Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar Iletisim Yazarlar Arsiv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karadag
Diger lkeler
Balkanlar
Trk Dnyasi
Konuk Yazar
Iletisim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Arsiv
Strateji/Egitim
ne kanlar
Dviz  
  Dolar : 5.7478
  Euro : 5.3875
Hava  
 
 
Video  
NURI PASAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bsk. Veki...
zcan Pehlivanogl...
RUBASAM YNETICIS...
HH LIDERI LTFI ...
RUMELIYE ELVEDA...
ELVEDA RUMELI-SKY...
ELVEDA RUMELI SK...
S. Krs  

Haberin Detay

Ana sayfaya Dn

Bati Balkanlarin Avrupalilasmasi mmkn m? Sevba Abdula
.
28.12.2018

Bati Balkanlara tm boyutlari ile nfuz etmeye alisan ve dnsm iin yogun baski kuran en nemli kurumsal yapi Avrupa Birligi. Brksel, bu erevede birok alanda sorunlari zecek bir blgesel btnlesmeyi ngryor.

"Avrupalilasma", ABnin belirledigi kosulluluk ve sosyalizasyon sreleri zerinden lkeleri dsk kltrden yksek kltre aktarmayi amalayan bir medenilesme projesi olarak tarif edilmektedir. Bu erevede eski Sovyet lkeleri ve Balkan cografyasi, Avrupalilasma sreleri ile yogun bir sekilde karsi karsiya kalmistir. 2004 ve 2007 yillarinda AB genislemesi birok eski Sovyet lkesini ve Balkan lkelerini kapsadi. Bulgaristan, Romanya, Slovenya ve Macaristani Birlige ye olarak kabul edildi. Hirvatistan hari alti Bati Balkan lkesi Sirbistan, Karadag, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Makedonya ve Kosova ise yaklasik 20 yildir kendi yapisini AB mktesebatina uygun biimde dnstrme projeksiyonu ile reformlar yapiyor fakat bu sre henz tamamlanmadi.

Kuskusuz Bati Balkanlar ile iliskisini derinlestiren, blgeye tm boyutlari ile nfuz etmeye alisan ve dnsm iin en yogun baski kuran en nemli kurumsal yapi Avrupa Birligidir. Brksel, bu erevede demokratiklesme, hukukun stnlgn, azinlik haklari, medya bagimsizligi ve yolsuzlukla mcadele gibi alanlarda ikili ve blgesel sorunlari zecek bir blgesel btnlesmeyi ngryor.

Fakat blgenin tarihi, etnik, siyasi, iktisadi farklilik ve esitliliginden tr AB, Bati Balkanlara ynelik perspektifini ve aralarini bir ka kez degistirmek zorunda kalmistir. 90li yillarda Dayton anlasmasi sonrasi Blgesel Yaklasim ile baslayan sre, Kosova savasi sonrasi Gney Dogu Avrupa iin Istikrar Paktina, 2000li yillarda ise Istikrar ve Ortaklik Srecine evrilmistir. 2010lu yillarda bitmeyen, uygulanamayan reformlarin yorgunlugu, AB yeligine dair spheleri arttirmis Istikrar ve Ortaklik srecinin sinirlarini ortaya ikarmistir. Bu yeni duruma karsin AB, Berlin Sreci ile Bati Balkanlara ynelik yeni bir ereve insa etmeye alisarak tm lkelere ortak bir yelik perspektifi veren bir politika izleyecegini ortaya koymustur.

Son yillarda Brexit sreci, gmen sorunu, asiri-otoriter-milliyeti sagin AB merkez siyasetini etkilemesi, eksik liderlik, yabanci dsmanligi, Ukrayna krizi, ticaret savaslari, Ipek Yolu Projesi, uluslararasi sistemin ok kutupluluga dogru evrilme emareleri gibi bir dizi yeni durum Avrupa Birligi ve Avrupalilasma perspektifini ve degerlerini ciddi anlamda zorlamaya baslamistir. Buna ek olarak ABnin Balkan lkelerini otoriterlik, anayasa ihlalleri, radikal siyasal kutuplasma, sert milliyetilik, yolsuzluk, yksek issizlik oranlari, yavas yryen geis sreci zerinden tanimlamasi ve kabul srecini bu nedenlerden dolayi netlestirememesi Balkanlarin Avrupalilasma srecini ikmaza dogru ilerletiyor. Diger yandan Monomi-Reljiin Avrupa ve Bati Balkanlar: ok yakin ve halen ok uzak baslikli analizinde ortaya koydugu verilere gre de ekonomik yakinsamanin orta vadede bile pek ulasilabilir bir hedef olmadigini ortaya koymaktadir. Analize gre Bati Balkanlar, AB ekonomisiyle yakin iliski tesis etmesine ragmen olumsuz sonulariyla dikkat ekmektedir. Bati Balkan lkelerinin AB ile ticaret dengelerinde byk bir arpiklik oldugu, 97 milyar dolarlik ticaret aigi olustugu grlmektedir. Bu bagimlilik ayni sekilde bankalara da yansimis durumda. Bati Balkanlardaki bankalarin yzde 75-90i yabanci yatirimcilara ait. AB ve Bati Balkan lkeleri ile ilgili bir diger arpici veri de Bati Balkan lkelerinin, AB lkeleri GSYIH satin alma gcnn sadece yzde 28ine ulasmis olmasi. 2030 yilina dek yilda yzde 5-6 byme hizi ile Bati Balkanlar ancak AB lkelerine yaklasmisabilecekler. Mevcut byme hizlarina gre ise blge ancak 2060li yillarda AB lkelerini yakalayabilir.

Diger yandan AB Disisleri ve Gvenlik Politikalari Yksek Temsilcisi Federica Mogheriniye gre blge kolay bir sekilde byk glerin satran tahtasina dnsebilir. Avrupa Konseyi Baskani Donald Tuska gre sagliksiz dis mdahaleler (Rusya ve ini kastederek) birok lkeyi istikrarsizlastiriyor, ABD Baskan Yardimcisi Mike Pencee gre Rusya, Balkanlari istikrarsizlastiriyor. Fransa Cumhurbaskani Emmanuel Macronun ise Balkanlarin ynn Rusya ve Trkiyeye dnmelerinden duydugu tedirginligi dile getirisi mevcut durumu aiklamaktadir. Bu dogrultuda blgeye ynelik analizler yapan AB dsnce kuruluslari, Balkanlarin Avrupalilasma srecinde temel boyutta tehdit ile karsi karsiya kaldigini ortaya koymaktadir: Demokrasi, ekonomi ve kltr/ideoloji. Siyasi arenada Rusya, ekonomi alaninda in, kltrel alanda Trkiye, AB-Bati Balkanlar iliskisi iin byk bir tehdit olarak grlmektedir.

Rusya istikrarsizlastirici unsur

ABnin Bati Balkanlarda en byk tehdit olarak grdg lke Rusya. Rusya, Balkanlardaki tarihsel baglarini, Ortodoks ve Slav kardesligini, gelenek ve aile degerlerinin koruyucusu roln merkeze alarak askeri gcn restore eden ve dis politikasini iktisadilestiren imaji insa etmeye alismakta. Ukrayna i savasi ve Kirimin ilhaki, Suriye i savasi, Estonya gvenlik glerinin kairilmasi, Baltik lkelerine mdahale, Karadagda darbe girisiminin desteklenmesi, Rusyayi AB nezdinde stratejik bir bakisa sahip olmayan firsati ve istikrarsizlastirici bir devlet haline getirmektedir. Mark Galeottinin kaleme aldigi Bati Balkanlar Rus Firtinasi ile karsi karsiya mi? baslikli yazida, Rusyanin Balkanlarda temel hedefinin oldugu belirtilmektedir: Blgesel g ve oyuncu roln kazanmak, NATOnun yayilmasini engellemek ve AB genislemesini sonlandirmak. Yine ayni yaziya gre, Rusya, hedefledigi bu politikalari "bl ve ynet, elitleri ele geir ve realist olmayan beklentileri dillendir" stratejisi ile gereklestirme arzusundadir.

Jean Jacques Patry, Hibrid Tehditler: AB ve Bati Balkanlar rnegi baslikli yazisinda Rusyanin Balkanlardaki faaliyetlerinin hibrid tehdit erevesinde degerlendirilmesi gerektigini ne srmektedir. Gvenlik literatrne son birka yildir giren "hibrid tehdit" kisaca lkelerin zayif ynlerini hedefleyerek, gvensizlik ortami olusturan ve lkeye / mttefiklerine ekonomik ve siyasal sikintilar olusturan mdahalelerdir. Bunlara rnek olarak siber saldiri, propaganda, dezenformasyon verilebilir. Patryye gre, Rusya Bati Balkanlarda, dsk dozda gcn kullanarak, senkronize ve karmasik birok gizli mdahalede bulunmaktadir. Rusyanin mdahaleleri AB yeligini engellemek, siyasal belirsizligi derinlestirmek, sinir sorunlarini zmszlestirmek erevesinde gereklestigi iin tehditleri hibritlestirmistir.

Resmi olarak Rusya, Bati Balkanlari temel dis politik alanlardan biri olarak grmeyip Balkan lkelerinin AB ve NATO yeliklerine dogrudan karsi ikmamaktadir. Fakat AB merkezli analizlere gre Rusya, bu blgedeki lkelerin istikrarsiz demokrasilerinin, siyasi/etnik gerilimlerinin ve yolsuzluk-su aglarinin kendisine sundugu imkanlari kullanarak, blgedeki manevra alanini genisletmektedir. Bu alanda Rusya, medya ve istihbarat alismalarini merkeze alarak, seimlerde propaganda yaparak, yolsuzluk elitleri ve yetersiz idarecilerle iliskiler gelistirerek, Bati karsiti sylemi kamuoyunda insa etme konusunda basarili oldugu ifade ediliyor.

Rusyanin Bati Balkanlarda ne ikan kurumlari olarak Rassotrudnichestvo (Rusya Destekli Ajans), Russky Mir (Vakif), Ortodoks Kilisesi ve Sputnik biliniyor. Galleotti, Karadag askeri darbesinde etkileri olan Nikolai Patrushev ve Leonid Reshetnikovun Balkanlardaki Rus dis politikasini etkileyen iki nemli isim oldugunu da iddia etmekte. Kuskusuz Rusyanin tarihi, dini, etnik anlamda blgede en derin iliskiye sahip oldugu lke Sirbistandir. Her ne kadar Rusyanin Sirbistan ile ticaret hacmi, Sirbistanin Almanya ve Italya ile olan ticaret hacmine gre daha dsk olsa da Kosova-Bosna sorunlarinda Sirp yanlisi politika belirleyen Rusya, Sirbistan iin uluslararasi arenada nemli bir ortak olarak ne ikmaktadir. lkede gvenlik, enerji, bankacilik, egitim, kltr gibi birok alanda yatirimlari bulunan Rusya, 2012 yilinda Niste ailan Rus-Sirp Insani Merkezi ile dikkatleri zerine ekmis bulunuyor. ogu analize gre bu Merkez, Rusyanin blgedeki askeri ve istihbari operasyonlarin merkezi olarak kullanilmaktadir.

in paradoksu

inin Tek Kusak Tek Yol Gzergahi stratejisi erevesinde Balkanlarda artan rol AByi Rusya kadar tehdit etmese de dikkatle izlenen diger bir kresel gtr. in blgede yogun olarak ulasim, enerji ve endstri yatirimlari ile ne ikmaktadir. Blge ile toplam ticareti 3,3 milyar dolara ulasan ve ticaret fazlasi elde eden in, Bosna ve Karadagin nc, Makedonya ve Sirbistanin ise drdnc ticaret ortagidir. in dis politikasinin temel hedefleri arasinda olan tasima maliyetlerini dsrme, enerji yollarinin gvenligini saglama ve Avrupa ile ini baglama Bati Balkanlar politikasini da etkilemektedir. Bu anlamda in, Orta ve Dogu Avrupa ile Balkan lkelerinin yer aldigi 16+1 mekanizmasi ile 2012 yilindan itibaren her yil zirve toplantilari gereklestirerek blge lkeleri ile iliskisini kurumsal dzeye ykseltmistir. Yunanistanda Pire Limani yatirimi ile blgeye giris yapan in, limani hem Akdenizin ana giris limani olarak belirledi hem de Balkan lkelerinde insa edecegi demiryolu, otoyol gibi ulasim projeleriyle (skp-Belgrad-Budapest koridoruyla) rnlerini Almanyaya ulastirma adina nemli bir adim atti.

in blgedeki yatirimlarinin byk kismini -Arnavutluk hari- kamu bankalari zerinden finanse etmektedir. Krediler ve sermaye akisi, blge lkelerinin in ile iliskilerinde ne ikan en nemli enstrmanlardan biri. Kosovanin disinda tm Bati Balkan lkelerinde yatirimlara sahip olan in, Karadag ve Makedonyada otoyol, Bosnada termal g tesisi, Arnavutlukta hava tasimaciligi, petrol ikarma ve minerallerin isletmesine ynelik yatirimlarda bulunmus en byk yatirimi ise blgenin kilit lkesi Sirbistana gereklestirmistir.

Vizelerin karsilikli kaldirildigi tek blge lkesi olan Sirbistanda (inli turistler 2,3 gn ortalama ile Sirbistanda en ok kalan yabancilar) inin demiryolu, otoyol, g tesisleri, metal isletme, endstri parklari gibi bir ok alanda yatirimi mevcut. Ulasim yatirimlari aisindan en kritik yatirim olarak Belgrad-Budapeste demiryolu ne ikarken, Sirbistanda Koridor 10 otoyolu, Belgrad-Karadag Koridor 11 yolu, Nikola Tesla havaalani ve Mihailo Pupin Kprs inin bu lkedeki nemli yatirimlari olarak dikkat ekmektedir. in, Sirbistanda ayrica in Eximbankin nclgnde yatirim fonu da olusturmustur.

inin Balkanlara olan etkisini inceleyen Stumvoll-Flessenkempere gre, inin gelistirdigi politikalar paradoksal bir yapiya sahip; siyasal istikrar saglarken, AB deger ve normlarindan uzaklastirma etkisi barindirmaktadir. Analiz, inin kamusal krediler ile mevcut rejimleri saglamlastirarak demokratiklesmeyi baltaladigini, yatirimlarda ihaleler dzenlemeyip seffafligi gzetlemedigini, bazen de yerel yolsuzluk aglari ile isbirligi yaptigini, evre ve sosyal sartlari dikkate almayarak yatirimlarda bulundugunu ortaya koymaktadir.

Her ne kadar NATO yesi ve AB ile mzakereci devlet olsa da, Trkiye son dnemde Balkanlarda AB tarafindan rakip ve az da olsa Rusya gibi istikrarsizlastirici unsur olarak ifade edilmekte, tarihi ve kltrel baglariyla egitim, insani yardim, ticaret zerinden Osmanli gemisini tekrar canlandirmak istedigine dair yorumlar yapilmaktadir. Trkiyenin uluslararasi arenada ABD ve Bati blogu ile yasadigi sorunlarin Balkanlarda ABnin Trkiye algisini etkiledigini ifade etmek mmkndr.

Avrupalilasmanin siniri zihinlerdeki Balkanlar mi?

Bati Balkanlar AB toplam nfusunun yzde 3,6sini teskil etmesine ragmen, ABnin blgeyi dnstrmede zorlanmasinin ve bunun sonucunda da blgeyi gvenlik zerinden okumasinin Avrupa iin blgesel ve kresel nedenlerinin oldugu asikar. 2019 yilinda Avrupa Parlamentosu seimleri, 2021 yilinda yeni Almanya Basbakanin seilmesi, olasi kresel ekonomik kriz, Avrupa ordusu tartismalari ve Balkanlarin kresel ikar atismasinin satran tahtasi haline gelmesi Avrupalilasmanin Balkanlarda gl bir sekilde yol almasinin hi de kolay olmadigini gstermektedir.

[alismalarini Balkanlarda modernlesme, din-devlet iliskileri ve siyasi tarih zerine yogunlastiran Sevba Abdula, Marmara niversitesinde siyaset bilimi ve uluslararasi iliskiler alaninda doktora alismalarina devam etmektedir]  http://milletgazetesi.gr/view.php?id=11724

Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

 
Bu Haber in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Haber in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

   
   
Foto Galeri
Bu Kategoriye Ait Dier Haberler
Timrasla ilgili Trkiyede yeni kaynak: TIMRASIN AHMET AGASI"
Balkanlar Budinden Varnaya, Tunadan Vardara, Sar Dagindan Rodoplara kadar her tasina, her damla suyuna, her iegine, her milletine, her asrina; dilimizi...
 
Kosova ve Bosna Hersek %100lk Gmrk Vergisini Grsecek
Kosova Ticaret ve Sanayi Bakani Endrit Shala tarafindan belirlenen bir heyet bugn, Bosna Hersekte yetkililerle Kosova tarafindan uygulanan yzde 100lk vergi...
 
Times: Putinin Belgradda sicak karsilanmasi Bati iin uyari
Times, Rusya lideri Vladimir Putinin Sirbistana yaptigi ziyareti ele aldigi basyazilardan birinde, Putine Belgradda sunulan sicak karsilamanin, Batida alar...
 
Sirbistanin baskenti Belgradda 6 hafta nce baslayan, "5 milyondan yalnizca biri" sloganiyla dzenlenen hkmet karsiti protestolar, bu hafta da devam ediyor.
Sirbistanin baskenti Belgradda 6 hafta nce baslayan, "5 milyondan yalnizca biri" sloganiyla dzenlenen hkmet karsiti protestolar, bu hafta da devam ediyor....
 
Osmanlilar yakip yikmadi aksine insa ve ihya etti
Yeni ikan "Ezan" isimli romaninda Osmanli padisahlarindan Kanuni Sultan Sleymanin dnemini kaleme alan Hirvat yazar Ivana Sojat, Osmanlilarin fethettikleri y...
 
Makedonya Polisi Gruevskiyi Ariyor
zel Yetkili Savcilik tarafindan yrtlen Tenk davasi kapsaminda 2 yil hapse arptirilan eski Basbakan Nikola Greuvski hakkinda Iisleri Bakanligi tutuklama em...
 
Bagimsizlik krizi: Ortodoks Kilisesi blnmenin esiginde
Fener Rum Patrikhanesinin Ukraynanin Rus Ortodoks Kilisesinden ayrilip bagimsizligini kisa sre sonra alacagi aiklamasi, Ortodoks Kilisesinde ok byk bir...
 
"Kibrisi da Girit gibi yutma plani"/Fatih ERBOZ
Kibrista Trk tarafinin Trkiyenin garantrlgn ieren "gvenlik ve garantiler" basliginin mzakeresine onay vermesi ve Yunanistan Disisleri Bakaninin bunu...
 
Yunanistan-Makedonya isim krizi hakkinda bilinmesi gerekenler
Atina ve skp Makedonya isminin "Kuzey Makedonya Cumhuriyeti" olarak degismesinde anlasti ama iki tarafta da diren var. Makedonya Cumhurbaskani Corge Ivanov, ...
 
Stoyan Dinkov: "Trk ve Mslman Azinliklar Asimile Edilmeye alisildi"
Trk Isbirligi ve Koordinasyon Ajansi Baskanligi (TIKA) ve Stratejik Dsnce Enstits (SDE) is birliginde 11 Balkan lkesinden bilim adami, akademisyen, din ad...
 
Trke, Balkanlarda tehlikede
Balkan lkelerinde Trke yayin yapan dergi editrleri, Balkanlarda Trkenin gelecegini masaya yatirdilar....
 
Batinin Balkanlardaki medya oyunlari
Trkiyenin Balkanlardaki etkinligi, blgede Bati tarafindan desteklenen medyanin haberleri aktarim sekline bakildiginda, Batililari epey rahatsiz etmis grny...
 
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
GVENL BLGE
Sheyl OBANOGLU
KKTC Cumhurbakanndan ters ke!
Atillla ILINGIR
Gagavuz Trkleri ile ilgili hi bilmedigimiz gerekler
Nevvl SEVINDI
Yunanistandaki iktidar deiimi Trkiyeyle ilikileri nasl etkiler?
Gzde Kili YASIN
Nedir Bu Asimetrik Tehdit? - 4
Sleyman ZMEN
KIBRIS SORUNUNUN BASLANGI NOKTASI YUNANISTANDAKI EKONOMIK KRIZ
Prof. Dr. Ata ATUN
Rza Mollov Kimdir (BRAM AHMED)
Metin EDIRNELI
Uzay Hukuku ve Bilinene Yolculuk
Mert NSAL
BIR GMENLIK HIKAYESI
Hseyin BASKIN
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri