Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar letiim Yazarlar Ariv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karada
Dier lkeler
Balkanlar
Trk Dnyas
Konuk Yazar
letiim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Ariv
Strateji/Eitim
ne kanlar
. . . . . . . . . .
Uluslararas Rodos-stanky Trkl Sempozyumu zmirde gerekletirildi
Adnan Kahil THPden hra Edildi
Ar milliyetilerin hedefindeki Selanik Belediye Bakan Butaris siyaseti brakyor
Mestanl ve Dedeaataki masa tenisi kulpleri anlama imzalayacak
Mostardaki Tarihi Karagz Bey Medresesi Ald
Vefat ve Basal
Bulgaristanda halk, erken seim istiyor
YTB Arnavutlukta Osmanl Uygarl Sempozyumu Dzenledi
DEB Partisi ve EFA ibirliinde Avrupa komisyonuna Aznlk eitiminin sorunlar aktarld
5 Aralk Dnya kadn Haklar Gn
Dviz  
  Dolar : 5.3611
  Euro : 4.7147
Hava  
 
 
Video  
NUR PAAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bk. Veki...
zcan Pehlivanol...
RUBASAM YNETCS...
HH LDER LTF ...
RUMELݴYE ELVEDA...
ELVEDA RUMEL-SKY...
ELVEDA RUMEL SK...
S. Krs  

Makalenin Detay

Ana sayfaya Dn

KIBRIS TRKLERNN KKEN VE SOSYO-KLTREL ZELLKLER
.
23.11.2018



1.             1571 Sonrasnda Kbrs Adasnda Trk skn

Kbrsn Osmanl imparatorluk topraklarna katlmas sonrasnda yaynlanan ferman uyarnca, Lefkoa, Kbrs beylerbeyinin ikametine almak suretiyle Osmanl ynetiminin merkezi haline getirilmitir. Bu fermanda, Lefkoann idari merkez haline dntrlmesi iin nce imar edilmesinin gerei vurgulanrken, imar almalarn yerinde izlemek ve ynlendirmek zere beylerbeyinin Lefkoada oturmasnn gerekli olduu belirtilmektedir. Verilen bu direktifle Beylerbeyilik Lefkoadaki Lzinyan Sarayna tanm ve ada sathnda srdrlen imar, iskn ve idari faaliyetler beylerbeyi tarafndan buradan ynetilmeye balanmtr. Bylece ada, bir yandan iskn edilirken, bir yandan da sosyal ve kltrel gelimeyi salayacak olan mimari eserler ile kurumlarn birer birer oluturulmasna da balanm olur. (Gyn, 1974: 23)

Bir devlet politikas olarak, adann imar ve iskn edilmesi gerekiyordu. Ksacas adann eski ticar nemine kavuturulmas bir devlet politikas olarak ele alnd. (Gyn, 1974: 25) Bunun iin ortaya kan ilk ihtiya; Osmanl kanunlarn ve mantn bilen, Osmanl sultannn emir ve fermanlarna itaat eden, ksacas Osmanl hkimiyetini adada yerletirilmesine katk salayacak nfusa olan ihtiyat. Bunun iin Sultan II Selim, Kasm 1572 ylnda bir ferman yaynlayarak, zellikle Karaman vilyetindeki ky ve ehirlerden her on haneden bir hanenin adaya srlmesini emretti. (Barkan, 1932: 56) Byle bir uygulama esasnda ilk deildi. Osmanl ncesi dnemlerde hem Anadolu Trk beyliklerinde hem de Anadolu Seluklular zamannda bu tr sevk ve yeniden iskn usulleri uygulanmt. (Turan, 2014: 488) Osmanllar da bir iskn unsuru olarak srgn usuln biraz daha genileterek kapsaml ekilde uygulamaya koymutur. Buna gre iskna tabi tutulacak yre halkndan, her krk hanede bir hane mecbur olarak yeni iskn mahallerine gideceklerdi. Eer ilerinden gnll muhacir bulunursa ona ncelik tannmaktayd. Nitekim bu usul, Osmanl kroniklerinden rendiimize gre, Bursa ve Bilecik gibi ilk fethedilen ehirlerde, etraf ky ve kasabalardan, Mslim ve gayrimslim nfus nakledilmek suretiyle uygulanm, daha sonra bu yolla ehirlerin slmlamas ve Trklemesi kolaylamtr. (Akda, 2010: 492)

Fetihten hemen sonra adaya yerletirilen esnafn hangi meslek erbabndan olduu ve fetihten sonra balayp ada Osmanl hkimiyetinde kald mddete devam eden iskn siyaseti neticesinde yerletirilen Trkmenlerin hangi boy ve oymaklara mensup olduklar belgelerle sabittir. Bu kaytl ispatl duruma ramen, baz Batl tarihilerle zellikle Kyrris ve Papadapoullos gibi Rum tarihiler, Kbrs Trklerinin atalarn, fetihten hemen sonra slamiyeti seen Latinlerin ve Osmanl hkimiyeti sresince ihtida eden Rumlarn tekil ettiini iddia etmektedirler. (Abdurrazzak, 2012: 155, 161)

Rumelideki ilk fetihlerden sonra, zellikle I. Murad ve Yldrm Byezid devirlerinde, Anadoludan pek ok aile bu yolla nakledilmitir. Bu balamda epeyce ilgi ekici bir misal de stanbuldur. 1453 ylndan sonra, Fatih Sultan Mehmed, stanbulu bir dnya ehri haline getirebilmek, tekrar eski canl haline kavuturabilmek iin Anadoludan, Ege Adalarndan, Rumeliden ve Krm yarmadasndan farkl din ve milletleri getirip stanbul ehrinde yerletirmiti. (nalck, 1970: 242) Aksaray semti bu ekilde bir nakil sonunda kurulmu ve sakinleri geldikleri yerin ismini kurduklar bu semte vermilerdir. Buna benzer olarak Kbrs Adasna yaplan srgnlerde, mantk olarak bu devlet politikasnn devamndan baka bir ey deildi.

1571 ylndan hemen sonra yaplmak istenen srgn teebbs, Osmanl Arivlerinde saklanan belgelerden ayrntlaryla anlalabilmektedir. stanbulda Babakanlk Arivinde Srgn defteri ad altnda saklanan bu resmi Osmanl belgelerinin bir ksm eitli tarihilerle aynen yaymlanmtr. (Erdoru, 1996: 63) Bu belgeler, Kbrs Trklerinin 1571 ylndan sonra Anadolu yarmadasndan adaya gnderilen Trk aileler olduklarn kesin olarak ispatlamaktadr. Ayrca yaplan etnolojik ve filolojik aratrmalar da Kbrs Trkleri ile zellikle Orta Anadolu ve ukurova Trkleri arasndaki yakn akrabal btn aklyla ortaya karmtr. (Erdentu, 1969: 113, 122)

Adaya ilk olarak 1572 ylndan itibaren, Anadolunun gney ve i blgelerinden nfus nakline balanmtr. skn iiyle Seydiehir kads Muhyiddin Efendi grevlendirilmitir. lk gmen naklini konu alan ve 22 Eyll 1572 (13 Cemaziyelevvel 980) tarihini tayan ve Kmil Kepeci Tasnifinde Mevkft Defteri adyla 2551 numarada kaytl olan defterde, Kbrsa eitli Anadolu kasaba ve kylerinden nakledilen nfus isim isim, ky ky, meslek ve hatt sahip olduklar kz, inek, merkep gibi hayvanlarna varncaya kadar kaydedilmitir. Ad geen bu ilk iskn defterinde Aksaray, Beyehir, Seydiehir, Anduu (Nide ehri vilayet snrlar dahilinde yer almaktadr. Altunhisar ile Yeilyurt yerlekelerinin arasndadr), Develihisar, rgp, Kohisar, Nide, Bor, Ilgn, Ishakl, Akehir, Akda ve Bozokdan toplam 1908 ailenin nakledildii kaytldr.

Prof. Dr. Cengiz Orhonlunun faydaland bu defter Orhonlu (1974: 22), M. kif Erdoru tarafndan yaymlanmtr. (Erdoru, 1996: 57) Bu defterin devam olan ve 25 Cemziyelahir 980 (2 Kasm 1572) tarihli olup Osmanl Arivinde A. DVN koduyla Divan Defterleri tasnifinde yer alan 793 numaral defterde ise, Mamuriye, Silindi, Ermenek, Mud, Glnar ve Silifke kasaba ve kylerine ait 672 ailenin iskn kayd yer almaktadr. (Babakanlk Osmanl Arivi [BOA], Sadaret Divan Kalemi Evrak [A. DVN], 793) Bu iki defterde toplam 2580 hanenin Kbrsa nakledildii grlmektedir. zellikle bu ikinci defterin 26nc sahifesindeki kayt isknn erevesini izmekte ve nemini gstermektedir. Bu kaytta: Hly feth olunan Kbrs Cezresine dem srmek in mfetti tayn olunan Seydisehri kads fahrl-kuzd mevln Muhyiddin Efendi dleri ile -il sanca kadlarna hitben vrid olan emr-i erf vcibs-serfde bile mbsr kayd olunan dergh-i l avularndan fahrl-emsl vel-akrn Hsrev Bey zde kadruhu mbsereti ile Ermenak kazasnda olan beyz krk hne-i avrzdan her on hneye bir hne hesb zre Msrnileyh efendi ile tayn ve ihrc olunan elli drt hne, sahiblerinin ve mcerred olanlarnn ve mahalle ve karyelerinin ve mallarnn ve davarlarnn mikdrn ve adedin ve ne hirfetden olduklarn ve tayn olunan kimesnelerin vakt-i mutlebede gybet ederlerse ihzrlar in alnan kefillerinin ve ehl-i iyllerin grb Kbrsa iletmek in vekl-i mutlak eyledkleri eshsn isimlerini beyn eder (BOA, A. DVN, nr. 793: 26) denmek suretiyle, isknn ne kadar cidd tutulduunu ortaya koymaktadr.



Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

Bu Makale 44 Kez Okundu

Bu Makale in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
   
Foto Galeri
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Makale in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

Bu Yazara Ait Dier Makaleler
KIBRIS TRKLERNN KKEN VE SOSYO-KLTREL ZELLKLER-4
KIBRIS TRKLERNN KKEN VE SOSYO-KLTREL ZELLKLER
KIBRIS TRKLERNN KKEN VE SOSYO-KLTREL ZELLKLER
(BU YAZI SOSYAL MEDYAdan ALINTIDIR)
11 Eyll 2001 Sonras Deien Dnyada Gvenlik Algs ve Orantsz Tahterevalli Kuram - 8
11 Eyll 2001 Sonras Deien Dnyada Gvenlik Algs ve Orantsz Tahterevalli Kuram - 7
Gnmzde Gvenlik
11 Eyll 2001 Sonras Deien Dnyada Gvenlik Algs ve Orantsz Tahterevalli Kuram - 6
11 Eyll 2001 Sonras Deien Dnyada Gvenlik Algs ve Orantsz Tahterevalli Kuram -5
11 Eyll 2001 Sonras Deien Dnyada Gvenlik Algs ve Orantsz Tahterevalli Kuram-4
11 Eyll 2001 Sonras Deien Dnyada Gvenlik Algs ve Orantsz Tahterevalli Kuram-3
11 Eyll 2001 Sonras Deien Dnyada Gvenlik Algs ve Orantsz Tahterevalli Kuram
11 Eyll 2001 Sonras Deien Dnyada Gvenlik Algs ve Orantsz Tahterevalli Kuram
DN ve HUKUK PERSPEKTFE GRE GEMTEN GNMZE KUDSN NEM - 9
DN ve HUKUK PERSPEKTFE GRE GEMTEN GNMZE KUDSN NEM - 8
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
GZ OLANI, BEYN OLACAI GRR - 5
Sheyl OBANOLU
Paraya tapan sistemin sonu
Nevvl SEVND
ABDden Kbrsta yeni giriimler
Prof. Dr. Ata ATUN
21.nci Yzyl Banda Balkanlar - 4
Gzde Kl YAIN
KIBRIS TRKLERNN KKEN VE SOSYO-KLTREL ZELLKLER-4
Sleyman ZMEN
IKBYde Referandum, Barzani, Trkmenler ve Trkiye
Dr. lhan Ylmaz CMERT
NOT DEFTER: 3-9 ARALIK
Metin EDRNEL
BATI KAYNAKLARINDA STANBULUN FETH
Hseyin BASKIN
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri