Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar letiim Yazarlar Ariv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karada
Dier lkeler
Balkanlar
Trk Dnyas
Konuk Yazar
letiim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Ariv
Strateji/Eitim
ne kanlar
. . . . . . . . . .
Uluslararas Rodos-stanky Trkl Sempozyumu zmirde gerekletirildi
Adnan Kahil THPden hra Edildi
25 Kasm Kadna Ynelik iddete Kar Mcadele Gn
Mestanl ve Dedeaataki masa tenisi kulpleri anlama imzalayacak
Ar milliyetilerin hedefindeki Selanik Belediye Bakan Butaris siyaseti brakyor
Mostardaki Tarihi Karagz Bey Medresesi Ald
Vefat ve Basal
STANBUL SANCAKTEPEDE HELKOPTER KAZASI; EHTLERMZ VAR
Bulgaristanda halk, erken seim istiyor
DEB Partisi ve EFA ibirliinde Avrupa komisyonuna Aznlk eitiminin sorunlar aktarld
Dviz  
  Dolar : 5.2810
  Euro : 4.6764
Hava  
 
 
Video  
NUR PAAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bk. Veki...
zcan Pehlivanol...
RUBASAM YNETCS...
HH LDER LTF ...
RUMELݴYE ELVEDA...
ELVEDA RUMEL-SKY...
ELVEDA RUMEL SK...
S. Krs  

Makalenin Detay

Ana sayfaya Dn

BOSNA SAVAI - 4
.
17.04.2018



  Bosna Hersek krizinde Amerikann tutumu ise izolasyoncu perspektifte balamakla beraber sorunun derinletii 1995 ylnn son yarnda soruna mdahale eden bir kuvvet olarak, krizi Amerika zmtr. Amerikann bu tutumunu d politika deiiklii kadar, i politikadaki deiimde etkilemitir.

  Krizin ilk yllarnda ABDnin tutumu, sorunu bir Avrupa problemi olarak Avrupallarn zmesi gerektii ynndeydi. Bunun sebebi 1991 yl boyunca Amerikann hem Kuveyt meselesi hem de dalan Sovyetler Birlii ile ilgilenmesiydi. Bu kark durumda stratejik nemini yitirmi Yugoslavya meselesiyle ilgilenmek ortak karara varamayan Avrupallara devredilmiti. Bu izolasyoncu politikann dier bir sebebi de Amerikallarn Balkan tarihini yanl okuyarak[1] Balkan halklarnn kavgalar stne nyargl bir yaklam gelitirmeleridir. ule Kutun aktard bilgiye gre ABDli yetkililer eer Robert Kaplann eseri yerine Noel Malcolmu okumu olsalard, Bosna krizine mdahale ok daha erken balayabilirmi.[2] Amerikada Bosna krizini ilk gndeme getirilmesi bakanlk yarnda George Bush ve Bill Clinton ekimesi srasnda Clinton tarafndan olduysa da, bakanl kazandktan birka sene sonra ABD, Bosna krizine mdahil olmutur. Srplarn birok saldr hareketi gerekletirmesine ramen tepki vermeyen, sorunu diplomatik yollarla zme abasnda olan Amerikan ynetimi, 19 Austos 1995te Bosnada Holbrooke a elik eden grevli Amerikan diplomatnn ldrlmesiyle g kullanmaya balar[3]

  Uluslararas alanda krize etki eden nemli lkelerin tavrlarn ve deiimlerini bu ekilde zetleyebiliriz. Grld zere Avrupa ve Amerikann soruna bak alar birbirinden farkldr. Bu farkllklarn yaratt zme ulaamama durumunu baz tavrlar ve yetkinsizlikler de derinletirmitir. Buna rnek verecek olursak Avrupa lkerlerinin Avrupa Topluluu ats altnda karar verememelerini, Avrupa Topluluunun homojen olmayan yapsnda[4] veya ABDnin dnyann tek gc olmasna ramen, sorunun zmndeki tavrlarn grebiliriz.

 Bat dnyasnn bu yanllar kriz sonras hazrlanm raporlarda da grlmtr. Bosna krizini saldrganlk deil, insanlk facias olarak nitelendirilmesi birinci sebepken, ikinci olarak kuvvet kullanmnn geciktirilmesini grmekteyiz. nc neden ise kurulmu gvenli blgeler uygulamasnn, sivillerin gvenliklerini salayamamas, Bosna Savan Bosna faciasna dntrmtr.[5]Bunlarn yan sra ule Kutun belirttii zere Birlemi Milletler Gvenlik Konseyinin  713 numaral karar gereince uygulanan silah ambargosunun  Bonaklar lehine tek tarafl olarak kaldrlmamas, Bosna Hersek sava stndeki yanl deerlendirmeler ve buna bal olarak savan bir i sava olarak deerlendirilmesi de dier hatalardr.[6]Belgratn Bosnal Srplara ynelik aka grlen desteine ramen Bosna Savann bir i sava olarak kabul grmesi ki zamann ngiltere Dileri Bakan Douglas Hurd, Bosnadaki sava bir i sava olarak adlandrm; The Times, BBC gibi medya kurumlar, olaylar i sava, Bonaklar ve Srplardan atan hizipler olarak bahsetmilerdir [7] - silah ambargosu uygulamas gibi zincirleme hatalara neden olmutur. Ksaca bat dnyasnn ilk tehisinden itibaren tedavi sreci yanllklar ve ge kalma zerine kuruluydu.

  Avrupa Topluluu karar alamazken, yaptrm uygulayabilecek NATO meseleye yabanc iken, Bosna sorunu zerinde tek karar alabilen merci Birlemi Milletlerdi. Fakat Bosna Savann ilk yllarnda Birlemi Milletler; kuvvet gerekecek, caydrclk zerinden sava bitirecek karar almak yerine, insani yardm gibi daha pasifsize grevler iin kararlar almtr.

  Birlemi Milletler Gvenlik Konseyinin 21 ubat 1992 tarihli 743 numaral karar uyarnca blgede grev yapacak bir g oluturulmas fikri yelerce kabul edilmitir.[8] UNPROFOR adn alan Birlemi Milletler Koruma Gc (UN protection force) Birlemi Milletler antlamasnn 8. blm ve 25. maddesine atfta bulunarak, 7. blm erevesinde grevlendirmiti.

  Fakat Bosna Hersekte grev yapan UNPROFOR gc, Somalide olduu gibi snrlandrlmt.[9] nsani yardm datmak ve BM gvenli blgelerinde caydrc g olarak yer almak iin giden UNPROFOR birliklerinin yetkileri ve alanlar zaman iinde daha da daraltld. Bu noktada konuyu aarsak; BM Gvenlik Konseyinin 758 numaral 8 Haziran 1992 tarihli kararnda UNPROFOR askerlerinin grevlerinin BM Genel Sekreterinin raporuna gre geniletilmesine [10]- Saraybosna havaalannn gvenlii ve ilerliinin korunmas eklenmitir.- karar verilmesine ramen bu genileme UNPROFOR askerlerinin birincil grevinin yardm ulatrlmas ve datlmas olduunu, sivillerinin korunmasnn birincil grev olmadn gstermesi asndan bizlere bu yetki genilemesinin ikircikli yapsn gstermektedir.



[1] Yapc,Merve rem; Bosna Hersekte Gerekletirilen Askeri Mdahalenin Uluslararas Hukuktaki Yeri; s.15

[2] Kut, ule; Balkanlarda Kimlik ve Egemenlik; s.185

[3] Soysal, smail ve Kut, ule; Dalan Yugoslavya ve Bosna Hersek  sorunu Olaylar Belgeler 1990-1996, s.85

 

[4] Kut, ule; Balkanlarda Kimlik ve Egemenlik; s.185

[5] Kut, ule; Balkanlarda Kimlik ve Egemenlik; s.184

[6] Kut, ule; Balkanlarda Kimlik ve Egemenlik; s.184, 185

[7] Malcolm, Noel; Bosna; s. 370

[8] Birlemi Milletler kararlarnda Eski Yugoslavya ve Bosna Hersek-Dayton anlamas eki ile-Dayanma vakf yayn s.126

[9] Shraga, Daphna the Applicability of International Humanitarian Law to Peace Operations, from rejection to acceptance; s.93

[10] Birlemi Milletler kararlarnda Eski Yugoslavya ve Bosna Hersek-Dayton anlamas eki ile-Dayanma vakf yayn s.144, 145

 



Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

Bu Makale 301 Kez Okundu

Bu Makale in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
   
Foto Galeri
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Makale in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

Bu Yazara Ait Dier Makaleler
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
GZ OLANI, BEYN OLACAI GRR - 5
Sheyl OBANOLU
Paraya tapan sistemin sonu
Nevvl SEVND
ABDden Kbrsta yeni giriimler
Prof. Dr. Ata ATUN
21.nci Yzyl Banda Balkanlar - 4
Gzde Kl YAIN
KIBRIS TRKLERNN KKEN VE SOSYO-KLTREL ZELLKLER-4
Sleyman ZMEN
IKBYde Referandum, Barzani, Trkmenler ve Trkiye
Dr. lhan Ylmaz CMERT
NOT DEFTER: 3-9 ARALIK
Metin EDRNEL
BATI KAYNAKLARINDA STANBULUN FETH
Hseyin BASKIN
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri