoluya younlan. Orada Mslman unsuru takviye edin, ilerde Balkanlardaki gibi temizlik yaamamak iin Ruslarla ayn Ortodoks dinden olanlar (Ermeniler ve Rumlar) gerekirse baka blgelere kaydrn. (Deportation). te Osmanlda ilk Deportation fikri (Yani tehcir, yani kitlesel g, yani baz dini ve milli gruplar zorla baka blgelere g ettirme politikas) bylece 1913te Osmanlda Alman askeri heyetinin ba danman Goltz Paa tarafndan resmi olarak gndeme getirildi. Goltz Paann bu tavsiyeleri, raporlar ve yazlar son olarak ABDde 2006 ylnda Cornell niversitesi tarafndan yaynlanan bir kitapta (Absolute Destuction-Yazar: Isabel V. Hull) (1) ayrntl olarak ortaya konuyor. Dier Alman subaylar da Deportation istedi zellikle Rus Cephesinde Kafkasya ve Dou Anadoluda Osmanl ordusunu arkadan vurma hazrlklar iinde olan Ermeni unsurlarn temizlenmesi daha sonra baka Alman askerler ve kurmaylar tarafndan da dile getirildi. Bu askerlerden bazlar unlardr: General Bronsart von Schellendorf: 1. Dnya Savanda fiilen Osmanl ordusunun Genelkurmay Bakanln stlenen subay. Bata Enver Paann kurmay bakan gibi grnse de Alman Genelkurmaynn stanbuldaki 1 numaral subaydr. Sarkam harekatna Enver Paay zorlayan kiidir. Sarkam yenilgisi sonucu Dou Anadoluda ilerleyen Rus ordusuna kar cephe gerisindeki Ermenilerin baka blgeye yollanmas isteyenler arasndadr. General Schellendorfun 1915 Temmuzunda Badat Hattnda alan ii taburlarndaki Ermenilerin ve Sivas ile Urfada geriye kalan Ermenilerin deportationu (tehcir-baka blgeye yollama) iin verdii yazl emri de vardr. Schellendorf daha sonra Ayvalktaki Rumlarn ve Rum etelerinin tehcirini de isteyecektir. Schellendorfun Ermenilere kar Yahudilerden on kat beterler eklinde rk grler tad da bilinmektedir. Dnemin T yneticilerinin hibirinde aldklar kltr ve eitim sonucu rk grler yoktur. Onlarn kararlar tmyle Osmanl mparatorluunun elde kalan son paralarn kurtarmak iin alnm kararlardr. Sava sonras Ermeni tehciri konusunda Osmanl ynetimine tavsiyede bulunduklarn itiraf eden bir dier subay da Otto von Feldmanndr. Feldmann da o srada stanbulda Alman Genelkurmay ubesini oluturan 600 Alman subay arasndaki sorumlu kiilerden birisidir. Douda savaan 3. Ordu kurmay bakan Lt. Colonel Felix Guse, ve Commander Lt. von Humann gibi dier baz Alman subaylar da Ermenilerin blgeden uzaklatrlmasn hem nermiler hem savunmulardr. Liman von Sanders ve Kress gibi baz dier Alman subaylarnn, zellikle Dou Anadolu dndaki baka blgelerdeki Ermeni tehcirine kar kt bilinir. stanbuldaki Alman diplomatik misyonu (Bata Bykeli Wangenheim) Ermeni konusunu ya geitirmi, ya da dini ve diplomatik nedenlerle sivillerin zarar grmemesi iin clz itirazlar yapmtr. Alman Dileri ve diplomatik misyonu genel olarak Ermeni tehcirinin askeri gerekelerle yapldn kabul etmitir. Nasl etmesinler? Zaten tehciri neren stanbuldaki Alman askeri misyonudur. Mbadele fikri Aslnda Anadolunun Trkler dndaki dier unsurlardan temizlenmesi ve dier din ve milliyetlerden unsurlarn (zellikle Rumlarn) kendi memleketlerine gnderilmesi fikri de 1912de Balkanlarda Trk soykrm nedeniyle ortaya km bir fikirdir. Madem ki Trkler Balkanlardan kovulmu ve Anadolu dnda gidecek ve snacak baka vatanlar kalmamtr, o zaman Anadoluyu da elden karmamak iin farkl milliyet, farkl dinden olanlarn da Anadoludan boaltlp kendi lkelerine geri gnderilmeleri kanlmaz bir zorunluluk haline gelmitir. Kavga yaam alan kavgasdr. Kavga 1912de Rumeli ve Balkanlarda grld gibi lm-kalm kavgasdr. te Anadolunun Rus ordusunun doal mttefiki saylan Ermeni eteleri ve onlar destekleyen Ermeni unsurlardan arndrlmas da bu bak as sonucu gndeme gelmitir, 1912 sonras balayan ge zorlamalar ve 1923 sonrasna kadar sren karlkl mbadele hareketleri bu anlay erevesinde yaplmtr. (Trkler Anadoluya-Rumlar Yunanistana!). Herkesin kendi lkesinde yaamas anlay ile Rumlar kendi lkeleri saylan Yunanistana, Trkler kendi lkeleri olan Anadoluya gitmitir. 1912 Balkanlarda Trk soykrm ve g , hem Ermeni hem de Rumlarn Anadoludan gnderilmesinin ana nedeni olmutur. Sarkam faciasnn Ermeni tehcirine etkisi te 1912deki bu byk vahetin ve Balkanlarda yaanan bu byk Trk soykrmnn zerinden daha iki sene gemeden, 1914 Austosunda Osmanl devleti, ttihat-Terakki ynetiminde Almanlarn mttefiki olarak 1. Dnya Savana girer. 1914 Aralk ve 1915 Ocak ay banda nl Sarkam facias yaanr. Genelkurmay Bakan ve Bakomutan konumundaki Enver Paa, Alman Genelkurmaynn stratejik hesaplarla bastrmas sonucu Kars-Sarkam zerinden kn en elverisiz artlarnda Kafkasyadaki Rus Ordusuna saldrr. Bu saldrda bilindii gibi ciddi bir sava bile olmadan 80 bin Osmanl askeri ar k artlar ortamnda, gdaszlk, yetersiz giyim ve basiretsiz lgn ynetim sonucu can verir. Koskoca 90 bin kiilik bir ordu bo yere karlara gmlr. Geriye bitkin ve perian 12 bin asker kalr. te tam bu artlarda ngiltere ve Fransz donanmalar anakkale nlerine gelir. anakkale savalar balar. Dou Anadoluda oluan bu boluk sonucu Rus ordusu Anadoluya doru ilerlemeye balar. Van, Bitlis ve Muu ele geirir. Rus arl 1914 Eyll ayndan itibaren Kafkasya ve Anadoluda Ermeni etelerine silah ve para aktmaktadr. Yzlerce ete olumutur. Bu etelerin Rus ordusu ilerlerken, cephe gerisinden Osmanl ordusunu arkadan vurmas hedeflenmitir. Bu politika sonucunu verir. 1915 ubatnda Sarkam faciasnn hemen sonras Vanda Ermeni eteler ayaklanr ve kenti ele geirir. Orada yaayan Ermeniler de ayaklanma ve isyana katlr. Ksa sre sonra da Rus ordusu gelerek Van ele geirir. Bitlis ve Mu da ayn yntemlerle Ermeni eteleri-Rus ordusu tarafndan ele geirilir. Bu kentlere Ermeni valiler atanr. Trk ve Mslmanlar en ar ve vahi artlarda yok edilir.Toplu mezarlar byle oluur. Blgede imkan bulanlar Anadolu ilerine kaar. Bedizzaman Ermeni ve Ruslarla savarken esir dt Trkiyede Nurculuun efsane ismi Bedizzaman Said-i Nursi (Krdi) ite tam o tarihte, bu ortamda kendi talebelerinden oluan bir grupla elde silah Bitliste Ermeni etelere kar savar. Rus kuatmasn yannda kalan 4 kii ile yarmaya alrken 1915 ubat aynda Ruslara esir der. Ermenilerin onu yok etme giriimlerini Rus subaylar engeller. Bedizzaman Rusyada esir olarak kalr. Bedizzaman daha sonra 1917 Rus Devrimi kargaasnda kaacak ve 1918de tekrar stanbula gelecektir. Rus ordusunun iinde etelerden baka bir de Ermeni Tugay vardr. Bu Ermeni Tugay, girdii her yerde tpk Rumelideki gibi Mslmanlar camilere doldurup topluca ldrmeye balar. Daha nce Balkanlarda Batda yaanan Trklere ynelik zulm ve soykrm rnekleri bu kez Dou Anadoluda yaanmaya balar. Rus ve Ermeniler nnden kaan Trk ve Mslmanlar Anadolunun ilerine doru g etmeye zorlanrlar. Anadolunun iinde ise Ermeni topluluklar, Ermeni etelerin nclnde Rus ordusunu ve Ermeni Tugayn Kurtarc olarak beklemektedir. Anadoluda Ermeniler Ruslarn potansiyel mttefiki haline gelmitir. Ermeni nfusunun neredeyse tm Anadoluda ama ncelikle Dou Anadoluda yzlerce yldr kalabalk koloniler halinde yaamas nedeniyle Ermeni nfusu, zellikle Alman Genelkurmaynn gznde artk Cephe gerisi dman olarak grlmeye balar. Neden Alman Genelkurmay diyoruz? nk Sarkamta Ruslara kar alan cephe ve Irak(Badat) -Msr hattnda ngilizlere kar almak istenen cephe, Alman Genelkurmaynn Osmanl ordusunu dman gler stne srmek istedii iki ana cephedir. Osmanl ordusunu Enver Paa Ekim 1914de imzalad bir anlama ile fiilen Alman Genelkurmaynn emrine vermitir. Tm sava Berlinde Alman Genelkurmay ynetmektedir. stanbul Harbiyede bu emirleri uygulayacak 800 kiilik bir Alman Genelkurmay karargah vardr. Komuta tm cephelerde fiilen bu Alman heyetindedir. Enver Alman karargahnn emirlerinin uygulanmasn salamaktadr. Eer Anadolu kaybedilirse, Alman genelkurmay iin Osmanl ordusunu, ngilizlere kar Msr stne (Kanal blgesine) srme imkan kalmayacaktr. nk eer Ruslar, cephe gerisindeki Ermenilerin destei ile Anadolu ilerine ilerlerse, Trabzondan Adanaya ekilecek bir hat zerinde tm Anadolu kaybedilebilir. Bylece Osmanl ordusu Sarkam yenilgisinin faturasn, Anadolunun Dou yarsn da yitirmekle deyebilir. Zaten anakkaleye karma yapm olan ngiliz-Fransz kuvvetleri, bylece 1. Dnya Savanda Almanlarn en gl mttefiki olarak grlen Osmanl ordusunu ift taraftan kskaca alm gibi grnr. Alman Genelkurmay tehcir nerir te bu ortamda 1915 ubat ve mart aylarnda Ermenilerin Anadoludan srlmesi, yani tehciri (zorunlu g) ncelikle Alman Genelkurmaynn bir nerisi olarak masaya gelir. T ynetimi ve Enver Paa ile Talat Paa bu neriye aynen katlacaklardr. nk Anadolu elden gitmektedir! Ermeni tehciri karar 27 Mays 1915te Enver Paa tarafndan askeri karar olarak alnr. Goltz Paa karar paraf eder. Uygulamay ve zorunlu g organizasyonunu ise o srada Sadrazam olan Talat Paa yapacaktr. Karar balangta hemen Rus cephesi gerisindeki Ermenilerin durum tehlike arzettii zaman, gerekirse oradan alnp baka blgelere gnderilmesini iermektedir. Daha sonra Ermeni tehciri neredeyse Anadoludaki tm Ermenilere uygulanr. Bu konuda verilen saylar tartmaldr. Ancak 1 milyon civarnda Ermeninin yerlerini terk ettii tahmin edilmektedir. Bunlarn 300 bin kadar zaten o srada Dou Anadoluya gelen Rus Ordusuna snmlardr. nemli bir blm Irak blgesine sevkedilmitir. Balkan soykrmnn Douda tekrar korkusu Almanlarn bu stratejik talimatyla birlikte ttihat Terakki ynetiminin Ermenileri srme kararnn ok nemli bir nedeni daha vardr. O da Balkan muhacirleri trajedisidir. ou Rumeli ve Balkanlardan gelen ttihatlar, 1912 Balkanlarda Trk soykrm ve gnn yakn tanklardr. Osmanl onlarn gzleri nnde imparatorluu 500 yldr sahip olduklar Bat topraklarn kaybetmitir. TCnin 1913 ocak aynda Edirneyi kurtarma temas zerinde yapt Babali darbesi sonras Enver Paa nclnde zar zor Edirne kurtarlmtr. 1915te Balkan muhacirlerinin byk ksm Anadoluda hala yersiz yurtsuzdur. ttihat Terakki ynetimi, Dou Anadoludan Rus ve Ermeni korkusu nedeniyle yeni gler balaynca Balkan faciasnn bu kez Dou Anadoluda tekrarlanmasndan korkmutur. Osmanl mparatorluunun Bat kanad (Rumeli-Balkanlar) kaybedildikten sonra Dou kanadnn da (Samsun-Adana hattyla beraber tm Irak ve Hicaz-Yemen, Kanal blgesi) tmyle kaybedilmesi ihtimali gndeme gelmitir. Bu olursa Osmanl gleri o srada henz Rumlarn youn olarak yaad Bat Anadolu topraklarnda skp kalacaktr. Daha doru Osmanl mparatorluu tmyle haritadan silinme tehlikesiyle yz yzedir. Zaten anakkaleye de dman karma yapmtr. te bu artlar altnda ncelikle Alman Genelkurmaynn nerisiyle, sonra da ttihat Terakki ynetiminin bu fikri desteklemesiyle Ermeni tehciri karar alnr. Anadoludaki Ermeni nfusu zorla Irak blgesine g ettirilir. Bir ok yerde hala yersiz yurtsuz olan Balkan muhacirleri Ermenilerden boalan ev ve mahallelere yerletirilir. Bu da 1912 ile 1915 arasndaki dorudan balanty gsteren bir unsurdur. Tehcir srasnda yaklak 1 milyona yakn Ermeni nfus yerinden edilir. Bunlarn 500-600 bini de g yollarnda can verir. nemli bir ksm da eteler tarafndan katledilir. Sonu yle zetlenebilir: Balkanlardan Anadoluya atlan Trklerin, bu kez Anadoludan da atlmasn engellemek iin Ermeniler Anadoludan atlmtr. Alman-Osmanl ittifak savata Anadolu hattn korumak iin cephe gerisinde Rus mttefiki olarak grlen Ermenileri blgeden boaltmtr. I. Dnya Sava byk imparatorluklarn tm glerini ve imkanlarn son askerine son kurununa kadar acmaszca ve lmne seferber ettii bir savatr. Olduka ilkel ve vahi koullarda yaplmtr. Ve bu sava sonunda Osmanl mparatorluu tmyle yklmtr. Mustafa Kemal ve bir avu arkadann inanc ve vizyonu sayesinde bu ykntlar arasndan Yeni Trkiyenin kurulmas 20. Yzyln en byk mucizesidir. Gn getike milli mcadelenin ve bugnk Trkiyenin ortaya knn nasl bir mucize olduu daha iyi anlalyor. Gnmzde 100 yl sonra Ermeni soykrm tartmasnn dnya apnda bu kadar alevlenmesi bouna deildir. 100 yl sonra haritalar tekrar iziliyor 100 yl sonra bugn Ortadouda, Kafkaslarda ve Anadoluda byk gler yeniden ibanda. Arap baharyla Ortadou yeniden ekilleniyor. Birileri lkeleri blen yeni siyasi haritalar iziyor. Suriye ve Irakn blnme srecinde Trkiyeden de byk bir para kopararak Krdistan kurma planlar var. Bu planlarn hibiri sakl gizli deil. Aka yaplyor. Ermenistann Ar Dan da kapsayacak ekilde Anadoludan toprak koparma planlar da sakl gizli deil. Ermenistan Cumhurbakan Serj Sarkisyan geen yl bunu Ankarann gznn iine baka baka aka syledi. Ermeni soykrm tartmalarnn arkasnda aka tazminat ve toprak talepleri de var. Toprak deyince Trkiyeden nerelerin isteneceini merak edenler tehcire urayan Ermenilerin yaad yerlere bakabilir Btn bu anlattklarmz hayal mi, komplo teorisi mi? Tarihi bilmezseniz ve 100 yl sonra masaya konan faturalarn 100 yl nceki hesaplarn bilmezseniz, tm bu anlatlanlar hayal rn olarak kavrayabilirsiniz 0 zaman 2015-2023 yllarnda karnza kacak olaylarn ve saldrlarn ne olduunu bile anlayamazsnz. 100 yl ncesini bilmezseniz, yarnlar yitirirsiniz! Bouna demiyoruz Tarih artk yarndr! (1) Kitap-Absolute Destruction-Military Culture and Practices of War in Imperial Germany-Isabel V. Hull. Cornell University-2006. Bu kitap henz Trkeye evrilmedi. Ancak Ermeni tehcirinin, Osmanl ynetimindeki ttihat Terakkiye o dnemin Alman subaylar tarafndan nasl nerildiini isim isim eitli an ve mektuplarla belgeliyor. . 1915 Ermeni tehcirinin ana nedeni, 1912 Balkan Trk soykrmdr Bu yl 2012. Balkan Sava ve Balkanlarda Trk soykrmnn 100. yl. Trkiye bugn tm dnyada 1915teki Ermeni olaylar nedeniyle Soykrm mdr, deil midir? diye sorgulanyor. Avrupada Sarkozy gibi liderler, soykrm tezini inkara cezai yaptrm getirmeye alyor. 100 yllk defterler tekrar alyor. yleyse gen Trk nesilleri her eyden nce tarihlerini iyi bilmek zorundalar. nk geldiimiz ortamda Tarih artk gemi deil, yarndr. Tarihi bir dnem yayoruz. 100 yllk olaylar yeniden gndeme geliyor. 1912 Balkan Savann 100. yldnmyd sessizce geldi geti Balkanlarda Srplar, Rumlar ve Bulgarlarn ittifak yaparak Osmanlya saldrd yl. Balkanlarda Trk soykrmnn 100. yl geerken Ermeni propagandas 2015de gibi geliyor dedik. Balkan soykrmda yaklak 600 bin Trk ve Mslman Rumeli ve Balkanlarda katledildi. 900 bin Trk ve Mslman lmden kaarak g yollarna dt. 500 yldr yaadklar topraklar terk etmek zorunda kaldlar. Trakya, stanbul ve Anadolu topraklarna sndlar. nl Balkan muhacirleri ite onlardr. 1912yi bilmeden ve anlamadan 1915 Ermeni olaylarn anlayamazsnz. Ay daha geni tutalm. I. Dnya Savan anlamadan konuyu anlayamazsnz. Bu savata taraf olan 4 byk Avrupa mparatorluunun (ngiltere, Almanya, Rusya ve Osmanl) pozisyonlarn ve hedeflerini, stratejilerini, taktiklerini anlamadan Ermeni tehcirini yerli yerine oturtamazsnz. 1. Dnya Savana daha sonra tm dnyada 25 lke katld. Toplam 8.5 milyon kii ld. 7 milyon kii kayp veya esir oldu. 21 milyon insan yaraland veya sakat kald. 1908-1918 arasndaki frtnal 10 yl kavramadan ve Osmanl mparatorluunun nasl ykldn ve Yeni Trkiyenin 1920lerde nasl kurulduunu bilmeden bugn ve gelecei doru anlayamazsnz. nk bugn adeta 100 yllk hesaplar yeniden gndemde. 100 yllk rvanlar alnmak isteniyor. 100 yllk defterler alp tekrar masaya konuyor. 100 yl ncesini bilmezseniz, bugn nnze konan faturay anlamazsnz. Birileri 100 yl geciktin, hadi de k! der. Evi boaltmak zorunda kalrsnz! Ev dediim u zerinde yaadmz Anadolu topraklar. Yani bugnk milli snrlar iindeki Trkiye. 4 ktaya yaylm koskoca Osmanl mparatorluundan kala kala elimizde kalan son vatan topra olan Trkiyenin ve onun yaam alan Anadolunun kymetini bilmezseniz, onu da elinizden alrlar. Tpk 1912deki Balkan gmenleri gibi yzlerce yl yaadnz topraklardan atlr, vatansz kalrsnz! Bugnn genleri bunlar renmeli. Dindar olacaklarsa, Mslman olacaklarsa, nce Avrupada 100 yl nce Trk ve Mslmanlarn bana gelenleri bilmeliler. Onlar dindar nesil olarak yetitirmek isteyenler , nce kendi tarihlerini doru drst retmeliler. Gnmz siyasetileri de tarih snavnda. Bir ift sz de onlara. nce 100 yl nce Yeni Trkiyenin o ykntlar iinde nasl kurulduunu bileceksiniz, ondan sonra bugn Yeni Trkiye lklar atacaksnz. Bilmeden lk atanlarn l, ilerde ac lklara dnebilir. Tpk 100 yl nceki gibi nk gnmzdeki hesaplar doru okumak iin nce tarih bilmek gerekiyor. Sonra bilgiyle, aklla, serinkanllkla gemile hesaplamak gerekiyor. Bunu yapmadan 2015 ile hesaplaamaz ve 2023lere gidemezsiniz. Demek ki tarih bugn artk dn deildir. Tarih geleceimizdir! Tarih yarnmzdr! yleyse yarnmz, geleceimizi kurtarmak iin tarihi iyi bileceiz. imdi dnelim tekrar 100 yl ncesine. Bu yaznn ana tezi udur: 1915 Ermeni tehcirinin ana nedeni 1912 Balkanlardaki Trk soykrmdr. imdi bu ana tezin gerekelerini 3 maddede zetleyelim: 1- 1912de Balkan sava srecinde Rumeli ve Balkanlarda yaanan Trk soykrm Tnin Osmanl topraklar iindeki farkl din, milliyet ve kimliklerden tm farkl unsurlarn hrriyet ve merutiyet rejiminde ibirlii yapmasna dayanan ttihad- anasr (Unsurlarn birlii) politikasna son verdi. Yeni-Osmanl dleri sona erdi. Unsurlarn ayrmas ve elde kalan son vatan paras olan Anadolunun farkl din ve milliyetlerden (Rumlar ve Ermeniler) temizlenmesi politikasn gndeme getirdi. Ermeni tehciri (Zorunlu g) askeri nedenlerin de eklenmesiyle 1912den kan dersler sonucu gndeme geldi. Mbadele fikri ve uygulamas da 1912 ile birlikte ortaya kt. 2- Ermeni tehciri T ynetimine, 1913ten itibaren Balkan Sava yenilgisinden dersler karan Alman subaylar tarafndan nerildi. Anadolunun farkl din ve milliyetlerden temizlenmesini 1913te ilk gndeme getiren Osmanlnn ba askeri danman nl Alman General Goltz Paadr. Daha sonra fiilen Osmanl Ordusu Genelkurmay Bakan pozisyonunu stlenen General Bronsart von Schellendorftur. 3- 27 Mays1915te Enver Paa tarafndan alnan Ermeni tehciri askeri kararnn ana nedeni 1915 ocak ayndaki Sarkam yenilgisi ve Douda 80 bin Osmanl askerinin kayb sonucu, Rus ordusunun Ermeni eteleri desteinde Van, Bitlis ve Muu ele geirmesidir. ubat 1915te daha Rus ordusu gelmeden Vanda Ermeni etelerin 10 bin kii ile balatt isyan ve bundan sonra blgede Trk ve Mslmanlara yaptklar zulm sonucu blgeden kalar balamtr. Bu gelime T ynetiminde yeniden bir Rumeli-Balkan faciasnn yaanaca korkusunu dourmutur. Ayn trajedinin bu kez Dou Anadoluda yaanaca korkusu Ermeni tehcirini hzlandrmtr. imdi bu konular biraz daha aalm: Yl 1912. Hrriyetin ilanndan 4 yl sonra, Abdlhamiti devirip iktidar byk lde ele alan ttihat Terakki youn tepkiler ve ordu iindeki kar hareketler sonucu hkmeti brakr, muhalefete ekilir. Osmanldaki bu siyasi kargaay deerlendiren Balkan lkeleri (Srbistan, Bulgaristan ve Yunanistan) aralarnda ittifak yaparak Osmanlya saldrrlar. Ordudaki kargaa, terhis kaosu ve siyasi ekimeler (Subaylar arasnda ttihat-tilaf kavgas) sonucu Osmanl ordusu byk bir yenilgiye urar. Selanik gibi byk bir kent tek kurun atmadan teslim edilir. te Rumeli ve Balkanlardaki byk kym ve byk g bu srete yaanr. Sava srasnda tam 1.5 milyon Trk ve Mslman Balkanlarda 500 yldr yaadklar topraklarn, vatanlarn, yerlerini, yurtlarn, evlerini, barklarn, mallarn mlklerini terk etmek zorunda kalrlar. ok vahet yaanr. ok ac ekilir. Trkler ve Mslmanlar camilere doldurulup yaklr, bombalanr. Kadnlarn kzlarn rzlarna geilir ve ldrlr. Hamile kadnlarn karnn yarp ldrmek gnlk oyun haline gelir. Bu vaheti o dnem orada olan baz Batl gazeteci ve gzlemciler dehetle anlatr. Bu gazetecilerden birisi de daha sonra Rusyada liderlie ykselecek olan nl Trokidir. Bu savata Avrupann belki de yzyllardr grmedii bir lde sivil vahet yaanr. 600 bin Trk ve Mslman katledilir. 900 bin insan g yollarna dp cann kurtarr. Balkan sava yenilgisi ve Balkan muhacirleri Osmanl toplumunda travmatik lde derin aclar brakr. Dnemin nde gelen edebiyatlar bu konuda ok arpc eserler kaleme alrlar. (Merak edenler Mehmet Akifin bu konuda yazdklarn, mer Seyfettin yklerini ve Refik Halidin Gurbet Hikayelerini -Gzya yks- okuyabilir) Bu gmenlerin byk ksm Anadoluya nakledilir. Orada yerletirilmeye allr. Gnmzde pek ok kiinin aile kklerinde bir Rumeli-Balkan gmeni hikayesi vardr. T dncesinde byk krlma: Yeni Osmanl dne son! 1912 ylnda ttihat Terakki (T) iktidarda deildir. Ancak 1908 Temmuz ayndan beri lkedeki en gl siyasi aktr konumundadr. Tnin 1908 Hrriyetin ilann gerekletirirken ve daha sonra 1909 ylnn 31 Mart sonras Osmanl mparatorluu iindeki farkl milliyet ve dinlerden tm unsurlara kar izledii temel politika ttihad- Anasr politikasdr. Bu szck Unsurlarn birlii anlamna gelir. Bunun anlam o srada zellikle Makedonyada atan Bulgar, Srp, Rum, Ermeni, Arnavut, Ulah, Yahudi gibi tm farkl milliyetlerden unsurlar arasnda Merutiyet ve Anayasa temelinde bireysel ve etnik haklarn salanmasdr. Ama herkesin ortak ve eit hukuk sistemi ile milliyet ve din temelindeki atmalarn nlenmesidir. T bu Yeni Osmanl dzeni iin bu byk uzlama ve anlamann sihirli formln Kanun-u Esaside, yani Anayasada grmektedir. Anayasada bireysel ve kurumsal zgrlkler salannca tm milli ve dini atmalar sona erecektir. Yeni Osmanllar ve Yeni Osmanllk Tanzimattan beri (1839) gelen bir yenileme ve reform arzusudur. Osmanlnn bat hukuk normlarn benimseyerek yklmaktan kurtulaca inancdr. Deiim ve yenilenme arzusudur. nancdr. T byk lde Tanzimatta balayan ve Jntrkler aracl ile 1900l yllara tanan bu Yeni Osmanl lksn srdrmtr. Bu yzden farkl din ve milliyetlere byk bir anlay ve hogr ile baklmtr. T balangta Ermeni, hatta Bulgar rgtlerle padiah devirmek ve Hrriyet, Anayasa getirmek iin beraber alm, ibirlii yapmtr. Bu nedenle gerek 1908de top atlaryla Hrriyet ilan edildii zaman Selanikte, tm Makedonyada ve daha sonra 1909da stanbulda gazete sayfalar ve belleklerde kalan temel bir fotoraf vardr. Bu fotoraflarda, papaz, haham ve imamlar hep birlikte Hrriyet ve Merutiyet sloganlar altnda yrrken grlrler. Bu tablo Tnin ttihad- Anasr (Unsurlarn Birlii) politikasnn savunucusu Tnin zledii ve destekledii tablodur. Tm farkl milliyet ve dinlerden unsurlar Yeni Osmanlnn Hrriyet, Merutiyet ve Medeniyet yolunda hep birlikte elele yryeceklerdir. Bu hayal gerek hayatta byle olmaz. Osmanl mparatorluu iindeki Bulgarlar, Srplar, Rumlar ve Ermeniler 1908 Hrriyetin ilan ile beraber milliyeti ve ayrlk faaliyetlerine daha da hz verirler.Kilise liderlik yapar. 1912de Osmanldaki siyasi kaosu da frsat bilen (T ynetimi terk etmitir) Bulgaristan, Srbistan ve Yunanistan aralarnda ittifak yaparak Osmanl ordusuna saldrrlar. Saldr sadece askeri atma dzeyinde kalmaz. Rumeli, Makedonya ve Balkanlardaki tm Trk ve Mslmanlar kyma urar. ldrlr, ezilir ve kovulur. Avrupa ktasnda son 100 yldr yaanmam byk bir katliam ve kitlesel g yaanr. Trkler, Mslmanlar ve ksaca Osmanl Rumeli ve Balkanlardan kovulur. Trklerin btn mal varl,zenginliine el konur.Gz dikilen bu zenginliktir. Balkanlarda 1912de yaanan bu Trk soykrm Tnin ttihad- Anasr (Unsurlarn Birlii) politikasna ar bir darbe indirir. Trklk akm 1912 sonras balar ttihat Terakki iinde Trklk akm ve Trk milliyetilii esas olarak 1912de bu byk Balkan faciasndan sonra balar. Yllarca Trkln ana merkezi olarak bilinen Trk Ocaklarnn kurulma tarihi 1912dir. Yani Balkan Savann yaratt travmatik etki ve buna kar milli tepki sonucu ortaya kmtr. Zaten Osmanlda en son ortaya kan milliyeti akm Trk milliyetiliidir. Bulgar, Srp, Rum-Yunan ve Ermeni milliyetilii ok daha nce ortaya km ve Osmanlya kar Batl lkelerin byk desteini grmtr. Trkler mecbur kalmtr. lk Yunan krall Osmanlya kar savaan ngiltere-Fransa-Rusya desteiyle 1821de kuruldu. Srbistan ve Bulgaristan bamszln 1878de Berlin anlamas ile kazand. Dolaysyla milliyetilik Rumelide Bulgar, Srp ve Yunanllar (Rumlar) arasnda ok glyd. Tnin ncleri ise balangta milliyetilik davas gtmyorlard. Biraz hayali ve biraz romantik bir Hrriyetilik ideali peindeydiler. Tnin ilk ortaya knda milliyeti unsurlar ok zayf ve ekilsizdi. Ama dediimiz gibi 1912de Trk ve Mslmanlarn Rumeli ve Balkanlardan kovulmas, bir anlamda Rumelide Trklere kar tam bir etnik temizlik yaplmas T ynetiminde hem ok etkisi yaratt, hem de farkl dncelere ynelmelerine yol at. Milliyetilik 1912den karlan mecburi sonu olarak Trkler arasnda yaylmaya balad. 1912 Osmanl toplumunda Trk ve Mslmanlar arasnda o gne kadar yaygn bir duygu olmayan yabanc dmanln da krkledi.Yaanan soykrm nedeniyle dmanlk ncelikle Rumlar ve Ermenileri hedef almaya balad. Alman askeri misyonunun politikaya etkisi Tnin farkl dncelere ynelmede Almanlarn da tayin edici bir rol oldu. 1890larn bandan beri Osmanl ordusunu dzeltmek iin gelmi Alman subaylar ve askeri misyonu vardr. O srada Osmanl ordusunu slah ve dzeltme misyonu ile gelmi olan nemli bir subay vard. Ad Colmar Freiherr von der Goltz. Osmanl tarihinde ksaca Goltz Paa olarak bilinir. Goltz Paa 1883 ve 1895 yllar arasnda Osmanl askeri eitimini supervizor olarak ynetti. O yllar arasnda Harbiye mezunlarnn neredeyse tm bu Goltz Paann ynetimi ve dersleri altnda yetimitir. 1908de Hrriyetin ilan ile yeniden stanbula gelen Goltz Paa 1911de Mareal rtbesini alarak Osmanl ordusu kurmay bakan yardmcs oldu. Goltz Paa 1908de Hrriyetin ilanna nclk eden T iindeki askerleri de Devrimi Londra ve Paristekiler yapmad. Anadolu kkenli bu subaylara herkes Alman subaylar diyor szleriyle vmtr. Goltz Paa 1. Dnya Savana kadar Osmanlda grevde kald. Bu arada 1912 Balkan Savanda fiili grevler de ald. 1914 austosunda Dnya Sava balaynca Almanyaya gitti, Belika askeri valiliine atand. Ancak burada sivillere kar bask (Topluca alma kamplarna yollama gibi) yntemlerini uygulamak istemeyerek yeniden kendi isteiyle stanbula geldi. 1914 Aralk aynda Goltz Paa tekrar stanbula dnd. Sultann ve Harbiye Nazrnn (Enver Paa) kiisel askeri danman pozisyonunu stlendi. Daha sonra savata Iraktaki 6. Ordunun Komutan oldu. 19 Nisan 1916da Badatta tifs nedeniyle ar ate sonucu ld. Vasiyeti bir Trk ve Alman bayra ile Tarabyadaki Alman Konsolosluuna gmlmekti. Vasiyeti yerine getirildi. Halen Tarabyada Alman konsolosluu iindeki o nefis manzaral tepede, dnemin Alman Bykelisi Wangenheim ile birlikte bu zel ve grkemli mezarlkta yatmaktadr. te bu Goltz Paa, Osmanlnn kendisinin de rol ald 1912 Balkan yenilgisinden hemen sonra enteresan fikirler gelitirmeye balad. Ne de olsa askerdi, ne de olsa Almand ve ne de olsa strateji uzmanyd. Almanyann askeri hedefi ksa sre sonra patlak verecek 1. Dnya Savanda Osmanl ordusunu Kafkaslarda Rusyaya kar ve Badat demiryolun gzergahnda, Irak-Msr cephesinde ngilizlere kar kullanmakt. te tm bu nedenlerle Goltz Paa 1913te o srada nl Babali baskn ile ynetimi yeniden ele geiren T ynetimine u tavsiyelerde bulundu: Balkanlardaki yenilgiyi unutun, Avrupay brakn, Anadoluya younlan. Orada Mslman unsuru takviye edin, ilerde Balkanlardaki gibi temizlik yaamamak iin Ruslarla ayn Ortodoks dinden olanlar (Ermeniler ve Rumlar) gerekirse baka blgelere kaydrn. (Deportation). te Osmanlda ilk Deportation fikri (Yani tehcir, yani kitlesel g, yani baz dini ve milli gruplar zorla baka blgelere g ettirme politikas) bylece 1913te Osmanlda Alman askeri heyetinin ba danman Goltz Paa tarafndan resmi olarak gndeme getirildi. Goltz Paann bu tavsiyeleri, raporlar ve yazlar son olarak ABDde 2006 ylnda Cornell niversitesi tarafndan yaynlanan bir kitapta (Absolute Destuction-Yazar: Isabel V. Hull) (1) ayrntl olarak ortaya konuyor. Dier Alman subaylar da Deportation istedi zellikle Rus Cephesinde Kafkasya ve Dou Anadoluda Osmanl ordusunu arkadan vurma hazrlklar iinde olan Ermeni unsurlarn temizlenmesi daha sonra baka Alman askerler ve kurmaylar tarafndan da dile getirildi. Bu askerlerden bazlar unlardr: General Bronsart von Schellendorf: 1. Dnya Savanda fiilen Osmanl ordusunun Genelkurmay Bakanln stlenen subay. Bata Enver Paann kurmay bakan gibi grnse de Alman Genelkurmaynn stanbuldaki 1 numaral subaydr. Sarkam harekatna Enver Paay zorlayan kiidir. Sarkam yenilgisi sonucu Dou Anadoluda ilerleyen Rus ordusuna kar cephe gerisindeki Ermenilerin baka blgeye yollanmas isteyenler arasndadr. General Schellendorfun 1915 Temmuzunda Badat Hattnda alan ii taburlarndaki Ermenilerin ve Sivas ile Urfada geriye kalan Ermenilerin deportationu (tehcir-baka blgeye yollama) iin verdii yazl emri de vardr. Schellendorf daha sonra Ayvalktaki Rumlarn ve Rum etelerinin tehcirini de isteyecektir. Schellendorfun Ermenilere kar Yahudilerden on kat beterler eklinde rk grler tad da bilinmektedir. Dnemin T yneticilerinin hibirinde aldklar kltr ve eitim sonucu rk grler yoktur. Onlarn kararlar tmyle Osmanl mparatorluunun elde kalan son paralarn kurtarmak iin alnm kararlardr. Sava sonras Ermeni tehciri konusunda Osmanl ynetimine tavsiyede bulunduklarn itiraf eden bir dier subay da Otto von Feldmanndr. Feldmann da o srada stanbulda Alman Genelkurmay ubesini oluturan 600 Alman subay arasndaki sorumlu kiilerden birisidir. Douda savaan 3. Ordu kurmay bakan Lt. Colonel Felix Guse, ve Commander Lt. von Humann gibi dier baz Alman subaylar da Ermenilerin blgeden uzaklatrlmasn hem nermiler hem savunmulardr. Liman von Sanders ve Kress gibi baz dier Alman subaylarnn, zellikle Dou Anadolu dndaki baka blgelerdeki Ermeni tehcirine kar kt bilinir. stanbuldaki Alman diplomatik misyonu (Bata Bykeli Wangenheim) Ermeni konusunu ya geitirmi, ya da dini ve diplomatik nedenlerle sivillerin zarar grmemesi iin clz itirazlar yapmtr. Alman Dileri ve diplomatik misyonu genel olarak Ermeni tehcirinin askeri gerekelerle yapldn kabul etmitir. Nasl etmesinler? Zaten tehciri neren stanbuldaki Alman askeri misyonudur. Mbadele fikri Aslnda Anadolunun Trkler dndaki dier unsurlardan temizlenmesi ve dier din ve milliyetlerden unsurlarn (zellikle Rumlarn) kendi memleketlerine gnderilmesi fikri de 1912de Balkanlarda Trk soykrm nedeniyle ortaya km bir fikirdir. Madem ki Trkler Balkanlardan kovulmu ve Anadolu dnda gidecek ve snacak baka vatanlar kalmamtr, o zaman Anadoluyu da elden karmamak iin farkl milliyet, farkl dinden olanlarn da Anadoludan boaltlp kendi lkelerine geri gnderilmeleri kanlmaz bir zorunluluk haline gelmitir. Kavga yaam alan kavgasdr. Kavga 1912de Rumeli ve Balkanlarda grld gibi lm-kalm kavgasdr. te Anadolunun Rus ordusunun doal mttefiki saylan Ermeni eteleri ve onlar destekleyen Ermeni unsurlardan arndrlmas da bu bak as sonucu gndeme gelmitir, 1912 sonras balayan ge zorlamalar ve 1923 sonrasna kadar sren karlkl mbadele hareketleri bu anlay erevesinde yaplmtr. (Trkler Anadoluya-Rumlar Yunanistana!). Herkesin kendi lkesinde yaamas anlay ile Rumlar kendi lkeleri saylan Yunanistana, Trkler kendi lkeleri olan Anadoluya gitmitir. 1912 Balkanlarda Trk soykrm ve g , hem Ermeni hem de Rumlarn Anadoludan gnderilmesinin ana nedeni olmutur. Sarkam faciasnn Ermeni tehcirine etkisi te 1912deki bu byk vahetin ve Balkanlarda yaanan bu byk Trk soykrmnn zerinden daha iki sene gemeden, 1914 Austosunda Osmanl devleti, ttihat-Terakki ynetiminde Almanlarn mttefiki olarak 1. Dnya Savana girer. 1914 Aralk ve 1915 Ocak ay banda nl Sarkam facias yaanr. Genelkurmay Bakan ve Bakomutan konumundaki Enver Paa, Alman Genelkurmaynn stratejik hesaplarla bastrmas sonucu Kars-Sarkam zerinden kn en elverisiz artlarnda Kafkasyadaki Rus Ordusuna saldrr. Bu saldrda bilindii gibi ciddi bir sava bile olmadan 80 bin Osmanl askeri ar k artlar ortamnda, gdaszlk, yetersiz giyim ve basiretsiz lgn ynetim sonucu can verir. Koskoca 90 bin kiilik bir ordu bo yere karlara gmlr. Geriye bitkin ve perian 12 bin asker kalr. te tam bu artlarda ngiltere ve Fransz donanmalar anakkale nlerine gelir. anakkale savalar balar. Dou Anadoluda oluan bu boluk sonucu Rus ordusu Anadoluya doru ilerlemeye balar. Van, Bitlis ve Muu ele geirir. Rus arl 1914 Eyll ayndan itibaren Kafkasya ve Anadoluda Ermeni etelerine silah ve para aktmaktadr. Yzlerce ete olumutur. Bu etelerin Rus ordusu ilerlerken, cephe gerisinden Osmanl ordusunu arkadan vurmas hedeflenmitir. Bu politika sonucunu verir. 1915 ubatnda Sarkam faciasnn hemen sonras Vanda Ermeni eteler ayaklanr ve kenti ele geirir. Orada yaayan Ermeniler de ayaklanma ve isyana katlr. Ksa sre sonra da Rus ordusu gelerek Van ele geirir. Bitlis ve Mu da ayn yntemlerle Ermeni eteleri-Rus ordusu tarafndan ele geirilir. Bu kentlere Ermeni valiler atanr. Trk ve Mslmanlar en ar ve vahi artlarda yok edilir.Toplu mezarlar byle oluur. Blgede imkan bulanlar Anadolu ilerine kaar. Bedizzaman Ermeni ve Ruslarla savarken esir dt Trkiyede Nurculuun efsane ismi Bedizzaman Said-i Nursi (Krdi) ite tam o tarihte, bu ortamda kendi talebelerinden oluan bir grupla elde silah Bitliste Ermeni etelere kar savar. Rus kuatmasn yannda kalan 4 kii ile yarmaya alrken 1915 ubat aynda Ruslara esir der. Ermenilerin onu yok etme giriimlerini Rus subaylar engeller. Bedizzaman Rusyada esir olarak kalr. Bedizzaman daha sonra 1917 Rus Devrimi kargaasnda kaacak ve 1918de tekrar stanbula gelecektir. Rus ordusunun iinde etelerden baka bir de Ermeni Tugay vardr. Bu Ermeni Tugay, girdii her yerde tpk Rumelideki gibi Mslmanlar camilere doldurup topluca ldrmeye balar. Daha nce Balkanlarda Batda yaanan Trklere ynelik zulm ve soykrm rnekleri bu kez Dou Anadoluda yaanmaya balar. Rus ve Ermeniler nnden kaan Trk ve Mslmanlar Anadolunun ilerine doru g etmeye zorlanrlar. Anadolunun iinde ise Ermeni topluluklar, Ermeni etelerin nclnde Rus ordusunu ve Ermeni Tugayn Kurtarc olarak beklemektedir. Anadoluda Ermeniler Ruslarn potansiyel mttefiki haline gelmitir. Ermeni nfusunun neredeyse tm Anadoluda ama ncelikle Dou Anadoluda yzlerce yldr kalabalk koloniler halinde yaamas nedeniyle Ermeni nfusu, zellikle Alman Genelkurmaynn gznde artk Cephe gerisi dman olarak grlmeye balar. Neden Alman Genelkurmay diyoruz? nk Sarkamta Ruslara kar alan cephe ve Irak(Badat) -Msr hattnda ngilizlere kar almak istenen cephe, Alman Genelkurmaynn Osmanl ordusunu dman gler stne srmek istedii iki ana cephedir. Osmanl ordusunu Enver Paa Ekim 1914de imzalad bir anlama ile fiilen Alman Genelkurmaynn emrine vermitir. Tm sava Berlinde Alman Genelkurmay ynetmektedir. stanbul Harbiyede bu emirleri uygulayacak 800 kiilik bir Alman Genelkurmay karargah vardr. Komuta tm cephelerde fiilen bu Alman heyetindedir. Enver Alman karargahnn emirlerinin uygulanmasn salamaktadr. Eer Anadolu kaybedilirse, Alman genelkurmay iin Osmanl ordusunu, ngilizlere kar Msr stne (Kanal blgesine) srme imkan kalmayacaktr. nk eer Ruslar, cephe gerisindeki Ermenilerin destei ile Anadolu ilerine ilerlerse, Trabzondan Adanaya ekilecek bir hat zerinde tm Anadolu kaybedilebilir. Bylece Osmanl ordusu Sarkam yenilgisinin faturasn, Anadolunun Dou yarsn da yitirmekle deyebilir. Zaten anakkaleye karma yapm olan ngiliz-Fransz kuvvetleri, bylece 1. Dnya Savanda Almanlarn en gl mttefiki olarak grlen Osmanl ordusunu ift taraftan kskaca alm gibi grnr. Alman Genelkurmay tehcir nerir te bu ortamda 1915 ubat ve mart aylarnda Ermenilerin Anadoludan srlmesi, yani tehciri (zorunlu g) ncelikle Alman Genelkurmaynn bir nerisi olarak masaya gelir. T ynetimi ve Enver Paa ile Talat Paa bu neriye aynen katlacaklardr. nk Anadolu elden gitmektedir! Ermeni tehciri karar 27 Mays 1915te Enver Paa tarafndan askeri karar olarak alnr. Goltz Paa karar paraf eder. Uygulamay ve zorunlu g organizasyonunu ise o srada Sadrazam olan Talat Paa yapacaktr. Karar balangta hemen Rus cephesi gerisindeki Ermenilerin durum tehlike arzettii zaman, gerekirse oradan alnp baka blgelere gnderilmesini iermektedir. Daha sonra Ermeni tehciri neredeyse Anadoludaki tm Ermenilere uygulanr. Bu konuda verilen saylar tartmaldr. Ancak 1 milyon civarnda Ermeninin yerlerini terk ettii tahmin edilmektedir. Bunlarn 300 bin kadar zaten o srada Dou Anadoluya gelen Rus Ordusuna snmlardr. nemli bir blm Irak blgesine sevkedilmitir. Balkan soykrmnn Douda tekrar korkusu Almanlarn bu stratejik talimatyla birlikte ttihat Terakki ynetiminin Ermenileri srme kararnn ok nemli bir nedeni daha vardr. O da Balkan muhacirleri trajedisidir. ou Rumeli ve Balkanlardan gelen ttihatlar, 1912 Balkanlarda Trk soykrm ve gnn yakn tanklardr. Osmanl onlarn gzleri nnde imparatorluu 500 yldr sahip olduklar Bat topraklarn kaybetmitir. TCnin 1913 ocak aynda Edirneyi kurtarma temas zerinde yapt Babali darbesi sonras Enver Paa nclnde zar zor Edirne kurtarlmtr. 1915te Balkan muhacirlerinin byk ksm Anadoluda hala yersiz yurtsuzdur. ttihat Terakki ynetimi, Dou Anadoludan Rus ve Ermeni korkusu nedeniyle yeni gler balaynca Balkan faciasnn bu kez Dou Anadoluda tekrarlanmasndan korkmutur. Osmanl mparatorluunun Bat kanad (Rumeli-Balkanlar) kaybedildikten sonra Dou kanadnn da (Samsun-Adana hattyla beraber tm Irak ve Hicaz-Yemen, Kanal blgesi) tmyle kaybedilmesi ihtimali gndeme gelmitir. Bu olursa Osmanl gleri o srada henz Rumlarn youn olarak yaad Bat Anadolu topraklarnda skp kalacaktr. Daha doru Osmanl mparatorluu tmyle haritadan silinme tehlikesiyle yz yzedir. Zaten anakkaleye de dman karma yapmtr. te bu artlar altnda ncelikle Alman Genelkurmaynn nerisiyle, sonra da ttihat Terakki ynetiminin bu fikri desteklemesiyle Ermeni tehciri karar alnr. Anadoludaki Ermeni nfusu zorla Irak blgesine g ettirilir. Bir ok yerde hala yersiz yurtsuz olan Balkan muhacirleri Ermenilerden boalan ev ve mahallelere yerletirilir. Bu da 1912 ile 1915 arasndaki dorudan balanty gsteren bir unsurdur. Tehcir srasnda yaklak 1 milyona yakn Ermeni nfus yerinden edilir. Bunlarn 500-600 bini de g yollarnda can verir. nemli bir ksm da eteler tarafndan katledilir. Sonu yle zetlenebilir: Balkanlardan Anadoluya atlan Trklerin, bu kez Anadoludan da atlmasn engellemek iin Ermeniler Anadoludan atlmtr. Alman-Osmanl ittifak savata Anadolu hattn korumak iin cephe gerisinde Rus mttefiki olarak grlen Ermenileri blgeden boaltmtr. I. Dnya Sava byk imparatorluklarn tm glerini ve imkanlarn son askerine son kurununa kadar acmaszca ve lmne seferber ettii bir savatr. Olduka ilkel ve vahi koullarda yaplmtr. Ve bu sava sonunda Osmanl mparatorluu tmyle yklmtr. Mustafa Kemal ve bir avu arkadann inanc ve vizyonu sayesinde bu ykntlar arasndan Yeni Trkiyenin kurulmas 20. Yzyln en byk mucizesidir. Gn getike milli mcadelenin ve bugnk Trkiyenin ortaya knn nasl bir mucize olduu daha iyi anlalyor. Gnmzde 100 yl sonra Ermeni soykrm tartmasnn dnya apnda bu kadar alevlenmesi bouna deildir. 100 yl sonra haritalar tekrar iziliyor 100 yl sonra bugn Ortadouda, Kafkaslarda ve Anadoluda byk gler yeniden ibanda. Arap baharyla Ortadou yeniden ekilleniyor. Birileri lkeleri blen yeni siyasi haritalar iziyor. Suriye ve Irakn blnme srecinde Trkiyeden de byk bir para kopararak Krdistan kurma planlar var. Bu planlarn hibiri sakl gizli deil. Aka yaplyor. Ermenistann Ar Dan da kapsayacak ekilde Anadoludan toprak koparma planlar da sakl gizli deil. Ermenistan Cumhurbakan Serj Sarkisyan geen yl bunu Ankarann gznn iine baka baka aka syledi. Ermeni soykrm tartmalarnn arkasnda aka tazminat ve toprak talepleri de var. Toprak deyince Trkiyeden nerelerin isteneceini merak edenler tehcire urayan Ermenilerin yaad yerlere bakabilir Btn bu anlattklarmz hayal mi, komplo teorisi mi? Tarihi bilmezseniz ve 100 yl sonra masaya konan faturalarn 100 yl nceki hesaplarn bilmezseniz, tm bu anlatlanlar hayal rn olarak kavrayabilirsiniz 0 zaman 2015-2023 yllarnda karnza kacak olaylarn ve saldrlarn ne olduunu bile anlayamazsnz. 100 yl ncesini bilmezseniz, yarnlar yitirirsiniz! Bouna demiyoruz Tarih artk yarndr!Kerem alkan

(1) Kitap-Absolute Destruction-Military Culture and Practices of War in Imperial Germany-Isabel V. Hull. Cornell University-2006. Bu kitap henz Trkeye evrilmedi. Ancak Ermeni tehcirinin, Osmanl ynetimindeki ttihat Terakkiye o dnemin Alman subaylar tarafndan nasl nerildiini isim isim eitli an ve mektuplarla belgeliyor. .



Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

Bu Makale 1067 Kez Okundu

Bu Makale in Toplam 5 Kii Oy Verdi...
   
Foto Galeri
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Makale in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

Bu Yazara Ait Dier Makaleler
Falih Rfk sanki bugn anlatm
Kbrs elden gidiyor
zgecan ve iddet frtnas
Mesele Krt meselesi deil
ehitlerimize rahmet diliyorum
Alg Operasyonlar
DKTA REJMNN ANALZ
Dikta rejimi nasl merulatrlr?
Dikta yandalar kkszdr
Kazanan ulus devlet
RAMAZANA TESLM OLMAK NE DEMEK?
EY VATANIM GZEL KIRIM
Haram-helal corafya olur mu?
KENT KLTRN YOK ETTLER
TRK KLTRNN NEM
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
NAZLERDEN NE FARKINIZ VAR!!!
Sheyl OBANOLU
Falih Rfk sanki bugn anlatm
Nevvl SEVND
Suudi Arabistan kulvar deiiyor
Prof. Dr. Ata ATUN
IKBYde Referandum, Barzani, Trkmenler ve Trkiye
Dr. lhan Ylmaz CMERT
YABANCILARIN ATATRK HAKKINDA SYLEDKLER (2)
Hseyin BASKIN
TARHTE BU HAFTA: 2-8 NSAN
Metin EDRNEL
BOSNA SAVAI -7
Eren Atala Eri
100 TANIMLAMADA ORTADOU - IV
Ufuk SSL
12 EYLL VE KAYBOLAN YILLAR
Erdal GZEL
UMUT
Mert NSAL
AFRNE ZEYTN DALI
Dr. Yeim DEMR
Irakta Mezhepiliin tek garantisi Trkmenlerdir
mit KPRL
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri