Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar Iletisim Yazarlar Arsiv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karadag
Diger lkeler
Balkanlar
Trk Dnyasi
Konuk Yazar
Iletisim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Arsiv
Strateji/Egitim
ne kanlar
Dviz  
  Dolar : 5.7538
  Euro : 5.3822
Hava  
 
 
Video  
NURI PASAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bsk. Veki...
zcan Pehlivanogl...
RUBASAM YNETICIS...
HH LIDERI LTFI ...
RUMELIYE ELVEDA...
ELVEDA RUMELI-SKY...
ELVEDA RUMELI SK...
S. Krs  

Makalenin Detay

Ana sayfaya Dn

KIBRIS TRKLERININ KKENI VE SOSYO-KLTREL ZELLIKLERI
.
23.11.2018



1.             1571 Sonrasinda Kibris Adasinda Trk Iskni

Kibrisin Osmanli imparatorluk topraklarina katilmasi sonrasinda yayinlanan ferman uyarinca, Lefkosa, Kibris beylerbeyinin ikametine ailmak suretiyle Osmanli ynetiminin merkezi haline getirilmistir. Bu fermanda, Lefkosanin idari merkez haline dnstrlmesi iin nce imar edilmesinin geregi vurgulanirken, imar alismalarini yerinde izlemek ve ynlendirmek zere beylerbeyinin Lefkosada oturmasinin gerekli oldugu belirtilmektedir. Verilen bu direktifle Beylerbeyilik Lefkosadaki Lzinyan Sarayina tasinmis ve ada sathinda srdrlen imar, iskn ve idari faaliyetler beylerbeyi tarafindan buradan ynetilmeye baslanmistir. Bylece ada, bir yandan iskn edilirken, bir yandan da sosyal ve kltrel gelismeyi saglayacak olan mimari eserler ile kurumlarin birer birer olusturulmasina da baslanmis olur. (Gyn, 1974: 23)

Bir devlet politikasi olarak, adanin imar ve iskn edilmesi gerekiyordu. Kisacasi adanin eski ticar nemine kavusturulmasi bir devlet politikasi olarak ele alindi. (Gyn, 1974: 25) Bunun iin ortaya ikan ilk ihtiya; Osmanli kanunlarini ve mantigini bilen, Osmanli sultaninin emir ve fermanlarina itaat eden, kisacasi Osmanli hkimiyetini adada yerlestirilmesine katki saglayacak nfusa olan ihtiyati. Bunun iin Sultan II Selim, Kasim 1572 yilinda bir ferman yayinlayarak, zellikle Karaman vilyetindeki ky ve sehirlerden her on haneden bir hanenin adaya srlmesini emretti. (Barkan, 1932: 56) Byle bir uygulama esasinda ilk degildi. Osmanli ncesi dnemlerde hem Anadolu Trk beyliklerinde hem de Anadolu Seluklulari zamaninda bu tr sevk ve yeniden iskn usulleri uygulanmisti. (Turan, 2014: 488) Osmanlilar da bir iskn unsuru olarak srgn usuln biraz daha genisleterek kapsamli sekilde uygulamaya koymustur. Buna gre iskna tabi tutulacak yre halkindan, her kirk hanede bir hane mecbur olarak yeni iskn mahallerine gideceklerdi. Eger ilerinden gnll muhacir bulunursa ona ncelik taninmaktaydi. Nitekim bu usul, Osmanli kroniklerinden grendigimize gre, Bursa ve Bilecik gibi ilk fethedilen sehirlerde, etraf ky ve kasabalardan, Mslim ve gayrimslim nfus nakledilmek suretiyle uygulanmis, daha sonra bu yolla sehirlerin Islmlasmasi ve Trklesmesi kolaylasmistir. (Akdag, 2010: 492)

Fetihten hemen sonra adaya yerlestirilen esnafin hangi meslek erbabindan oldugu ve fetihten sonra baslayip ada Osmanli hkimiyetinde kaldigi mddete devam eden iskn siyaseti neticesinde yerlestirilen Trkmenlerin hangi boy ve oymaklara mensup olduklari belgelerle sabittir. Bu kayitli ispatli duruma ragmen, bazi Batili tarihilerle zellikle Kyrris ve Papadapoullos gibi Rum tarihiler, Kibris Trklerinin atalarini, fetihten hemen sonra Islamiyeti seen Latinlerin ve Osmanli hkimiyeti sresince ihtida eden Rumlarin teskil ettigini iddia etmektedirler. (Abdurrazzak, 2012: 155, 161)

Rumelideki ilk fetihlerden sonra, zellikle I. Murad ve Yildirim Byezid devirlerinde, Anadoludan pek ok aile bu yolla nakledilmistir. Bu baglamda epeyce ilgi ekici bir misal de Istanbuldur. 1453 yilindan sonra, Fatih Sultan Mehmed, Istanbulu bir dnya sehri haline getirebilmek, tekrar eski canli haline kavusturabilmek iin Anadoludan, Ege Adalarindan, Rumeliden ve Kirim yarimadasindan farkli din ve milletleri getirip Istanbul sehrinde yerlestirmisti. (Inalcik, 1970: 242) Aksaray semti bu sekilde bir nakil sonunda kurulmus ve sakinleri geldikleri yerin ismini kurduklari bu semte vermislerdir. Buna benzer olarak Kibris Adasina yapilan srgnlerde, mantik olarak bu devlet politikasinin devamindan baska bir sey degildi.

1571 yilindan hemen sonra yapilmak istenen srgn tesebbs, Osmanli Arsivlerinde saklanan belgelerden ayrintilariyla anlasilabilmektedir. Istanbulda Basbakanlik Arsivinde Srgn defteri adi altinda saklanan bu resmi Osmanli belgelerinin bir kismi esitli tarihilerle aynen yayimlanmistir. (Erdogru, 1996: 63) Bu belgeler, Kibris Trklerinin 1571 yilindan sonra Anadolu yarimadasindan adaya gnderilen Trk aileler olduklarini kesin olarak ispatlamaktadir. Ayrica yapilan etnolojik ve filolojik arastirmalar da Kibris Trkleri ile zellikle Orta Anadolu ve ukurova Trkleri arasindaki yakin akrabaligi btn aikligiyla ortaya ikarmistir. (Erdentug, 1969: 113, 122)

Adaya ilk olarak 1572 yilindan itibaren, Anadolunun gney ve i blgelerinden nfus nakline baslanmistir. Iskn isiyle Seydisehir kadisi Muhyiddin Efendi grevlendirilmistir. Ilk gmen naklini konu alan ve 22 Eyll 1572 (13 Cemaziyelevvel 980) tarihini tasiyan ve Kmil Kepeci Tasnifinde Mevkft Defteri adiyla 2551 numarada kayitli olan defterde, Kibrisa esitli Anadolu kasaba ve kylerinden nakledilen nfus isim isim, ky ky, meslek ve hatt sahip olduklari kz, inek, merkep gibi hayvanlarina varincaya kadar kaydedilmistir. Adi geen bu ilk iskn defterinde Aksaray, Beysehir, Seydisehir, Andugu (Nigde sehri vilayet sinirlari dahilinde yer almaktadir. Altunhisar ile Yesilyurt yerleskelerinin arasindadir), Develihisar, rgp, Kohisar, Nigde, Bor, Ilgin, Ishakli, Aksehir, Akdag ve Bozokdan toplam 1908 ailenin nakledildigi kayitlidir.

Prof. Dr. Cengiz Orhonlunun faydalandigi bu defter Orhonlu (1974: 22), M. kif Erdogru tarafindan yayimlanmistir. (Erdogru, 1996: 57) Bu defterin devami olan ve 25 Cemziyelahir 980 (2 Kasim 1572) tarihli olup Osmanli Arsivinde A. DVN koduyla Divan Defterleri tasnifinde yer alan 793 numarali defterde ise, Mamuriye, Silindi, Ermenek, Mud, Glnar ve Silifke kasaba ve kylerine ait 672 ailenin iskn kaydi yer almaktadir. (Basbakanlik Osmanli Arsivi [BOA], Sadaret Divan Kalemi Evraki [A. DVN], 793) Bu iki defterde toplam 2580 hanenin Kibrisa nakledildigi grlmektedir. zellikle bu ikinci defterin 26nci sahifesindeki kayit isknin erevesini izmekte ve nemini gstermektedir. Bu kayitta: Hliy feth olunan Kibris Cezresine dem srmek in mfettis tayn olunan Seydisehri kadisi fahrl-kuzd mevln Muhyiddin Efendi dleri ile I-il sancagi kadilarina hitben vrid olan emr-i serf vcibs-serfde bile mbsir kayd olunan dergh-i l avuslarindan fahrl-emsil vel-akrn Hsrev Bey zde kadruhu mbsereti ile Ermenak kazasinda olan besyz kirk hne-i avrizdan her on hneye bir hne hesbi zre Msrnileyh efendi ile tayn ve ihrc olunan elli drt hne, sahiblerinin ve mcerred oglanlarinin ve mahalle ve karyelerinin ve mallarinin ve davarlarinin mikdrin ve adedin ve ne hirfetden olduklarin ve tayn olunan kimesnelerin vakt-i mutlebede giybet ederlerse ihzrlari in alinan kefillerinin ve ehl-i iyllerin grb Kibrisa iletmek in vekl-i mutlak eyledkleri eshsin isimlerini beyn eder (BOA, A. DVN, nr. 793: 26) denmek suretiyle, isknin ne kadar cidd tutuldugunu ortaya koymaktadir.



Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

Bu Makale 191 Kez Okundu

Bu Makale in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
   
Foto Galeri
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Makale in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

Bu Yazara Ait Dier Makaleler
Nedir Bu Asimetrik Tehdit? - 4
Nedir Bu Asimetrik Tehdit? - 3
Nedir Bu Asimetrik Tehdit? - 2
Nedir Bu Asimetrik Tehdit-1
Kod Adi: Simal Yildizi, Kunuri Destani, 27 - 29 Kasim 1950 (4)
Kod Adi: Simal Yildizi, Kunuri Destani, 27 - 29 Kasim 1950 (3)
Kod Adi: Simal Yildizi, Kunuri Destani, 27 - 29 Kasim 1950 (2)
Kod Adi: Simal Yildizi, Kunuri Destani, 27 - 29 Kasim 1950 (1)
KIBRIS TRKLERININ KKENI VE SOSYO-KLTREL ZELLIKLERI-4
KIBRIS TRKLERININ KKENI VE SOSYO-KLTREL ZELLIKLERI
KIBRIS TRKLERININ KKENI VE SOSYO-KLTREL ZELLIKLERI
(BU YAZI SOSYAL MEDYAdan ALINTIDIR)
11 Eyll 2001 Sonrasi Degisen Dnyada Gvenlik Algisi ve Orantisiz Tahterevalli Kurami - 8
11 Eyll 2001 Sonrasi Degisen Dnyada Gvenlik Algisi ve Orantisiz Tahterevalli Kurami - 7
Gnmzde Gvenlik
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
ROK
Sheyl OBANOGLU
KKTC Cumhurbakanndan ters ke!
Atillla ILINGIR
Gagavuz Trkleri ile ilgili hi bilmedigimiz gerekler
Nevvl SEVINDI
Yunanistandaki iktidar deiimi Trkiyeyle ilikileri nasl etkiler?
Gzde Kili YASIN
Nedir Bu Asimetrik Tehdit? - 4
Sleyman ZMEN
KIBRIS SORUNUNUN BASLANGI NOKTASI YUNANISTANDAKI EKONOMIK KRIZ
Prof. Dr. Ata ATUN
Rza Mollov Kimdir (BRAM AHMED)
Metin EDIRNELI
Uzay Hukuku ve Bilinene Yolculuk
Mert NSAL
BIR GMENLIK HIKAYESI
Hseyin BASKIN
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri