Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar Iletisim Yazarlar Arsiv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karadag
Diger lkeler
Balkanlar
Trk Dnyasi
Konuk Yazar
Iletisim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Arsiv
Strateji/Egitim
ne kanlar
Dviz  
  Dolar : 5.7538
  Euro : 5.3822
Hava  
 
 
Video  
NURI PASAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bsk. Veki...
zcan Pehlivanogl...
RUBASAM YNETICIS...
HH LIDERI LTFI ...
RUMELIYE ELVEDA...
ELVEDA RUMELI-SKY...
ELVEDA RUMELI SK...
S. Krs  

Makalenin Detay

Ana sayfaya Dn

Gzde Kili Yasin: Su An nemli Olan Trkiyenin Kendi Deniz Egemenlik Alanlarini Kimseye Terk Etmemesidir
.
24.05.2019



Trkiyenin 4 Mayis 2019 tarihinde Dogu Akdenizde Fatih Sondaj Gemisiyle baslattigi sondaj alismalari, blgedeki denklemleri etkiledigini biliyoruz nmzdeki Srete Trkiye Cumhuriyeti olarak bizleri neler bekliyor?

Dogu Akdenizde, Akdenizin bir uzantisi olan Egede oldugu gibi, deniz egemenligi yetki paylasimi konusunda anlasmazlik var. Trkiyenin Israil ve Misirla anlasmazlik yasamasindan faydalanarak Yunanistan ve Gney Kibris Rum Ynetiminin bu kavgali oldugumuz iki devletle ikili anlasmalar yoluna giderek Dogu Akdeniz denizlerini paylasima girdigi sreci 2003den bugne yasiyoruz. Bu paylasimin hakkaniyeti gzetmedigi, Trkiyenin denizlerdeki egemenlik alanlarinin da paylasima dhil edildigini grdk. Bir sonraki asama Yunanistan ve Misir arasinda deniz yetki alanlari sinirlandirma anlasmasi olacakti. Bunun iin Yunanistan yillardir diplomasi yrtyor, haritayi istedigi sekilde sonulandirana dek de anlasmayi masada tutacaktir.  Almaya alistigi sonu Antalya Kas aiklarindaki Meis adasina ok genis bir deniz yetki alani birakmakti. Bunu gereklestirdiginde Trkiye neredeyse kendi karasularina hapsedilmis olacakti. Yunanistanin bu anlasmayi gereklestirmesi sonrasinda ise Gney Kibris Rum Ynetimi, Yunanistanla deniz siniri olacak sekilde Adanin batisi iin de yetki ilaninda bulunacakti. Ortaya ikacak (MEB)Mnhasir Ekonomik Blge haritasi yani denizdeki sinirlar 90larda ABnin Ispanyadaki Sevilla niversitesinde hazirlattigi, internet ortaminda bulabileceginiz harita ile birebir rtsr hale gelecekti. Kisacasi, bugn Trkiye eger denizden kusatiliyor diyorsak bu aslinda 90larda baslayan bir programin bugne ulasan sonularidir. Bu anlamda Misir ve Israille kavgali olmasaydik sanki bugnk sonucu zorlayan baska gelismeler olacakti. Lakin bence kendimizi yine ayni noktada bulacaktik.

Trkiyenin sondaj hamlesi bu oyunu bozdu. Aslinda 2003-2004den bu yana zaten kendi kita sahanligindaki her trl egemenlik hakkini ihlal eden girisimi donanmasini gndererek engellemeye alismisti. Trkiyenin her bir engelleme beyani ve fiili hareketi zaten kendi egemenlik hakkinin beyanidir. Uzun zamandir Barbaros gemisi ile zaten ayni blgede sismik aramalar yapilmaktaydi. Sondaj faaliyeti ise bu denli pahali bir maliyeti de Trkiyenin gze aldiginin ve egemenlik hakkini koruma konusunda israrci olacaginin beyanidir. Gney Kibris Rum Ynetimi, Trkiye ilk sondaj gemisini aldiginda byk hayal kirikligi yasamisti. Ikincisi de alininca Kibrisli Trklerle ayni devleti esit sekilde paylasmayacaklarini da ok aik ifade ettiler. Sondaj baslayinca ise 1974 isgali gibi bir isgal yasiyoruz aiklamasini yaptilar.

Pozisyonu tam anlamak iin belirtmek gerekir ki Trkiyenin Fatih Sondaj Gemisini gnderdigi ve sondaj baslattigi nokta Trkiyenin kita sahanligindadir. Fakat ayni zamanda Rum Ynetiminin Yunanistan ile denizde birlesebilmesi iin bu ikisinden birine ait olmasi gereken blgededir. Bu blge iin bugne dek Rum Ynetimi hibir hak iddiasinda bulunmamisti. MEB haritalarini dikkate alirsaniz Rum Ynetimi Misir ve Israille anlasmalar yapmis ve o iki lkeyle karsilikli kiyisi olan yerler iin denizi paylasmisti. Yani Adanin gneyi ve dogusu iin MEB ilaninda bulunmustu. Trkiyenin kita sahanligi olan blgenin bir kismi da Misirla yaptigi anlasmayla kendine ait gsterdigi blgededir. Trkiyenin ncelikli itirazi bu blgelere oldu ve Rum Ynetimi bugne dek de dogrudan Trkiyenin hak iddia ettigi hibir blgede sondaj yapmadi. Trkiyenin itirazinin ikinci nedeni Rum Ynetiminin 1960 yilinda Kibris Cumhuriyetinin sahibi gibi davranarak Kibrisli Trklerin onayi olmayan hibir anlasma yapamaz geregine iliskindi. Keza hem BM hem Rum Ynetimi bulunacak dogalgazda Trklerin de hakki oldugunu beyan ettiler. Yakin zamana dek Trkiye bu konudaki anlasmazligin mzakerelerle sonulanmasi taraftariydi. Ne zamanki Rumlarin Trklerle ne devleti ne refahi paylasmaya razi olmayacagi kesinlesti Trkiye aktif hamle srecini baslatti.

Bir sicak atisma beklemiyorum. nk denizlerde hak iddiasi olan devletler yakin blgelerde sondaj yapabilirler ama bu meseleler BM Gvenlik Konseyi nne bugne dek gelmedi. Ama biliyoruz ki Fatih Sondaj Gemisi, savas gemileriyle korunuyor. Kararliligi gstermek iin nemli ama ayni zamanda sicak atisma ihtimalinin de dikkate alindigini gsteriyor. nemli olan sondaja gelen itirazlara cevaben diger sondaj gemisi Yavuzun da blgeye gnderilecegi aiklamasidir. Bu geri adim atilmayacagini, Trkiyenin haklarini koruma kararliligini gsterir. Sondaj yapilan blgede dogalgaz, petrol bulunup bulunmamasi da nemli degil. Kimse bu egemenlik paylasimi yarisina enerji kaynaklari iin girmedi zaten. Su an nemli olan Trkiyenin kendi deniz egemenlik alanlarini kimseye terk etmemesidir.

ABD, AB ve Yunanistanin Trkiyenin baslatmis oldugu sondaj alismasina karsi ikmasi ve GKRYnin iddia ettigi szde mnhasir ekonomik blgeler zerindeki faaliyetlere son verilmesi ynnde agrida bulunmasini nasil degerlendiriyorsunuz?

Trkiye 2004te yaptigi kita sahanligi deklarasyonunu en son Rum Ynetiminin bir bildirimine karsi verdigi cevapla Mart 2019da yeniledi ve bu yeni beyanda deniz suyundaki haklarini da sakli tuttugu hususu eklendi. Rum Ynetimi ise bu blgeye iliskin hak iddiasini 4 Mayis 2019da anca yapti. Bizim iin sasirtici olan Trkiye ilk 3 Mayis-3 Eyll iin NAVTEX ilaninda bulundugunda AB ve ABDden ikaz gelmesiydi. nk o blge iin Rum Ynetiminin hak iddiasi henz ortada bile yoktu. Aslinda sadece bu bile meselenin dogalgaz, enerji ya da hakkaniyet olmadigini gsteriyor. Trkiye blgede hi yokmus gibi denizleri paylasmak istiyorlar. Bu hamleyi ikinci Sevr olarak degerlendirenler oldu, ne kadar haklilar. Ama simdi hasta bir Osmanli yok, dis politikada yalniz kalmis olsak da Dogu Akdenizde bir oldubittiye izin vermeyecek bir Trkiye var.

Trkiye, Fatih Trk Sondaj Gemisi ile Dogu Akdenizde sondaj alismalarina baslamasi zerine Gney Kibris Rum Ynetimi, Trk sondaj gemisinin mrettebati hakkinda uluslararasi tutuklama emri ikarilmasi iin girisimde bulundu. Trkiyenin bu girisime karsi tepkisi nasil olmustur? Bize bu sreci degerlendirebilir misiniz?

Rum Ynetimi daha nce de KKTC limanlarina ugrayan gemilerin mrettebatini kendi blgelerine gelince tutuklamisti. Kendince yargilama yapti ama unutmayalim ki Avrupa Parlamentosunun Rum Ynetimine verdigi bir yanit var; KKTC limanlari bize gre yasaldir, sadece siz yasal degil diyorsunuz. Demisti verdigi kararda. Olay, Suriyenin Lazkiye limani ile KKTCnin Magusa limani arasindaki feribot seferlerinin durdurulmasi iin Rum Ynetiminin basvuruda bulundugunda zaman meydana gelmisti. Bunu seeneklerimizin bollugunu gstermek iin, hukuken pek ok yol oldugunu belirtmek iin sylyorum. KKTC de eski Rum mlkleri zerinde yatirim yapan bazi KKTC vatandaslari ile eski Rum mlk satin alan bazi AB vatandaslari aleyhine Avrupada da geerli olacak tutuklama karari ikarmisti. Hatta bir Ingiliz, bu sekilde 2005de yargilanmisti. Tony Blairin avukat olan esi Cherie Blair devreye girmis, savunmayi o yapmisti. Literatre Orams Davasi olarak girdi. Rum Ynetimi, Trk bayragini indirmek iin direge tirmanan motosikletlilerden birinin bir Trk tarafindan tek kursunla indirilmesi meselesi iin de o dnemde KKTCde grevli olan Hasan Kundaki Pasa iin de Avrupai tutuklama karari ikartmisti. Bu kisiler Avrupa lkelerine gittiginde yargilansalar ne olur? Devlet tezleri ortaya dklr. Trkiyenin sondaj faaliyetine katilan personel hakkinda Rumlarin talebi zerine bir tutuklama karari iksa bile Trkiyenin kendi kita sahanliginda yaptigi sondajdan tr personelinin olasi bir yargilamada ceza almasi imknsizdir. Ama Trkiye de bir an nce mesela Kibrisli Trklere dnk katliam yapan kisiler hakkinda tutuklama karari ikartarak salt mzakereler var diye ve sorunlar grslerek zlecek diye erteledigi tm hamlelerini artik gereklestirmelidir.

Dogu Akdenizde bundan sonraki srete neler yapilmalidir?

Trkiye hakkini koruyor ama diplomasi yoluyla da bunun desteklenmesi gerekir. Israil ve Misirla iliskilerin dzeltilmesi gerekir. Onlarin da dogalgazini aktaracak verimli bir rotaya ihtiyaci var. zellikle Israilin blge dogalgazini Trkiye zerinden tasima kararliligini iliskilerdeki gerginlige ragmen yakin zamana dek korundugunu hatirlamak gerekir. Bunu hatirlatmak da gerekir. Libya karisik ama onlarla deniz yetki sinirlandirmasi anlasmasi yapilmasi gerekir, bu anlasma Yunanistan-Misir Anlasmasinda Yunanistanin varmak istedigi noktayi engelleyecek bir hamle olur. Tabi ki bir zamana ihtiya var. Suriye bu denklemde hi anilmiyor, elbette bir savas durumu sz konusu var ve barisin bir an nce getirilmesinin nemini Dogu Akdeniz ekseninde de anliyoruz. Lbnan, Rum Ynetimi ile yaptigi anlasmayi parlamentosunda onaylamadi, esasen bu Adanin batisi iin ilan ettigi MEB iin de hukuki engeldir. KKTC ve Lbnanin grsmesinin n ailmalidir. Ayni zamanda KKTC ile varilacak anlasmalarla acilen orada Askeri Deniz ss ve Hava ss tesis edilmelidir. Ayrica KKTCnin tanitilmasini da ieren Kibris iin B Planina artik geilmesi gerekir. Bu, adadaki fiili durumu resmilestirmektir. Gelinen nokta baska bir ikis birakmiyor. Kaldi ki esasen 2004te Annan Plani referandumu sonrasinda yapilmasi gereken buydu. Ge kalindi ama sartlarin tamamen olgunlastigi da aik.

 

Milli Devlet Gazetesinin Gzde Kili Yasinla 10 Mayis 2019da gereklestirdigi sylesidir



Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

Bu Makale 80 Kez Okundu

Bu Makale in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
   
Foto Galeri
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Makale in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

Bu Yazara Ait Dier Makaleler
Yunanistandaki iktidar deiimi Trkiyeyle ilikileri nasl etkiler?
Mitsotakis Dneminde Trkiye-Yunanistan likileri
Fener Rum Patrikhanesi Antik Kiliselere de Papaz Atamaya Basladi
Kibrista yeni bir yol gerekiyor
Balkanlarda Jeopolitik Kavga
Yeni Makedon Kimliginin Insasi iin Makedonya Kilisesi Forml
ABDnin Yunanistana Yatirimlarinin Validasyonu: Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
Yunanistan Neden Lozan Antlasmasinin gncellenmesini istemiyor?
@GzdKlcYsn Erdogan-ipras grsmesi, Yunanistanin Kibristaki pozisyonuna iliskin bilgi verecek
Patrikhane, Atina, Moskova atismasi Glgesinde Yunanistanda Anayasa Degisikligi
21.nci Yzyil Basinda Balkanlar - 7
Yunanistanda Siyasi Kriz ve Kritik Gvenoyu
Son Milli Kahraman Denktas
21.nci Yzyil Basinda Balkanlar - 5
Trkiye-Yunanistan gerginligi: Ege Adalarinin aidiyeti Gzde Kili Yasin
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
ROK
Sheyl OBANOGLU
HAYALET EHRE, HAYALPEREST BAKAN SEM..!
Atillla ILINGIR
Gagavuz Trkleri ile ilgili hi bilmedigimiz gerekler
Nevvl SEVINDI
Yunanistandaki iktidar deiimi Trkiyeyle ilikileri nasl etkiler?
Gzde Kili YASIN
Nedir Bu Asimetrik Tehdit? - 4
Sleyman ZMEN
KIBRIS SORUNUNUN BASLANGI NOKTASI YUNANISTANDAKI EKONOMIK KRIZ
Prof. Dr. Ata ATUN
Rza Mollov Kimdir (BRAM AHMED)
Metin EDIRNELI
Uzay Hukuku ve Bilinene Yolculuk
Mert NSAL
BIR GMENLIK HIKAYESI
Hseyin BASKIN
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri