Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar letiim Yazarlar Ariv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karada
Dier lkeler
Balkanlar
Trk Dnyas
Konuk Yazar
letiim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Ariv
Strateji/Eitim
ne kanlar
. . . . . . . . . .
Uluslararas Rodos-stanky Trkl Sempozyumu zmirde gerekletirildi
Adnan Kahil THPden hra Edildi
Mestanl ve Dedeaataki masa tenisi kulpleri anlama imzalayacak
Ar milliyetilerin hedefindeki Selanik Belediye Bakan Butaris siyaseti brakyor
Mostardaki Tarihi Karagz Bey Medresesi Ald
Vefat ve Basal
STANBUL SANCAKTEPEDE HELKOPTER KAZASI; EHTLERMZ VAR
Bulgaristanda halk, erken seim istiyor
DEB Partisi ve EFA ibirliinde Avrupa komisyonuna Aznlk eitiminin sorunlar aktarld
YTB Arnavutlukta Osmanl Uygarl Sempozyumu Dzenledi
Dviz  
  Dolar : 5.3505
  Euro : 4.7195
Hava  
 
 
Video  
NUR PAAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bk. Veki...
zcan Pehlivanol...
RUBASAM YNETCS...
HH LDER LTF ...
RUMELݴYE ELVEDA...
ELVEDA RUMEL-SKY...
ELVEDA RUMEL SK...
S. Krs  

Haberin Detay

Ana sayfaya Dn

Ege Adalar zerine Birka Sz
.
04.10.2016

Trkiye Lozanda adalar vermek yerine mevcut fiili durumu onaylamtr. Tutanaklar incelendiinde, Meis hari Oniki Adann mzakere bile edilmedii, ada meselesinde ounlukla kuzeydeki adalarn tartld sylenebilir.

Cumhurbakan Erdoan, 29 Eyll 2016da muhtarlara yapt konumada te u an Egeyi gryorsunuz deil mi? Barsan sesinin duyulaca adalar biz Lozanda verdik. Zafer bu mu? dedi ve tm Trkiye zerinden 93 sene geen Cumhuriyetin kurucu belgesi Lozan yeniden tartmaya at. Cumhurbakannn szleri kanaatimce zellikle seilmiti; bitmez tkenmez bir ekilde zafer mi yoksa hezimet mi eklinde tartlan Lozan ile, kamu nezdindeki bir baka bam teli, yani Ege Adalar meselesi ayn cmle iinde gemeli, bylece szlerin etkisi iki katna kmalyd.

Beklenildii zere bu szler sosyal medya ile yazl ve grsel basnda byk bir infial yaratt. Herkes bu szlerin tarihsel olarak yanl olduuna deinmek iin adalarn aslnda Lozan ile deil 1913te kaybedildiini syleyen aklamalarda bulundu. Cilt cilt d politika kitab yazan akademisyenlerin Oniki Ada aslnda 1913 ylnda Atina Antlamas ile Yunanistana verilmitir gibi hatal aklamalar gazeteleri ssleyince konu ile ilgili ksa bir yaz yazmaya karar verdim. (Byle hatal bir rnek iin tklaynz)

Ada Gruplar



ncelikle, Ege Adalar u tarihte verildi derseniz, bugn Bat Anadolu corafyasnn karsnda yer alan adalarn tamamn kastediyor olursunuz ve bu ekilde hatal bir yaklamda bulunursunuz. Soldaki haritada grld gibi Egede birka grup ada bulunur ve bunlarn tariheleri de isimlendirmeleri gibi farkldr.

Trkiyenin bat sahillerinin tam karsnda bulunan adalar, Trke isimleri ile Boazn, Saruhan ve Mentee gibi gruplara ayrlr. Meseleyi fazla kartrmamak ve tarihsel balamna oturtmak adna, Mentee grubuna bizim de aina olduumuz zere Oniki Ada, Oniki Adann kuzeyinde bulunan adalara ise Kuzey-Dou Ege Adalar diyeceim.

Gneydeki grup, yani Oniki Ada grubu, Osmanl mparatorluu ile talya arasnda yaplan Trablusgarp Sava (1911-1912) srasnda igal edilir. 1911 ylnda Libyaya saldran talya, burada bir direnile karlar. Yerli halk ve blgede bulunan zaviyelerin ttihat subaylarla ibirlii yapmas ve bu glerin talyanlara kar gerilla taktii ile savamas sonucunda talya, blgede asker olarak bir kmaza girer. Donanmas nispeten gl olan talya, Osmanl mparatorluunu siyasi ve asker olarak zorlamak iin sava Akdenize yayar ve dnem dnem bombalad nemli Osmanl limanlarna ek olarak, 1912 Nisannda Egeye bir harekt balatr. anakkale Boazn da bombalayan ve Kuzeydeki Limni Adasndaki Mondros limann s olarak kullanan talya, Mays 1912de Oniki Adann tmn igal eder. Osmanl donanmas ise denizde stnlk salayan talyaya kar etkisiz kalr, hatta Ege Denizine dahi alamaz. Rodostaki kk direnii saymazsak, Osmanl mparatorluu, kaybedilii srekli Cumhuriyet tarihine atfedilen Oniki Aday savamadan talyanlara bu zamanda terk eder. nk imparatorluun Rodos haricindeki adalarda savaacak herhangi bir asker kuvveti yoktur. Sadece bu kadarla da snrl deil. talyanlar, Oniki Ada ve Anadolu arasndaki telgraf hatlarn da kestiinden Osmanl mparatorluu bu adalarn igal haberini de ancak yabanc konsolosluklardan alabilir. Ve ele geirilen adalardan kar kyya, rnein Marmarise, talyanlar tarafndan bombardman atei gerekletirilir.


Oniki Ada 
            


Balkan Savann patlak vermesi ile talya ve Osmanl mparatorluu Ui Antlamasn imza eder (1912). Bu antlamann 2. maddesine gre Osmanl mparatorluu, Oniki Adadaki talyan igalini kabul eder. talyanlar, Osmanl mparatorluu tm kuvvetlerini Libyadan ektiinde adalardan ekileceini sylese de, bu hibir zaman gereklemez. nk talya, 1. Dnya Savana kadar Osmanl mparatorluunun Trablusgarptan ekilmediini ve direniini devam ettirdiini iddia edecektir. (Ki, bu o kadar da aslsz bir iddia deildir).

Kuzey-Dou Ege Adalar ise Yunan Donanmas tarafndan Balkan Harbi (1912-1913) srasnda igal edilir. Bugn Trkiyeye ait olan Gkeada ve Bozcaada da, igal edilen bu adalar arasndadr. Denizdeki Yunan ablukas ve Boazn denilen bu adalarn igali, Osmanl gemilerinin harp boyunca anakkale Boazndan kmasna engel olur. 1. Balkan Sava bittikten sonra dnemin byk gleri, Londrada bir dizi konferans yapar, bu konferanslarda Egedeki tm adalarn gelecei ile ilgili tartmalar yaplr. zellikle, bu devletlerin boazlara yakn olan adalarn geleceinin ne olacana dair grleri birbiri ile attndan, konferanslardan sonra imzalanan Londra Antlamasna Ege Adalarnn geleceinin byk devletler tarafndan kararlatrlacana dair mulak bir madde konulur. Sonu olarak, daha sonra Atina Antlamas imzalanr (1913) ve dn/bugn ska bahsedilen Kuzey-Dou Ege Adalar (Gkeada ve Bozcaada hari), Yunanistana braklr. Yani, Oniki Ada ve Atina Antlamasnn birbiriyle balantl bir durumu yoktur. Burada mevzubahis Kuzey-Dou Ege Adalardr.

Burada bir eye vurgu yapmam gerekiyor: Her ne kadar 1913 Atina Antlamas, Kuzey-Dou Ege adalarn Gkeada ve Bozcaada hari Yunanistana brakm olsa da, bu durum imparatorlua ait bu iki adada Osmanl hkimiyetinin yeniden tesis edildii eklinde dnlmemelidir. rnein, 1915 anakkale Sava srasnda Gkeadada ngilizler tarafndan sler ina edilmi, blgede cepheden gelen yarallar iin bir hastane bile yaplmtr. Gkeada ve Bozcaadaya benzer bir sreten geen bir baka ada da Kan hemen karsndaki Meis olmutur. Teknik olarak Osmanl hkimiyetindeki bu adaya gnderilen ynetici, ada nfusu tarafndan esir alnm ve 1915 ylnda da Meis, Franszlar tarafndan igal edilmitir. Bu igal ile birlikte Antalyaya denen Alman toplar ile adaya yerletirilen Fransz toplar sava boyunca birbirlerini karlkl olarak dvmtr. Franszlar Meisi 1921 yl itibaryla talyaya terk etmitir.

Ksacas 1. Dnya Sava bittiinde, bahsettiimiz tm adalar elden km durumdadr. 1920de imzalanan Sevr Antlamas da Oniki Adann tmn (gruptan olmasa da gruba daha sonra balanan Meis de dahil olmak zere) talyaya, Kuzey-Dou Adalarn da (Gkeada ve Bozcaada dahil olmak zere) Yunanistana brakmtr. (Boazlara yakn adalara dair ise ek dzenlemeler vardr.) Lozan Antlamas ile bu iki Boazn Adas, Trkiyeye iade edilecek fakat bunun dnda adalarla ilgili herhangi bir deiiklik olmayacaktr. Ancak Trkiyenin, Lozan Antlamasnda bu iki ada hari bir de Meis iin talyanlarla mcadele ettiini, fakat talyanlarn Trk heyetine eer bu isteklerinden vazgemezlerse kapitlasyonlarla ilgili maddede sorun karacaklarna dair gzda verdiini, Trkiyenin ise 1923 ylnn Haziran ayna kadar direnip koca bir bar antlamasn Meis iin feda etmediini belirtmek gerekir.

Trkiye ile talya arasnda bunlar srerken, Oniki Ada zerine etin bir baka mcadele de kapal kaplar ardnda Yunanistan ile talya arasnda srmtr. Yunanistan Oniki Aday istemi, talya ise baz devir antlamalar yapsa da sonradan bu antlamalara riayet etmemitir. Buna karlk Yunanistan ise tm iki sava aras dnem boyunca bu antlamalar talyaya srekli olarak hatrlatmtr.

Sonu olarak, Trkiye Lozanda adalar vermek yerine mevcut fiili durumu onaylamtr. Tutanaklar incelendiinde, Meis hari Oniki Adann mzakere bile edilmedii, ada meselesinde ounlukla kuzeydeki adalarn tartld sylenebilir. Fakat bu durum zerinden Lozann eletirilmesi ve Lozann bir baarszlk olarak gsterilmesi tarihsel gereklikle badatrlamaz. Zira, Sevr gibi bir antlamadan sonra yaplm Lozann ncelii adalar olmamtr. Bugn adalar zerine yaplan hibir tartma Trkiye Egede hangi sorunlar yaarsa yaasn Lozan Antlamasnn parampara edilmi bir imparatorluun ardndan zafer kazanlarak yaplm bir bamszlk belgesi olduu gereini deitirmeyecektir.

Son sz: Ayn meselenin bir de 1947 versiyonu mevcuttur. Oniki Adann bu tarihte Yunanistana devri srasnda Trkiye, adalar alamad iin hatta bazen adalar sanki kendisindeymi gibi verdii iin oka eletirilir. Onunla ilgili bir yaz hakkm da bir baka gndeme saklyorum. Hazal Papuccular, War or Peace: The Dodecanese Islands in Turkish Foreign and Security Policy, 1923-1947, PhD Dissertation, Boazii University, 2015.

hazalpabuccular.com

Kaynak:
Gazete2023

Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

 
Bu Haber in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Haber in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

   
   
Foto Galeri
Bu Kategoriye Ait Dier Haberler
Atatrk neden ykseliyor
Bu ylki Cumhuriyet Bayram kutlamalar ve 10 Kasm Atatrk anmalar gsterdi ki Atatrkn temsil ettii deerler ykseliyor. Kutlamalar ve anma etkinliklerin...
 
Kbrs satan, Trkiyeyi de satar! (Yenia - Murat DE)
Balk fazla iddial gibi duruyor deil mi? Ama iddial bulduumuz, olmaz-olamaz dediimiz ne varsa yaadk.. Ve artk her an her ey olabilir noktasnda zihinl...
 
BULGARSTANDA AIRI MLLYET PARTLERN ATAI (smet TOPLAOLU-Balkan Gnl)
Bulgaristanda ar milliyeti parti hkmet ortakl konumundan yararlanarak dinler kanununda deiiklik yaplmasn n gren kanun tasarsn meclise sun...
 
Yunanistann Aznlk politikas: Bat Trakyada Trk Aznlk yoktur
Cengiz merin yazs...
 
Ve Ortodoks Dnyasnda pler Koptu - Deniz Berktay
Ortodoks dnyasnn iki nemli merkezi olan Fener ile Moskova Patrikhaneleri arasndaki gerilim, ak bir atmaya dnt. ...
 
Rus Patrikhanesi Trkiyede Kilise Aarsa - Bojidar POF
2 Ekimde Yunanistan Ortodoks Kilisesinin Sen Sinodu; Rum Patrikhanesinden ayr olarak Ukrayna Kilisesine zerklik verilmesi meselesini ieren bir toplant y...
 
Ben diyorum "tecavz adas" Sen diyorsun "dostluk ant" Kaynak Yenia: Ben diyorum "tecavz adas" Sen diyorsun "dostluk ant&q - Selcan TAI HAMOLU -Selcan TAI
Ben diyorum, "Eyyyy Geva Kaymakam, Akdamarn tantm iin sergilediin aba ne iyi, ne gzel, ne ho, gel bu ii tamamna erdir, btn dnya Ermeni komitac...
 
Fener Moskova Savanda Yeni Etap (Deniz BERKTAY-Syledik.com)
Bu yl, Ortodoks dnyasnn iki nemli kutbu olan Fener Patrikhanesi ile Moskova Patrikhanesi arasnda belki de bu zamana kadarki en byk krizin patlak vermesi...
 
Panayrda milliyeti masada teslimiyeti - Hseyin Macit YUSUF/YENA Gazetesi
Kuzey Kbrs Trk Cumhuriyeti Cumhurbakan Aknc bu kede de paylatm zere, Kbrs Trknn felaketi olan, gvenliimizi ortadan kaldracak ekilde, Trk...
 
KTBYAT-310 Ouz ETNOLU (nce Vatan Gazetes)
TUNANIN TRK, TUNANIN TRKS Beyim Aman isimli eserinde okuyucusuna, Can Azerbaycandan esintiler sunan Afar elik, Tunann Trk, Tunann Trks i...
 
Kuzey Makedonya Neresidir? sim Krizi Gerekten zld M? - Dr.Galip A
ki devlet arasnda eyrek asr akn sredir devam eden uluslararas ve dahi tarihi bir bunalm yakn bir zamanda kt zerinde nihayete ermi grlyor. ...
 
Mill Dava Kbrs - Em. Bykeli Tugay Uluevik
Mill Dava Kbrs Kavram: Kbrs konusu 1950li yllarn bandan itibaren Trkiyede "mill dava" olarak benimsenmi. AnavatanYavru Vatan scak kucaklam...
 
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
GZ OLANI, BEYN OLACAI GRR - 5
Sheyl OBANOLU
Paraya tapan sistemin sonu
Nevvl SEVND
ABDden Kbrsta yeni giriimler
Prof. Dr. Ata ATUN
21.nci Yzyl Banda Balkanlar - 4
Gzde Kl YAIN
KIBRIS TRKLERNN KKEN VE SOSYO-KLTREL ZELLKLER-4
Sleyman ZMEN
IKBYde Referandum, Barzani, Trkmenler ve Trkiye
Dr. lhan Ylmaz CMERT
NOT DEFTER: 3-9 ARALIK
Metin EDRNEL
BATI KAYNAKLARINDA STANBULUN FETH
Hseyin BASKIN
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri