Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar letiim Yazarlar Ariv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karada
Dier lkeler
Balkanlar
Trk Dnyas
Konuk Yazar
letiim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Ariv
Strateji/Eitim
ne kanlar
. . . . . . . . . .
Makedonyada VMRO-DPMNEli Milletvekillerini kna abalar "Devam Ediyor
RUMEL BALKAN DERNEKLER FEDERASYONU BASIN BLDRS
Razgrad Pargal brahim Paa Camii Restore Ediliyor
Trk Yar Orhan Amet skpte Birinci Oldu
Balkan Savalarnn Yldnm
Boykotlar bitti, zm bekleniyor
Krcaalide geleneksel aure etkinlii
Koukavakta geleneksel Seid Baba Panayr yapld
Gemi Olsun Hasan Yeniciler
Makedonyada Anlama in ki Seenek Var: te ki ounluu ya da Erken Seim
Dviz  
  Dolar : 5.6481
  Euro : 4.9954
Hava  
 
 
Video  
NUR PAAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bk. Veki...
zcan Pehlivanol...
RUBASAM YNETCS...
HH LDER LTF ...
RUMELݴYE ELVEDA...
ELVEDA RUMEL-SKY...
ELVEDA RUMEL SK...
S. Krs  

Makalenin Detay

Ana sayfaya Dn

100 TANIMLAMADA ORTADOU - II
.
26.06.2017



20- DE FACTO Doal olma hali, gnll ayrm durumu. Gerekte, uygulamada ya da pratikte anlamna gelen, Latince bir deyitir. Yasal bir durumu tartrken (Bkz.) de-jure, konu hakknda kanun-larn NE sylediini; de-facto  ise gerek hayatta uygulamann NASIL olduunu belirtir. Bu yasal olabilir veya olmayabilir. Bir anlamda de-jure olmas gerekeni; de-facto ise fiili olarak olan ifade eder. De-facto, ayrca geerli bir kanun ya da standardn olmad fakat genellemi bir uygulamann sz konusu olduu herhangi bir durum iinde kullanlabilir[1].

1. Bir eyin de-facto var olmas, onun meruluuyla ilgili bir tartma henz yaplmad veya meruluu henz Pozitif Hukuk tarafndan tannmad (Reddedildii) halde var olmasdr.

2. Bir eyin de-facto var olduu sylendiinde, sadece onun varlnn meruiyetiyle ilgili sorular ortaya kmadan veya bu tr sorulara olumsuz cevap verilmi halde var olmas kastedilir. De-facto durumlar; htilaller,  Nfus, hkmet, lke; bu unsur devleti oluturan temel elerdir. Tannmad halde bu unsuru oluturmu olan ve ilerde tannmas kabul edile-bilir konumda olan devletler; Mesela, Kuzey Irak Krt devleti gibi oluumlar iin, Herkes tarafndan legal olmad halde kabul edilen durumlar, Olupbittiler, Yasal olmayan birliktelikler, Standartlar, Fiili durumlar, Limanda giriler de vize iin kullanlr.

 

21- DENGESZLK YAYI (G UNSURU) Potansiyel gvenlik sorunlarnn, demografik art nedeni ile sosyal, teknolojik ve mali dengesizliklerin sosyal adaletsizliklerin ve antidemokratik uygulamalarn yaygn olduu Kuzey Afrikadan, (Ortadounun da iinde olduu) Merkezi Asyaya kadarki corafyay/blgeyi anlatan tanmlama (Targa:2006).

 

22- DEVLET NASI (ULUS NA ETMEK)  Hegomonik g tarafndan, hedef lkelerin yeniden yaplandrlmas. 1915 (I nci Dnya Sava)`den gnmze; Nikaragua, Panama, Kba, Haiti, Kamboya, G. Vietnam, Bat Almanya, Balkanlar (Eski Yugoslavya), Afganistan ve Irakta yaplan operasyonlarn ana nedeni. ABD ordusuna, senatonun onay ile verilen yetki. Yakn zamanda, bu i iin Gen. David Petraeus `un bu grevi icra ettii basnda da yer almt[2]. Ayrca bu konuda geni bilgi iin F. Fukuyama `nn ayn adl kitab kaynak olarak verilebilir. Kitapta ngilizlerin, Hindistan ulus inas sonucu oluturduklar baarl bir operasyonu olarak gstermektedir[3].Bu doktrin `in temel argman/savunmas, sorunlarla uraan ve baarsz olmu km devletlerin, yerel devlet kurumlar ancak d gler tarafndan yeniden ina edilmesidir.

 

23- DIVIDE ET IMPERA Roma dnemi Sezar doktrinidir. Bl-Ynet, Ayr-Buyur (Timurolu:2007) anlamna gelir. Roma lideri Sezar, igal edilen corafya halklar arasnda kavimsel, inansal ve ekonomik ayrmlarn olabileceini grm ve ynetimin temelinde bu ayrlklar ajite etme zerine bir politika gelitirmiti. Doktrinin temeli igal edilen lkenin [Irak gibi] insanlar arasnda var olan [Trk, Krt, ii, Snni gibi] etnik, siyasi, dini, kavmi v.b ayrlklar, dmanla dntrlrse ynetim kolaylaacaktr taktii zerine ina edilmitir.

 

24- DOMNO ETKS Ardl tepkilere yol aan Global kriz dalgas. Uluslararas ekonomilerin i ie gemi olmas nedeniyle, herhangi bir uluslararas aktr lkenin ekonomisindeki dalgalanmalar veya kler, dier lke ekonomilerini de, domino talarnn sral etkisi gibi etkileyecei grne dayanr. Ayrca bu etkiler aktr lkelerin yumuak karnn, yani ekonomisini de belirlemi olur. Financial Times gazetesi, Irak`taki olaylar ile ABD nin Vietnam sava arasndaki ilikilere dayanarak, blgede oluabilecek argmanlarn Domino etkisi yaratacana dikkat ekmitir. Bu retorik, artarda dizilen talardan birinin devrilmesini salayarak, dierlerinin de srayla devrilmesine neden olan kinetik enerjinin salnmna denmektedir. Bilindii gibi Vietnam`a yaplan askeri mdahale sonucu, ABD`nin yenilgisi, Hindi inin de ve Uzakdou`daki dier lkelerde komnizm ynetiminin bir domino etkisi gibi yaylmasna ve savalara nenden olmutu.

Sava Kamboya ve Laos`a da yaylm ve binlerce masum sivil katledilmiti. ngiliz orijinli F. Times gazetesi, ABD`nin Irak`a yapt mdahale sonucu meydana gelecek bir askeri malubiyet sonucu, savan Irak`a komu blge lkelerine de yaylacan ngrmektedir. Bu arada Trkiye`nin, K. Irak`a mdahale tezkeresininde meclisten gemesi (17 Ekim 2007), bu ngrleri kuvvetlendirmektedir. ABD nin asl tela savan yaylmas ve bu ii eline yzne bulatrmasdr. Zaten imdiden bataa girmi durumda olan ABD, blgeye istikrar yerine kargaa getirmitir. Bu nedenden dolay aka sylemeseler de en byk korkularnn Trkiye`nin mdahalesi olmasdr. Aslnda u an kozlar Trkiye lehinedir. Bu kozu Trkiye ok iyi kullanmaldr.

yle grlyor ki Nancy Pelosi`nin Ermeni yasa tasarsnda bu lehimize gelien olaylar sonucunda blf olmaktan km ve olayn vahameti anlalnca, hata yaptklarn grmlerdir. Bu nedenden dolay bu tasarmnda (Kasm 2007 de oylanacak) gemesi mmkn deildir. Gelimelere baklrsa ilk etapta Suriye ve ran bundan etkilenecek ilk lkeler arasnda grnyor. Bunu gren Beir Esat, Trkiyeyi destekleme kararn aklad (Ekim 2007 ): ran ise mdahaleye kar olduunu syleyerek ikili oyununa devam etmektedir. Artk Trkiye blgesel bir aktr olarak g unsurudur. Blgede sayg duyulacak bir aabeydir. Aslnda Dick Cheney Irak ve Afganistan`n dmesi sonucunda, ABD nin yenilgisi halinde, Pakistan ve Suudi Arabistan`a kadar birok lke bundan nasibini alr szleri, domino etkisinin kelebein kanatlarna bal olduunu gstermektedir. Domino etkisi teorisi Trkiye`nin, blgesel sper g olma vizesidir ve Trkiye bunu ok iyi kullanmaldr.

 

25- EBU GUREYB HAPSHANES Saddam rejimi dneminde,  Badatta bulunan hapishanede, rejim muhaliflerinin tutulduu, ikence edildii ve sorguland; sonrasnda ise Saddam rejiminin, ABD tarafndan yklmasndan sonra bu kezde igal kuvvetlerine kar direnen, Irakllarn (deien bir ey olmad can yanan hep Irakllar oldu) insanlk d muamelelere tutulduu ve ikence edildii hapishanedir.

 

26- EHLLETRME Stratejik neme haiz, kresel bir gcn  (petrol, su, doal gaz gibi) kontroln, corafi ve politik unsurlarla, silahl gcnde yardmlaryla ele geirerek rakiplerini dize getirmesi. Bu g unsurlar ile dierlerine istediini yaptrmak iin stnlk salayarak yola getirme yntemi. ABD nin Basra ve Krfez petrol sahasn ele geirerek AB, Rusya ve ini etkilemesi ve gc kontrol ederek iktidarn tanmalarn (iyiliksever hegemonyasn)  salamak gibi amalar vardr. ABD, bu ehliletirme gcn terre borludur.

 

27- EISENHOWER DOKTRN     Svey kanal krizinin (1956) etkisiyle, Arap dnyasnda SSCB kurtarc rol oynayarak blgede etkinlik gsteren ana karakter olmasndan sonara Ortadouda, ABD karlarnn stratejik olarak nemini etkileyen bir durum ortaya km oldu. SSCB`nin nfuzu, blgede artmaya balaynca, 5 Ocak 1957 de ABD Eisenhower doktrinini uygulamaya balad. Doktrinin kongreden, Arap lkeleri istemesi halinde, bamszlklarnn korunmas, ekonomik kalknmalarnn salanmas ve komnist devletlerden gelecek tehditlere kar, Amerikan ordusunun kullanlabilmesi iin yetki istendi. Bu yetkiye dayanarak, gnmzde ABD`nin, Araplarla yapt anlama sonucu, Ortadouya fiilen yerlemesinin n alm oldu. Kongre onayndan sonra, bu lkelere 200 milyon dolarlk mali yardm yapld. Badat pakt ye lkeleri, Ankarada toplanarak bu doktrini onayladlar.

Irakta Saddam rejimine, ran da ah dnemine neden olan giriimler ve sonularnn bakiyesi, Araplara ok pahayla geldi sanrm. Bu doktrini ilk kabul eden lke Lbnan olmutur. Daha sonra Msr, Suriye, rdn ve Suudi Arabistanda bu doktrini kabul ettiler. Msr hari, imdi bedelini ar deyen dier lkelerin durumuna baknca, Eisenhower doktrinin nelere mal olduunu daha ak olarak grebiliriz. yle grnyor ki Suriye bunun bedelini gelecekte en ar deyen lke olacaktr. Bunu daha sonra izleyen lke ise Arabistan olacaa benziyor. ran ise en karl kacak lke olacaktr. ran`a yaplacak her mdahale, ran`n blgede etkin bir lke olmas iin gcne g katacaktr. Tm iilerin tek at altnda birlemesini douracak ve bu politika sonucu ABD, blgede giderek daha da kalc olacaktr. Bu doktrin ile sonu olarak ABD, Trkiye`den, Pakistan`a kadar olan corafyada gvenli bir blge oluturmak istemitir. SSCB `yi yeil hat ile ember altna almak ve kontrol etmek de bir dier amatr. ana doktrin (Marshall, Truman ve Eisenhower) ile ABD, 1960 lardan sonra dnya d politikasn da ok etken /aktif rol oynamaktadr.

 

28- EL-CEZRE Yarm ada, yaygn olarak anlam ise Arabistan dr.1996 da Katardan tm dnyaya yayn yapan TV kuruluunun ad. Usame bin Laden, tm yarm aday kaplayan devletleri; Suudi Arabistan, Yemen, Kuveyt, Umman, Bahreyn, Katar ve BAE `yi, kapsayan bu corafyaya Hz. Muhammetin yarmadas anlamnda Cezvat- Muhammet demektedir. Bu deyim ile el-kaidenin ileriki dnemlerde bu 7 (kz kardete denir) devletin tek at altnda bir araya gelmesini ima ettii dnlebilir.

 

29- EL-FETH Hareket-t tahrir el-Filistiniyye. Filistin kurtulu rgt/hareketinin ksaltlm ekli ile tersten okunuundan (Arapa aslndan) meydana gelen tretilmi isimdir. Bu rgt FK`nn alt yaplanmas olup, eylem tarz asndan farkllklar gstermektedir. 1987`de rgt kurulmutur. FK`nn en etkin grubudur. Arp-srail savann en buhranl dneminde, 1 Ocak 1964 de kuruldu. rgtn merkez komitesi Bakan Yaser Arafat (1987) idi. El-Fetih orta douya gerillalar ihra eden Marksist bir rgttr. Trkiye deki gerilla faaliyetlerinde en nde gelenler el-fetih`in gerilla kamplarnda eitim (nl bir gazetecide var) grmlerdir. PKK `nn da nde gelen birok eski lider ve eleman kadrolar bu kamplarda eitim gren gruplardandr. Bu arada PKK, her ne kadar balangta halkalarn btnl iin mcadele eden Marksist devrimci bir rgtten eitim alm olsa bile, ad Mao`cu fraksiyon/hizip olarak kmtr. Fakat aslnda etnik kkene dayanan Faist bir yap sergiler. nk komnizm ideolojisi asla etnik kkenler zerine kurulu bir hareket deildir. Etnikler daha ok Nasyonalizm ideolojisini temel alan Alman faistleri olarak bilinirler. Bunlar etnik bir yap oluturmak istiyorlard ve Yahudi rkn hedef alyorlard. PKK ise ayn nedenlerle Trk halkn hedef alan bir eylem tarz sergilemekle bunlarla benzer /ortak yap sergilemektedirler.

 

30- EL KAN Arapa da sylenmekten kanlan ey anlamnda olup, (srailin) onun mevcudiyetinden ve sz edildiinden bahsederek, (srail hakknda) ad anlmadan kast edilen imal/ifreli isim. Pratikte anlamn bilenler el kian`dan srail`i anlar, bilmeyen anlamaz. Trke de ad lazm deil gibi bir anlam vardr.

 

31- ENTEGRE OLAMAMI BOLUK Non-Integrating Gap. Karayipler, Afrikann byk bir ksm, Balkanlar, Orta Asya, Uzak Dou, Gneybat Asya ve Gneydou Asya lkelerinin oluturduu kreselleememi devletler. Toplam poplasyon yaklak 2 milyardr. Barnett`e gre kresel terr bu blgelerden kaynaklanmaktadr. Barnett`a gre bu lkeler kreselleememi lkelerdir. Karayipler, Afrika`nn ou blgesi (BOP`a dhil olan blgeler) Balkanlar, Ortadou, Orta Asya, Uzak Dou, Gneybat Asya ve Gney dou Asya corafyasdr. imdi bu boluun iini, BOP projesi ile doldurmak istiyorlar. Tabi ki terr de kullanarak. BOP, terr ile maniple edilen bir doktrindir. Trkiye nin ok dikkatli olmas gerekmektedir. nk Trkiye bu tanm ierisinde snr devletler grubuna dhildir. Terrn yaylma seyri bu devletler zerinden yaplmaktadr.

 

32- FLSTN DEMOKRATK HALK KURTULU CEPHES  1965 de, Nazif Havatme`nin kurduu en sol utaki Marksist Leninist rgt. Ayrca Trokist`in, 4 nc Enternasyonal izgideki srekli devriminide nerirler. Sovyetlerin ve inin de desteini almlardr.

 

33- FLSTN HALK KURTULU CEPHES George Habba`n liderliinde kurulan tedhii gerilla rgtdr. George Habba, ABD de eitim grm ve siyasi olarak Trokist ve Mao eilimli bir yol /politika takip etmitir.

 

34- FOSFOR BOMBASI (AHTAPOT) erisinde 150-200 grenad fosfor kimyasal bulunan patlayc. Yerden birka yz metre yksekte patlatldktan sonra 200 paraya ayrldndan meydana gelen ekil yznden halk tarafndan ahtapot bomba ad verilmitir. Youn bir sis/duman yaydktan sonra, yanarak etrafa zarar vermektedir. srail tarafndan gelitirilmi olan bu bomba, ilk olarak 2006 ylnda Lbnanda kullanld, daha sonra ise Gazze eridinde kullanlmtr. Misket bombas kadar tehlikeli bir bombadr (Bkz. Pudra bombas).

Fosfor bombas, daha ok gizlenmi hedefleri aa karmak iin kullanlmak amacyla retilmi olmasna ramen, srail ordusu bu bombay Gazze (Ocak 2009) igali srasnda, sivil halk zerinde deneyerek kullanmtr. Yakc ve yanc olan fosfor elementi hava ile temas halinde yanmaktadr. Temas halinde olan, canl-cansz hereyi yakacak tahrip gcne sahiptir. nsan derisine nfuz etmesi halinde, yanarak deri ilerine kadar hasar verebilmekte, hatta gs gibi blgelerden ierilere geerek i organlar yakmaktadr. Nefes yoluyla gemesi durumunda ise nefes borusu sistemi kmekte ve kesin lm hali oluturmaktadr. Korunmak iin, mmkn olan en uzak kapal bir alana snmal ve temas halinde hava ile irtibat kesilmelidir. Soutarak yanmas engellenemediinden, ilk yaplacak ey varsa kpkl yangn sndrc ile yoksa slak bir bez ile zeri kapatlarak hava ile temas engellenmelidir.

 

35- GAZZE ERD Arafatn vefatndan sonra, ikiye ayrlan Filistinliler Hamas ve El Fetih rgtleri olarak kendi ilerinde rgtlenmeye baladlar. Haziran 2007 de bu iki rgtn aralarnda ok iddetli sava yaanmt. Sonu olarak Hamas rgt Gazze eridine snarak orada kendi ynetimini kurmu oldu. Bunda Filistin babakan smail Haniye`nin rol byktr. Birlii salayamayan Haniye, Hamas zerindeki kontroln kaybetmiti. Hamas, Gazzede ilk nce El Aksa (o zamanlar Hamas szcs Sami Ebu Zhri`dir) radyosunu kurarak bamszln ilan etmi ve kendi ynetimini oluturmutur. Bunun zerine Filistin devlet bakan Mahmut Abbas, Hamas` darbe yapmakla sulam ve hkmeti feshetmitir. Bat eria ve Gazzede skynetim ilan etmi, fakat alnan kararlar bir trl uygulatamamtr.

Hamas, Mslman kardeler rgtnn Filistin kolu olarak 1987 de kurulmu bir rgttr. Hareket El Mukavemet El slamiye yani, slami direni rgtdr. Daha ok, sosyal yardmlama ve srail direniiyle kendini ispat etmi ve halkn sevgisini de kaznmtr.2006 seimlerine, mevcut Filistin ynetiminin yolsuzluk yapt gerekesiyle itiraz eden Hamas, El Fetih`e kar savam ve Gazzede stnl ele geirmitir. Filistinin 72 bin kiilik Polis gcne karn, Hamas`n Gazzede 3 bin kiilik silahl gc vardr. Hamas seimle i bana gelmi ilk terr rgtdr. ABD, AB ve srailin terr rgt listesinin en balarnda yer alr. Sivillerin ldrlmesinde de rol oynam, fakat daha sonra yasal yollara bavurmaya (seimlerden sonra) balamtr. u anda Trkiye ynetimi,  Hamas` yasal bir rgt olarak grmektedir.

 

36- GELENEKSEL INEGALITARIAN SSTEM Bir sosyal sistemde, gelenekilik yaps iinde oligarik ve eitsizlik (inegalitarian) hkimdir. Irak (krfez savandan nce, Saddam dneminde), Suriye, Suudi Arabistan gibi ynetimler buna rnektirler. Az sayda kiinin (Suudi ailesi, Baas partisi yeleri gibi)refah sz konusudur. Liderlik mcadelesi grlmez. Toplumsal/sosyal katlm mekanizmalar zayf olup, iliki dzeyi ok az seviyededir. Rejim deiiklii iin aba gsterilmez. Devletilik yaps zayf olan halklarn, kabile ynetimine rnektirler. Bu lkeler geleneki yapdadrlar. Eitsizlik ve oligarik yaplar devam eder. Az sayda bireyin refah ve ayrcal sz konusudur. Bunlarda hkmet ve ordu evresindeki kiiler ve bunlara yakn olanlardr. Liderlik mcadelesi yoktur. Ynetim daha ok babadan oula geen bir sistemdir. Toplumsal katlm grlmez ve hkmet d oluumlar yoktur. Ekonomik ve sosyal refahn devam saland srece, rejimi zorlayacak bir tehlike ve aba olumaz.

Hizmetlerde zel sektrn arl grlr. Sistem ierisinde terr asndan bir tehlike, refah dzeyi ile grlebilir. Bu sistemde terr rgtlerine kendilerine dokunmamalar iin el altndan yardm yapma eilimindedirler. Fakat lke bu konuda belirleyici bir politikaya sahip deildir. Ortadou ve Afrikada rastlanan bir sistemdir. Petrol zengini lkelerde arl vardr. karlar iin terr gruplarna yardm edebilirler. Komuluk ilikileri ve manevi deerlere ballk zayftr. Atalardan kalma deforme olmu gelenekleri srdrme eilimi nerede ise devlet politikalar olmutur. Mslman grnseler bile, slamn reddettii atalar (putlatrlan) hegemonyasnn etkisi altndadrlar.

 

37- GERLLA KAMPLARI Souk sava dneminde Gerilla ve tedhiilerin yetitirilmesinde Sovyetler(Moskova) karmak bir taktik uygulamaktayd. Ortadou`nun Arap gerillalar, ilkin Latin Amerika da (Kba`da) eitildiler. Sonra ekoslovaka, Orta Douda ve daha sonra da Msr-Suriye ve bir srede rdnde kurulan Gerilla kamlarnda eitildiler. Bu gerillalarn hedefleri srail, ran, Trkiye ve rdn`d. ran ve Trkiye iin etnik ihtilalci motifli Krtlk hep n planda tutulmutur. Yani bugnk PKK terr, Trkiye`nin bana Souk sava dneminde rlen bir oraptr. Yeni deildir.1960 lardan sonra zerinde allan bir tezdir. Sovyetlerin, retimle maskeleyerek Afrika, Orta Dou ve Gney-Kuzey Amerikaya, Kanadaya gerilla yetitiren okullar Moskova da 17 Kasm 1960 da kurulan Patrica Lumumba Dostluk niversitesidir (Saylgan:1960). Buradan mezun olan ok sayda Trk vatandann da olduu bilinmektedir.

 

38- GETTO (GHETTO) M. 597 de Babil kral II nci Nabukodonosor, Yahudileri Kudsten zorla Babil`e getirmesi sonucunda oluan ve alar boyunca yeni bir oluuma neden olan yerleim tarz zamanlar tecrit edilmi lokal yerlerde yaamaya zorlanan Yahudiler, daha sonra 1526 da Venedikte ayn kadere maruz kalarak, bu seferde  Onlar Meclisi nin kararyla, etraf kapal ve ehirden yksek duvarlarla ayrlm olan mahallelerde zorla yaamaya maruz braklmlardr. Getto, bu Yahudi yerlekesi `ne verilen addr.

E anlaml olarak Avrupada Juderia ve ghetto; slam dnyasnda ise mellah adn almtr. Mellah gnmzde Mahalle kelimesinin tredii kk kelimedir ve  tek tipleme olarak tanmlanmaktadr. Yakn gemie kadar, Avrupa devletlerinin birounda orta adan 20 yy. ilk eyreine kadar uygulanan tecrit edilmi Yahudi mahalleleri. lk olarak bu kavram Venedikte ortaya kt. Venedik ehrinin Baruthane mntkas, Yahudi yerleim merkeziydi. Bu merkezin sokaklarnn etraf surlarla evrilmiti. Gnmzde ise ayn muameleyi Yahudiler, Filistinli Mslmanlara mahallelerin etrafna kaln duvarlar ekerek uygulamaktadrlar. Ne tezat deimli? Bu surlarla evrili gettolarda sadece giri ve k kaplar vard. Gndzleri alan Yahudiler geceleri tekrar bu gettolara dnmek zorundaydlar. Juden glocke Yahudi anlar, geceleri dn vaktini bildirmek iin alnrd. Gnmzde Getto uygulamas, Ambargo ad altnda uygulamaktadr. Yine bu uygulamay imdilerde Yahudiler kullanmaktadrlar. Hem de biraz farkl olarak, sadece tek kapdan giri k yaptrarak.

 

39- GVENLK T / DUVARI   Bat eria ve Gazze topraklarn tecrit etmek, gettolatrmak ve srail topraklarna geii engellemek iin, srail devleti tarafndan2003-2004 yllarnda snrlara yerletirilen yksek, bombaya dayankl ve elektronik gzetleme sistemi ile srekli taranan, beton bariyerlerdir.

 

40- HALI SEFERLER Franszca `da Croix(ha) kelimesinden gelir. XI nci ve XII nci yy. larda, Batl fanatik Hristiyanlarca ve kilise tarafndan organize edilen, kutsal yerleri Mslmanlardan geri almay amalayan kitlesel terrist harekettir. Bu hareket, 8 nci yy. `dan 10 ncu yy.`a kadar otuz drt, 11 nci yy. `da ise yz on yedi defa[4] tekrarlanm, iddet ve anari uygulanarak, slam topraklarnda tarihin en iddetli ve gaddar terr estirilmitir. Bu terr belasndan kadn-ocuk ayrt etmeyenlerin iddetinden hayvanlar hatta ktphanedeki kitaplar bile nasibini almlardr. Tarihin bilinen ilk devletler aras terr rgt Hallar dr.

lk dini ierikli/radikal kktenci bu terr harekt sonucunda milyonlarca insan dinlerine (Mslman ve Yahudiler daha ok) baklmakszn ldrlm, kitaplar yaklm, ibadet haneler yklm, hastaneler tahrip edilmitir. Hal seferleri deyimi ilk olarak 1577 de Kuds`n 1099 da igali sonucu Mslman ve Yahudi sakinlerinin Hristiyan terristleri tarafndan katledilmesini ifade etmek iin kullanlmtr. Bu adan baknca Hal seferleri, zamanda ilk belgeli/tescilli Jenosit soykrm olarakta tarihe geirilmelidir. Bu soykrm destekler nitelikteki dua/sylem ,Papa III nc (1198-1216) Innocentius`dan gelmektedir. Papa, Piskoposlar takdis ederken baknz neler diyor; ...bak, bugn seni uluslarn ve krallarn stne kardm. Grevden almak, ykmak, ba edirmek, diz ktrmek, devirmek, yapmak ve atamak iin...[5]. 1786 da ise halk dmanna kar saldrgan hareketleri ifade etmek iin kullanlmaya balanmtr. En son olarak 11 Eyll 2001 ylnda ABD bakan G. W. Bush tarafndan, El-Kaide terr rgtnn kanl eylemine karlk olarak, slam dnyasna kar ilan edilmitir. Hatasn anlayan bakan daha sonra ark etmitir.

 

41- HAMAS Hareket el-mukavemeh el-slamiyyeh. slam direni hareketinin ba harfleri.1987 de Mslman kardelere bal olarak kurulan alt birimlerden biri/ubesidir. Ayn adla Cezayirde lml bir siyasi parti vardr. Hamas ve Filistinli cihat gruplar, Snni slamc gruplardr. Gazze ve Bat eria da rgtlenmilerdir. Filistin slami cihad 1979 da, Hamas ise 1988 de Filistin`de kurulmutur. zzettin el-Kasm Hamasn askeri kanadn oluturur. Hamas, blgede yapt sosyal almalarla ve yardm faaliyetleri ile Filistinlilerin desteini kazanmtr. Operasyon sahalar srail, West-Bank ve Gazze blgeleridir. 1000 den fazla rgt yesi vardr. Hamas, dini (ia), milliyeti ve ayrlk izgide olan bir rgttr. Son eylemleri  26 Kasm 2006  dr. Finansal kaynaklar ran ve dier slami kaynaklardan gelen yardmlar ve ticari Arap giriimler (tekstil, gda, inaat ve Sr yetitiricilii) den elde edilir. Hizbullah ile de balantlar olduu biliniyor. Hamas`n ruhani lideri 1960 larda slam kardeliini tesis eden, eyh Ahmet Yasin `dir. Yasin 1973 de slam Merkezini kurdu.

Bu kurulu emsiye gibi tm Gazzede Filistinli Mslmanlar tek at altnda birletirmeyi ama edinmiti. 1980 den sonra, Yasinin ideolojisi zerinden, sraile kar radikal bir yaplamaya dnmeye balad.1987 de ilk intifada patlak verince, bu slam kardeliinin politik silahl kanad olan Hamas`ta bylece kurulmu oldu. Hamas akabinde resmi politikasn da aklad. Tm srail ve Filistin blgesinde, slami bir devlet kurmak amacyla mcadeleye balad. Bunun yolu Cihat tr. Arafat`n (PLOPalestinian Authority) sekler yapsna kar, Hamas slamc/dinci motifli bir rgt olarak tannmaya baland. srail ile politik grmelere iddetle kar kmaktadr. Eylem tarz intihar bombaclar ve roket saldrlar eklindedir. 581 eylemde 2.906 yaral ve 603 lme neden olmutur. Hedefleri ,% 85 ile sivil halkn mal ve canlar olmu, % 4 ile de tama ve ulamda yara almtr. Ocak 2006 da seimlere girerek 132 sandalyenin 76`sn kazanarak ok yaratmtr. Yeni ekli ile seilmi ve yasal bir parti pozisyonundadr. Hamas politikas gerei, sraile kar hala sert tarz/slubu ile kar durmaktadr. Aktif milislerini (Polis olarak) muhafaza etmektedir. 2006 sonbaharnda el-Fetih ile atmaya balamtr.

 

42- HAVLUKAFA 1920`lerden gnmze ABD`de, trban takanlar[6] iin kullanlan aalayc terim.

 

43- HIRSTYAN ELL TARKATI Evangelist sekinlerin oluturduu sa iin kampslerde Hal seferi adl ar dinci/fanatik bir rgtlenmedir. zellikle ABD de Washington ve New Yorktaki Hristiyan yabanc diplomatlar, devlet adamlar ile askerleri ve ataeleri Evangelist izgide bir araya getirmeyi amalar. Bu tarikat BM tarafndan resmen tannmaktadr. BM binalarna rahatlkla girip karlar. Trkiye de grevli General Peter Sutton ile gndeme gelmiti. Bu olay ABD de din ile devlet ilerinin i ie olduunun bir kanatrdr. nk 2004 ylnda ekilen bir ba kampanyas videosunda Peter Sutton dhil 7 ABD`li st rtbeli subay niformal olarak grnt verip ba iin kampanya yapmlard[7].

 

44- HZBULLAH 1982 ylnda srail`in Lbnan` igal etmesiyle, ran`daki slami devrime inanan Lbnan `l ia din adamalar tarafndan kurulan Allahn partisi/hizbi adl silahl mcadele rgtdr. zellikle sraile kar yapt savala gndeme gelmi olan bu rgt, srailin ba hedefi durumundadr. Allahn partisi anlamna gelen Hizbullah 1982 de kurulmutur. Amac ise srailin Gney Lbnan igaline kar direnmek ve savamak olan Hizbullahn, askeri ve sivil kanatlar da vardr. Lideri , ubat 1992 de ldrlen eyh Abbas El Musavi `nin halefi ve  partinin genel sekreteri olan  Hasan Nasrallah dr. Yeniden yaplanma kampanyas ve ii blgesinin ekonomik olarak kalknmas almas yapan sivil kanadnda u faaliyetlerde gzlenmektedir; Medya (El Manar uydu TV, El Nur radyosu ve Kubt-ut Allah adl dergi) eitim, salk ve siyaset. Siyasi olarak Lbnan parlamentosunda 128 sandalyenin 23` Hizbullaha aittir. Askeri kanatn faaliyetleri ise; El Mukavvama El slamiye ve Filistin slamc Hamas rgt ve Mazlumlarn rgt `nn de bulunduu tannmam gruplar desteklemekle sulanmaktadrlar. El Mukavama silahl direni kolu, 1990 da imzalanan Lbnandaki yerli ve yabanc tm milislerin silahszlandrlmas anlamas olan Taif Anlamasnn ihlal etmitir. Dnya da zerinde hala terrist olup olmadklar konusunda tartmalar olan ender rgtlerden biridir. Terrist diyen lkeler; ABD, ngiltere, Hollanda, Kanada, srail, Avustralya, Avrupa parlamentosu[8].  Hemen her slam lkesinin kendi Hizbullah vardr. Fakat literatrde asl kabul edileni 1982 de kurulandr. slami cihat ve direni tarz eylemleri ile dikkat ekmitir. Operasyon merkezleri Lbnandr.1000 den fazla yesi vardr. Ayrlk, milliyeti ve dini izgiyi takip eder. En son bilinen eylemleri 7 Nisan 2005 dir.

Finansal kaynaklar ran ve Suriyedir. Dnya genelinde para operasyonlar yaparlar. Anlam Allahn partisi dir. Farkl radikal ia rgtleri tek at altnda toplayan bir yapya sahiptir. Felsefi olarak da ran`a bal olduu bilinir.1982 de Lbnan`n Bekaa (PKK`l gerillalarda burada eitim grmlerdi) vadisinde ii, ran destei ile kurulmutur. Eylem tarzlar ntihar bombaclar, adam karma, suikast ve gerilla sava eklindedir.179 eylemde 1535 yaral ve 836 lme sebep olmulardr. Hedefleri ; % 18 ile diplomatik, %17 askeri, % 11 ile deniz askerleri, % 6 havaalanlar, % 6 medya, % 5 eitim kurumlardr.

Hizbullahn en popler eylem tarz intihar bombaclarn kullanmasdr. Nisan 1983 de Beyrutta, ABD eliliine kar dzenlenen intihar saldrsnda 58 ABD ve Lbnanlnn lmne neden olmulard. Ekim 1983 de Amerikan deniz askerlerinin barakalarna yaplan saldrlarda ise 241 ABD askeri ile 58 Fransz askeri lmt. Hizbullahn Avrupa da, Amerikada, Dou Asyada ve dier Ortadou lkelerinde gizli hcre evlerinin olduu ve yksek profil (devlete ve orduya kar) terrist eylem potansiyeline sahip olduu bilgisine ulalmtr.1985 de Arjantin de, srail bykeliliini, 1994 de Buenos Aires de Yahudi kltr merkezini, 1996 da Suudi Arabistan/Dharan da Khobar Towers kompleksini bombalamlardr. Dahran da 19 ABD vatanda lm ve yzlercesi yaralanmtr. 12 Temmuz 2006 da Hizbullah, srail snrnda 2 askeri karp, 8 ini de ldrmt. ran`dan yllk ald 100 milyon dolarlk yardm , 10 bin civarndaki  gerillasna datlmaktadr. Ayrca ran binlerce Katyuka roketi de vermektedir. 34 gn boyunca bu roketlerle srail bombalanmtr. Sonunda, 11 Austos 2006 da srail ve Lbnan arasnda atekes antlamasna gidilmitir. Bu sre iinde BM bar gc gzlemcileri, Hizbullahn silahszlanmasn salayacaklardr.

 

45- ICG Merkezi Brksel`de olan Uluslararas kriz grubudur. Bakan da Trkiye uzman Hugh Pope`dir. Dnyadaki tm uyumazlklar ve kriz blgelerinde etkin bir kurulu olarak bilinir. Daha ok saha almas yapan, bamsz bir stratejik aratrma grubudur.18 Austos 2007 tarihli Milliyet gazetesinde Sami Kohen, ke yazsnda ICG hakknda zetle unlara dikkat ekmitir; grevi, Uluslararas anlamazlklar, objektif bir ekilde incelemek, yaynlad raporlarda ve yapt temaslarla krizlerin zmlenmesine katkda bulunmaktadr. Bu kurulu Kbrs ve Kerkk raporlarn da hazrlamtr. Bir dier yaymlad rapor ise Trkiye ve Avrupa-Bundan sonraki yol[9] adl almadr. Rapora gre, Hugh Pope`un deyiiyle Trkiye Blgesel Aktr dr ve Avrupa`nn gelecei bakmndan byk bir neme sahiptir. Rapor 40 sayfalk olup rgtn web sayfasnda yaymlanmtr[10]. Raporda dikkat ekici blm Trkiye, antlama, tarih, kurumsal ykmllk, gvenlik ve ideolojik vizyon itibariyle bir Avrupa lkesidir ibaresidir. Ayrca AB`ye tavsiyelerde bunarak u 3 konuya dikkat ekmektedirler;

1-   Trkiye`yi bo brakmayn,

2-   KKTC`yi destekleyin, temas arttrn,

3-   ABD`ye ise unu deklare ederek ; Krtlerin bamszlk yanls hareketlerine kar tavr aln der.

Anlald kadaryla, H. Pope krizin davul seslerini nceden iitebiliyor ve AB ile ABD`yi de uyarmay ihmal etmiyor.

 

46- IDF srail savunma kuvvetleri.1982 de FK ile yaanan Beyrut atmas (3000 sivil Filistinlinin ldrld katliam iin) ve IDF `nin Cenin kamp kuatmasna dair nsan haklar izleme tekilatnn raporundaki iaret edilen dip nottaki web sayfasna baknz([11]).

 

47- IRAK SLAM ORDUSU El Cey-l slami Fil-Irak.2004 Suudi destekli Vahabi`lerin finansrlnde kurulmutur. iddete dayal eylemlerle kendini gstermitir. lk eylemi, sava kart talyan gazeteci Enzo Baldoni`yi ldrmek olmutur. El-Kaideye yakn durmaktadr.

 

48- IRGUN Lideri Raziel olan, Siyonist ve revizyonistlerin kurduu terr rgt. Asl ismi; Irgun Levmi`dir (1945). Filistinli sivillere kar toplu katliamlar ile tannrlar.



[1]  Mesela de facto evlilik ; Kanunen evli olmayan fakat beraber yaayan kimselerin durumu iin kullanlabilir.

[2] Bkz. Newsweek (ng.), 28 Dec. 2009-Jan.4,2010,VolCLIV/CLV, No. 26/01,Page44,Fareed Zakaria `nn David Petraeus ile rportaj

[4] Deniz lke Arboan Uluslararas likiler Dncesi Baheehir .Yaynlar,2007 Haziran. s.74 (Leo Huberman, age/Feodal toplumdan Yirmi birinci Yzyla stanbul, letiim yaynlar, 1995, s.29 )

[5] D. lke Arboan age.s.75 (Bertrand Russel ,Bat Felsefesi Tarihi; lka, Ortaa, Yenia, stanbul, Say Y.,1983.,s.425)

[6] Sadece Mslmanlar deil ayn zamanda Hintli Sihler iinde dhildir. Geri Kiliselerde rahibelerde Trban takmaktadrlar. Sanrm bu ayrmda daha ok ateistlerin etkisi vardr.

[7]  Milliyet gzt. 14.Austos.2007

[8] Global security, Reuters/Milliyet

[9] Turkey and Europe: The Way Ahead, Europe Report N184, 17 August 2007



Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

Bu Makale 520 Kez Okundu

Bu Makale in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
   
Foto Galeri
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Makale in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

Bu Yazara Ait Dier Makaleler
100 TANIMLAMADA ORTADOU - IV
100 TANIMLAMADA ORTADOU - III
100 TANIMLAMADA ORTADOU - I
Ermenilerin 2015 Ylna Ynelik Stratejileri Ve Trkiye
MOSTARKOLK LE STAD FAZIL`IN SAKARYA TRKS
AB SRECNDE, BOSNA MI TRKYE M?
in ve Kreselleme Arifesinde ABD`nin Avrasya Politikas
TRKYE PROX WAR/SAVAIN TAM MERKEZNDE!
"UKUR"! DA SREBRENTCA`YI YAAMAK
Zoraki oyuna dhil olmak.
IRAK ANADOLU SANCAK
TRK BANKACILIINDA RUMEL ZLER
YUNANSTAN SEMLER VE SONULARI ZERNE
UKUROVA`DA Z BIRAKAN RUMEL DEVLET ADAMLARI
BALKANLARDA MEVLEVLK
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
KUATILDIIMIZIN FARKINDAMISINIZ?
Sheyl OBANOLU
Bir zamanlar Avrupadan kaanlar bize snyordu
Nevvl SEVND
Diplomaside Almadan Verilmez
Prof. Dr. Ata ATUN
Kosova-Srbistan Mzakereleri: Arazi Deiimi Seenei
Gzde Kl YAIN
11 Eyll 2001 Sonras Deien Dnyada Gvenlik Algs ve Orantsz Tahterevalli Kuram - 8
Sleyman ZMEN
IKBYde Referandum, Barzani, Trkmenler ve Trkiye
Dr. lhan Ylmaz CMERT
NOT DEFTER: 15-22 EKM
Metin EDRNEL
BOSNA SAVAI -7
Eren Atala Eri
ATATRK HAKKINDA SYLEDKLER (3)
Hseyin BASKIN
100 TANIMLAMADA ORTADOU - IV
Ufuk SSL
randa Su Krizi Derinleiyor
Dr. Yeim DEMR
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri