Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar letiim Yazarlar Ariv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karada
Dier lkeler
Balkanlar
Trk Dnyas
Konuk Yazar
letiim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Ariv
Strateji/Eitim
ne kanlar
. . . . . . . . . .
Elmal kynde Balkan Sava ehitleri iin ant dikildi
GTGB Kr Kousu 30 yldr devam ediyor
Trke, Balkanlarda tehlikede
Prizren Ta Kprs Yangnda Zarar Grd
Krcaali hastanesinde cretsiz cilt kanseri muayeneleri yaplacak
Anaokulu Sorunu davas grld
Makedonyada ekilen "Bal Kaymak Filmi Vizyona Girmek in Gn Sayyor"
VEFAT ve BASALII
Naim Sleymanolunun mezar DNA testi iin alacak
Avukat Yazar Mustafa Bayramaliyi Kaybettik
Dviz  
  Dolar : 4.5781
  Euro : 4.1149
Hava  
 
 
Video  
NUR PAAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bk. Veki...
zcan Pehlivanol...
RUBASAM YNETCS...
HH LDER LTF ...
RUMELݴYE ELVEDA...
ELVEDA RUMEL-SKY...
ELVEDA RUMEL SK...
S. Krs  

Makalenin Detay

Ana sayfaya Dn

BOSNA SAVAI - 5
.
18.04.2018



  UNPROFOR birlikleri Bosna Hersekte saldrgan tarafla savaan deil, bar korumaya alan bir kuvvet olduundan dolay, Bosna Savanda etkili olamamtr. Dier bir deyile Birlemi Milletlerin yanl tehisi, yanl tedaviyi yaratmtr. Sava alannda g kullanmas yasaklanan, sadece kendilerini ve Bosnadaki Birlemi Milletler personelini savunmak iin g kullanabilen UNPROFOR Birlikleri Srebrenitsadaki gibi facialarn nne geememitir. Bu noktadaki zaaf Gvenlik Konseyinden gelmitir. rnein 824 ve 826 numaral Gvenlik Konseyi kararlarna ramen tam yrtlemeyen uua yasak blge uygulamas [1] uluslararas zafiyeti bize gstermektedir. Uluslararas toplumun tepkisini byle bir konjoktr anlattmz zere bazen devamlln bazen deiimini salamaktayd. Bu durumu arka planda dnp, Bosna Sava srasnda uluslararas toplumun konuya nasl zm getirdiine bakabiliriz. 1992 ylnda balayarak ortaya konulan zm nerileri sorunun bitimini salayamasa da, Bosna Hersekteki insani mdahale ve 1995 Dayton Bar Antlamasnn  temelleri olmasndan dolay nemlidir.

  lk olarak Bosna Hersekteki taraflarn bir araya geldii Lizbon Konferansna bakabiliriz. Avrupa Topluluunun giriimiyle organize edilen konferans, 28 ubat 1992de balad.[2]Etnik farkllklara gre Bosnann kantonlara ayrlmas fikri bu konferansta grlmtr. Alija zzetbegoviin temsil ettii Bonaklar ve Hrvat HDZ partisi lideri Mate Boban kanton cumhuriyetinin bal olduu merkezin gl olmasn savunurken, Bosnal Srp lider Radovan Karadzi sembolik bir merkezden yanayd. Ayrca bu plana gre Bosna Hersek topraklarnn %53,3 Srplara, %26,8i Bonaklara ve %16,6s Hrvatlar!a braklyordu.[3] Yalnz bu bltrmede Bosna Hersekin kozmopolit yapsndan dolay kantonlar iinde aznlklar oluuyordu. Lizbon konferansnda grlen konular bu ekildeyken, taraflar bir trl ortak noktaya varamadlar. Bosna Hersekin kantonlatrlmasnn kabul edilmesinden iki hafta sonra anlama bir kenara braklm ve Bosnal Srp askerler harekete gemitir.[4]

Bu antlama imkannn bir kenara itilmesinden sonra Republika Srpska bamszln ilan etti ve Bosna Hersekin bamszl Avrupa Topluluu tarafndan kabul edildi. Bir sonraki anlama zemini olan 1992 Londra Konferansna kadarki srete Karadziin Srp ordusu Bosna Hersek topraklarnda ilerledi ve Mate Boban liderliindeki Hrvatlar, Temmuz 1992de Hrvat Herceg-Bosna Cumhuriyetini ilan ettiler. Bylece Srp isteklerinin karsndaki Bonak-Hrvat koalisyonu Londra Konferansna doru gittike nazik bir hal alacakt.

Lizbon konferansndan olumlu bir sonu alnamamasna ramen, Bosna-Hersekteki taraflar 26-27 Austos 1992 tarihinde Londra konferansnda bir araya gelmitir. Londra Konferansnn dier zm nerileriyle kyasla en nemli zellii, Bosna Hersekin toprak btnln tanmas ve Yugoslavya Federal Cumhuriyetini saldrgan olarak tanmlamasdr. Ayrca Austos ayna kadarki zamanda Bosnal Srplarn, Bosna-Hersek topraklarnn %70ini igal etmesi zerine Eski Yugoslavya zerine Uluslararas Konferans erevesinde toplanm Londra Konferansnda zora bavurularak elde edilen toprak kazanlarnn dllendirilmeyecei belirtilmitir.[5] Avrupa Topluluu ve Birlemi Milletlerin Bosna Hersek krizi stndeki giriimlerinin birletirilmesine karar verilir ve bunun iin Cenevredeki Srekli Komiteye Avrupa topluluunu temsilen Lord David Owen ile Birlemi Milletleri temsilen Cyrus Vance seilir.[6]

Cyrus Vance ile Lord David Owen Londra Konferansndan sonra Vance-Owen adyla anlan plan hazrlarlar. Plana gre Bosna-Hersek dokuz kantona blnyor ve adaletli davranp, milliyetilikleri tatmin etmek iin dokuz kanton, erli gruplar halinde Srp, Hrvat ve Bonaklara pay ediliyordu.[7] Bu dokuz kantona ek olarak, Saraybosna uluslararas ynetimle ynetilen tarafsz bir kanton oluyordu.[8]. Kantonlar kendi parlamentolarna ve yarg organlarna sahip olmakla beraber, merkezi hkmet d ilikilerden ve lke savunmasndan sorumlu, seimle greve gelmi merkezi bir parlamentoya dayanm olacakt. [9] Plann uygulanmas noktasnda uluslararas gzlemciler, insan haklar uygulamalarn ve lkenin silahszlanmasn kontrol edeceklerdi.

Bu plan 2 ve 3 Ocak 1993 tarihinde Cenevrede aklanmtr. Cenevredeki toplantya zzetbegovi, Karadzi ve Bobann yannda Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Cumhurbakan Cosic ve Hrvatistan Cumhurbakan Tudjmanda katlmtr [10]Aylar boyunca taraflar tarafndan tartlan Vance Owen zm nerisi nihai olarak Bonaklar ve Hrvatlar tarafndan kabul edilmi fakat Srplar tarafndan reddedilmitir.

Plann Bosnal Srplar tarafndan kabul grmeyiinin altnda iki neden gze arpmaktadr. Birince olarak plan, Srplara en fazla oranda toprak vermekle beraber, igal edilen topraklardan daha azn vermeyi ngryordu. kincisi Karadzi, kantonlarn d ilikilere girebilmesini talep etmekteydi. Bu nedenler ve Amerika Birleik Devletlerinin mdahale etme tehditinden dolay Karadzi, Republica Srpska parlamentosunun onay artyla anlamay 12 Ocakta kabul etmitir.[11] Bosna Hersek Srp Cumhuriyeti parlamentosu 6 Mays 1993te plan reddetmi ve referanduma gidilmesi karar almtr. 15 Maysta Srplarn byk ounluu plana hayr diyince Vance-Owen plan zm salayamamtr.[12]

Bonak ve Hrvat tutumlarna bakarsak, Vance-Owen plann ilk kabul eden taraf Hrvatlar olmutur. nk plana gre Hrvatlara verilen kanton, Bosna Hersekteki en kk taraf olan Hrvatlara beklediklerinden daha fazlasn sunmaktayd. Bu sayede Hrvatlar, Vance Owen plann, 20. Yzyl Hrvat siyasetinin en byk baars olarak grp, kabul etmilerdir.[13] Ayrca plann etnik temelde yaplmasndan dolay, gruplar arasndaki ekimeyi arttrmtr. Bu sebeple Srplarn tutumu karsndaki Hrvat-Bonak ittifak da bozulmutur.[14]Bonaklar ise plan ilke olarak kabul etmelerine ramen eitli ekincelere sahiptiler. lk olarak nfus oranlarnn %43,7 olmasna ramen, Bosna topraklarnn %26,6 Bonaklara verilmesi bir sorundu.[15]Ayrca Srplarn sava sresince igal ettikleri topraklarn bir blm Srplara brakldndan dolay, Bonaklar bu plan, etnik temizlik harekatlarn dllendirmekle sulamtr. Sonuta drt eyaletin kontrol Bonaklara, iki eyaletin kontrol Hrvatlara verilince, Alija zzetbegovi 25 Mart 1993te Vance-Owen plann imzalamtr. Fakat iki ay sonra plan Srplarca kabul edilmeyince, Bosna sorununa zm gelememitir. Vance Owen plan baarya ulaamaynca, Birlemi Milletler Gvenlik Konseyi Gvenli Blge fikrini hatrlamtr. Gvenli Blge, 1991 Krfez Sava srasnda Iraktaki Krtleri korumak iin kullanlan bir fikirdi.Gvenli blgelerde toplanan sivillerin can gvenlii Birlemi Milletler Koruma Gleri tarafndan salanyordu. Oybirlii ile kabul edilen Birlemi Milletler Gvenlik Konseyinin 819 numaral karar ile Birlemi Milletler; Bosna Hersekin toprak btnl, bamszl ve siyasi egemenliini teyit ederek, etnik temizleme uygulamalarn nlemek amacyla, Birlemi Milletler szlemesinin 7. blmne dayanarak Drebrenitsa ehrini ve civarn Gvenli Blge olarak ilan eder.[16] 819 numaral Gvenlik Konseyi kararnda da izlerine rastlayacamz zere Gvenli Blge fikrinin altnda yatan nedenler, Srp glerinin blgeden tahliye edilmesiyle, blgede toplanan mltecileri hem etnik temizlik harekatlarndan korumak hem de yardmn datlmasn salamakt. 6 Mays 1993te Birlemi Milletler Gvenlik Konseyi 824 numaral karar ile Saraybosna, Zepa, Biha, Tuzla ve Gorajde ehirlerini de Gvenli Blge ilan eder.[17] Fakat gvenli blgelerde grev yapmak iin 34.000 UNPROFOR askeri beklenirken sadece 7.600 asker grev yapmtr. Ayrca Vance-Owen plan srecinden beri gndeme gelen NATO askeri mdahalesi Srp saldrganln caydramamtr. [18]Birlemi Milletler szlemesi 7. blmne dayanarak verilen Birlemi Milletler Gvenlik Konseyinin 836 sayl kararnda UNPROFOR askerlerine gvenli blgelere ynelik saldrlarda caydrc olabilme yetkisi verilmesine ramen[19]; UNPROFOR askerleri saldr altnda hatta gereinde caydrc olamam, gvenli blgeleri koruyamamlardr.



[1] Yapc,Merve rem; Bosna Hersekte Gerekletirilen Askeri Mdahalenin Uluslararas Hukuktaki Yeri; s.11

[2] Soysal, smail ve Kut, ule; Dalan Yugoslavya ve Bosna Hersek sorunu Olaylar Belgeler 1990-1996, s.15

[3] Kenar, Nesrin; Bosna Hersek Sava; iinde Balkanlar el kitab cilt 2; s. 175

[4] Kenar, Nesrin; Bosna Hersek Sava; iinde Balkanlar el kitab cilt 2; s. 177

[5] Kenar, Nesrin; Bosna Hersek Sava; iinde Balkanlar el kitab cilt 2; s. 179

[6] Soysal, smail ve Kut, ule; Dalan Yugoslavya ve Bosna Hersek sorunu Olaylar Belgeler 1990-1996, s.28

[7] Kenar, Nesrin; Bosna Hersek Sava; iinde Balkanlar el kitab cilt 2; s. 180

[8] Yapc,Merve rem; Bosna Hersekte Gerekletirilen Askeri Mdahalenin Uluslararas Hukuktaki Yeri; s.5

[9] Kenar, Nesrin; Bosna Hersek Sava; iinde Balkanlar el kitab cilt 2; s. 180

 

[10] Soysal, smail ve Kut, ule; Dalan Yugoslavya ve Bosna Hersek sorunu Olaylar Belgeler 1990-1996, s.35

[11] Soysal, smail ve Kut, ule; Dalan Yugoslavya ve Bosna Hersek sorunu Olaylar Belgeler 1990-1996, s.35

[12] Yapc,Merve rem; Bosna Hersekte Gerekletirilen Askeri Mdahalenin Uluslararas Hukuktaki Yeri; s.5

[13] Kenar, Nesrin; Bosna Hersek Sava; iinde Balkanlar el kitab cilt 2; s. 181

 

 

[14] Yapc,Merve rem; Bosna Hersekte Gerekletirilen Askeri Mdahalenin Uluslararas Hukuktaki Yeri; s.5

[15] Yapc,Merve rem; Bosna Hersekte Gerekletirilen Askeri Mdahalenin Uluslararas Hukuktaki Yeri; s.4

[16] Birlemi Milletler kararlarnda Eski Yugoslavya ve Bosna Hersek-Dayton anlamas eki ile-Dayanma vakf yayn s.204, 205

[17] Birlemi Milletler kararlarnda Eski Yugoslavya ve Bosna Hersek-Dayton anlamas eki ile-Dayanma vakf yayn s.218

 

[18] Yapc,Merve rem; Bosna Hersekte Gerekletirilen Askeri Mdahalenin Uluslararas Hukuktaki Yeri; s.6

[19] Birlemi Milletler kararlarnda Eski Yugoslavya ve Bosna Hersek-Dayton anlamas eki ile-Dayanma vakf yayn s.227



Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

Bu Makale 100 Kez Okundu

Bu Makale in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
   
Foto Galeri
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Makale in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

Bu Yazara Ait Dier Makaleler
BOSNA SAVAI -7
BOSNA SAVAI - 6
BOSNA SAVAI - 4
BOSNA SAVAI -3
BOSNA SAVAI-2
BOSNA-HERSEK SAVAI
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
NAZLERDEN NE FARKINIZ VAR!!!
Sheyl OBANOLU
Falih Rfk sanki bugn anlatm
Nevvl SEVND
Suudi Arabistan kulvar deiiyor
Prof. Dr. Ata ATUN
IKBYde Referandum, Barzani, Trkmenler ve Trkiye
Dr. lhan Ylmaz CMERT
YABANCILARIN ATATRK HAKKINDA SYLEDKLER (2)
Hseyin BASKIN
TARHTE BU HAFTA: 2-8 NSAN
Metin EDRNEL
BOSNA SAVAI -7
Eren Atala Eri
100 TANIMLAMADA ORTADOU - IV
Ufuk SSL
12 EYLL VE KAYBOLAN YILLAR
Erdal GZEL
UMUT
Mert NSAL
AFRNE ZEYTN DALI
Dr. Yeim DEMR
Irakta Mezhepiliin tek garantisi Trkmenlerdir
mit KPRL
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri