Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar letiim Yazarlar Ariv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karada
Dier lkeler
Balkanlar
Trk Dnyas
Konuk Yazar
letiim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Ariv
Strateji/Eitim
ne kanlar
. . . . . . . . . .
skee Trk Birlii 11 yldr adaletin tecelli etmesini bekliyor
Makedonya Babakan Zoran Zaev: FET ile lgili imdiye Kadar Bir Adm Atmadysak Atmayacamz Anlamna Gelmiyor
Trkiye ve Bulgaristan arasna yeni snr kaps alacak
BEST OF RUMEL-2018 DL TRENݴne DAVET
umnuda dzenlenen dini seminere youn ilgi
lk Milli ehit Kaymakam Kemal Beyi rahmetle anyoruz
GTGB bahesinde ocuk enlii dzenlenecek
Makedonlar ve Arnavutlarn En yi Dostu Trkiye
FRANSAy KINIYORUZ
Kosovann En nemli Hedefi AB ve NATO yelii
Dviz  
  Dolar : 5.7921
  Euro : 5.1626
Hava  
 
 
Video  
NUR PAAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bk. Veki...
zcan Pehlivanol...
RUBASAM YNETCS...
HH LDER LTF ...
RUMELݴYE ELVEDA...
ELVEDA RUMEL-SKY...
ELVEDA RUMEL SK...
S. Krs  

Haberin Detay

Ana sayfaya Dn

Yaptrmlarn ran-in likilerine Yansmas Dr.Yeim DEMR
.
23.01.2019

Gemiten gelen kkl devlet geleneine ve uygarla sahip ran ile in arasndaki ilikiler ok eskilere hatta M.֒ye kadar gitmektedir. likiler her ne kadar eskilere gitmi olsa da 1960lardan itibaren dnmler geirmitir.

Bulunduklar corafyadaki hareketlilik, konjonktrel deiimler ve tehdit algs dorudan bu lkeleri etkilemi ve d politikalarn buna gre ekillendirmilerdir.

ran-in ilikilerini iki dnem olarak ayrabiliriz. Souk Sava ncesi (SSCB tehdidi) ve sonras (ABD tehdidi) 1960larda ABD-SSCB ilikilerinde yumuama grlrken SSCBye tepkili in ile ABDyi daha az nemseyen ran yaknlamas balamt. Bu dnemdeki konjonktrel gelimeler nedeniyle in, ok ynl politika izlemeye balamtr.

ran-in ilikilerinin sadece tehdit algs ile gelitiini syleyemeyiz. zellikle ekonomi ve enerji alanndaki ihtiyalar ilikilerin nemini artrmtr. ran in iin enerji ihtiyacn karlayan ve bu alanlara nemli yatrm yapan, askeri teknoloji ve silah sat iin nemli bir pazar; in ise ran iin petrol, kondensat, doal gaz iin nemli pazardr. Ayrca inin Birlemi Milletler Gvenlik Konseyinin (BMGK) daimi yesi olmas ran iin uluslararas basklara kar bir gvence tekil etmektedir.

in ile ran stratejik ortak deil

in ve ran, gvenlik politikalar ile blgesel ve uluslararas ilikilerde farkl yaklamlar sergiledikleri iin stratejik ortak olduklar sylenemez.

ABD tarafndan rana uygulanan yaptrmlarn hedeflerinden birisi de ini blgeden uzak tutmaktr...

Ortadouda yeni bir yaplandrmaya giden ABD, Suudi Arabistan ve BAE ile ran, Rusya ve ini blgeden uzak tutmaya almaktadr. inin, tek yol, tek kuak sloganyla ortaya koyduu Yeni pek Yolu Projesinin, Asya-Avrupa arasnda ran zerinden ekonomik bir kpr oluturaca ngrlmektedir. Bu proje ayn zamanda inin siyasi ve ekonomik olarak glenmesi anlamna gelmektedir. Dolaysyla ABD ve dier uluslararas glerin honut olaca bir durum deildir. in, blgede yaanan anlamazlklardan (zellikle snr anlamazlklar), denizlerdeki kuatlmlktan kurtulmak ve gelien ekonomisini korumak zorunluluuyla yeni alternatiflere ynelmitir. Bu alternatiflerden olan pekyolu gzergahnda en nemli kara ve deniz balantsn salayan ran ile ilikilerini gelitirmek istemekte, rana ynelik yaptrmlara tepki vermektedir.

in, rana uygulanan yaptrmlara kar

in, ABDnin 8 Maysta P5+1 (ABD, in, Rusya, ngiltere, Fransa ve Almanya) lkeleri arasnda imzalanan Nkleer Anlamadan ekilmesi ve ardndan rana ynelik tek tarafl yaptrm uygulamasna tepki gstermitir. rann sivil kullanm iin nkleer enerjiye sahip olabileceini ve uygulanan yaptrmlarn sorunu daha da derinletireceini savunmaktadr.

Dnyann en byk ham petrol ithalats olan in, ayn zamanda ran petrolnn de en nemli alcsdr. Bu durumda inin, ABD yaptrmlarna nasl tepki verecei sadece in ekonomisinin deil ayn zamanda ran ekonomisinin de gelecei asndan nemli bir karar olacaktr. Uzun yllardr randan ham petrol alan in, AB ve ABDnin ortak yaptrmlar uyguladklar yllarda dahi randan alm kesmemi ve ald yksek miktarlardaki petrol sayesinde adeta rann nefes almasn salamt. in, enerji gvenlii gerekesiyle petrol ithalatn eitlendiren bir lkedir. Nitekim yakn zamanda artan enerji talebini karlamaya alan in, bu talebi karlarken ayn zamanda sreklilik ve gvenlik konularna da nem vermektedir. Bu nedenle ihtiyalar dorultusunda tedariki devlet saysn artrm ve 2017 ylnda yllk ithalatnn yaklak %77lik ksmn Rusya, Suudi Arabistan, Angola, Irak, ran, Umman, Brezilya, Venezuela ve Kuveytten karlamtr. Geri kalan %23lk ksm ise yaklak 30 lkeden salanmaktadr. Bu lkeler arasnda drdnc srada bulunan ran, inin yllk ihtiyacnn %7sini karlamaktadr. Bu oran in iin pek yksek saylmasa da rann toplam ihracatnn %24ne karlk gelmektedir. Verilere gre, in 2017 ylnda randan toplam 31,150 milyon ton petrol ithal etmitir.

Uzun yllardr devam eden in-ABD ticaret savalar rana uygulanan yaptrmlarda da kendini gstermitir. 2010 ylnda rana uygulanan yaptrmlar in bir ekilde frsata evirerek, ran enerji sektrne yatrm yapmann yan sra, randan ham petrol alm, ran gemileri iin reasrans salam, her alanda in mallarn satmt. Tm bunlar yapma kapasitesine sahip olsa da byk bir dikkatle hareket etmektedir.

inin ran enerji sektrndeki varl, Ortadoudaki stratejik hedefleri ile ayn dorultudadr. Bu lkelerden gelen enerji, ine Ortadoudaki politik etkisini artrma imkn vermektedir. Yaptrmlarn uygulanmasna defalarca kar kan in, randan enerji ithaline devam etmektedir. Devlete ait veya zel iletmeler enerji ihtiyacn karladklar lkelerde in hkmeti tarafndan her zaman desteklenmilerdir. Ama, bu lkelerde politik nfuzunu artrmak ve daha uygun fiyatlarla petrol ve doalgaz almak olmutur.  Ancak ABDden, inli irketlere yaptrm uygulama sinyalinin gelmesinin ardndan tavr deiikliine gidilmi ve Pekin ynetimi, devlet bnyesinde faaliyet gsteren irketlere randan almlar azaltmas ynnde uyarda bulunmutur. inin randan yapt ithalatnn byk bir ksm devlete ait irketler tarafndan gerekletirilmektedir. Uyarnn ardndan lkenin en byk petrol rafinerisi olan Sinopec ile CNPC bnyesindeki PetroChina, randan ithalat azaltm ve Kasm ay iin herhangi bir siparite bulunmamtr.

Yaptrmlarn hemen ardndan randaki yatrmlarn ksa bir sre iinde sonlandran irketlerin birou, ABDnin ilk yaptrmlarnn yrrle girmesinden nce Temmuz aynda petrol almlarn artrmlard. Platts S & P Globale gre, rann en byk mterisi olan ine yaplan tanker yklemeleri, Haziran aynda 722.000 b/d seviyesinden 800.000 b/d seviyesine ulat. Ancak Austos aynda bu eilimler tersine dnm hem in hem de Hindistan Kasm ayndan nce almlarn nemli lde azaltmt. Austos aynn ilk iki haftasnda inin petrol ithalat yaklak 200.000 b/d dle 615.000 b/d seviyesine gerilemiti. Sinopec ve Zhuhai Zhenrong bata olmak zere ine ait pek ok rafineri Temmuz ayndan beri ithalatlarn ran Ulusal Tanker irketinin tankerleriyle gerekletirmitir. Haziran aynda randan ham petrol ve kondensat tayan 19 tankerin 9u inli irketlere aitken Temmuz aynda ran Ulusal Tanker irketinin 17 tankerinin tamam ine doru yola kmtr. rana ait tankerlerin tadklar miktarlar hakknda kesin bilgiler bulunmamakla birlikte rann bu tankerlerden bazlarn yaptrmlar karsnda bir ka olarak kullanaca dnlmtr. Nitekim ran, 2014 ylnda inin Dalian ve Zhoushan ehirlerine tankerler gndererek petroln sz konusu ehirlerdeki antrepolara boaltm, ardndan da ham petrol ve kondensatlar Hindistan ve Gney Koreye satlmt. rann bu yntemi tekrar kullanacana ilikin sinyaller, rana ait 2 milyon varil petrol tayan Dune tankerinin yaklak 4 yl sonra ilk defa Dalian ehrine uramas ve ykn bir antrepoya boaltmasyla ortaya kmtr. Her ne kadar in hkmeti rafinerilerden, randan ithalatlar azaltma talebinde bulunsa da inin asl hedefinin ksa bir sre ithalat azaltarak hem irketlerini korumak hem de muafiyetlerden faydalanmak olduu tahmin edilmektedir. Nitekim inin artan enerji talebi ve enerji arz gvenlii politikas bunu desteklemektedir.

ran ile ticari ilikilerini kesmeyeceini belirten ve ABD tarafndan 8 lkeye uygulanan muafiyetten faydalanan inin, "ran ile i birlii yapmas uluslararas hukuk erevesinde makul, meru ve hukukidir ve buna sayg gsterilmeli ve destek verilmelidir. aklamas rana ilikin yol haritasn gsterir niteliktedir.

Birok irket randan ekilirken tek istisna inli irketler olmutur ve u ana kadar da in meneli herhangi bir irket randa yatrmlarn durdurmamtr. stelik Totalin randan ekilmesiyle birlikte anlamadan doan hak kapsamnda, in Ulusal Petrol irketi (CNPC) Totalin hisselerini devralnca CNPCnin projedeki pay %80,1e ykselmitir. CNPCnin randa sahip olduu alanlardan hala petrol alyor olmas muaf olduu miktarn altna dmediinin de bir gstergesidir. rann yar resmi haber ajans Tesnimdeki habere gre, ABDnin tek tarafl yaptrmlarndan kaynaklanan ticaret sorunlarnn ran ile in arasndaki bankaclk sorunlar ile ald ve ine yaplacak petrol ihracatndan elde edilecek miktarn bir sre sonra rana aktarlaca ifade edilmitir.

Muafiyet sresinin sona ermesi durumunda inin nasl bir politika izleyecei ayrca tartlmaktadr, ancak olas bir durumda in, Rusya-ran ibirliine katlabilir, ABD yaptrmlarna kar toplu savunma amal uluslararas bir sistem kurma giriimleri sz konusu olabilir.

Bu makale ilk olarak Diplomatik Gzlemin Ocak 2019 saysnda yaynlanmtr. 

Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

 
Bu Haber in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Haber in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

   
   
Foto Galeri
Bu Kategoriye Ait Dier Haberler
Trumpn Golan Tepeleri Kararnn Olas Sonular - Sabir Askerolu
Trumpn son hamlesi artk uluslararas ilikilerde g politikasnn ne kt, glnn hakl olabilecei ve uluslararas balaycl olan kararlara ra...
 
ABDnin sraile Jesti: Golan Tepeleri - Yeim Demir
ABD Bakan Donald Trump, Kudsten sonra Golan Tepelerindeki "srail egemenliini" tanyan kararnameyi imzalad ve ardndan srail, Gazze kent merkezini vurma...
 
Komplo Teorisi Deil Gerek - Sabahattin smail
Kuzey Kbrs Trk Cumhuriyeti Cumhurbakan Aknc, bir an nce sorunu "zme" ve Rum lider Anastasiadis ile birlikte 1 milyon dolarlk NOBEL BARI DL alarak...
 
Ruhban Okulunu Amayan Kim? Bojidar POF
Okulun almas tm vatandalar iin balayc olan kurallar erevesinde mmkndr. Aksi eitlik ilkesine aykrdr. Lozan, aznlklarn dier vatandalarla ...
 
Egede Yunan hava sahas 12 mile kartld!. Kaynak Yenia
Yunanistanda "Makedonya sorunu" yznden hkmet krizine yol aan Panos Kammenos, Savunma Bakanlndan istifa ettii gn dahi Trkiyeye kar kstah eylem v...
 
Trkn ar yk - LBER ORTAYLInn yazs
Birtakm adamlar hem milliyetiliin virs olduundan bahsediyorlar hem de Rumeliden gelenlere bman ve aklszca imalarda bulunuyorlar. Basnn baz stunlar...
 
Trkiye Kbrsa igal ve istila iin gelmedi!A+ATrkiye Kbrsa igal ve istila iin gelmedi! - Hseyin Macit YUSUF /Yenia
Trkiyenin Kbrsta igalci olmad, istila iin gelmedii, 1974teki Mutlu Bar Harektnn Trkiyenin 1960 anlamalar erevesinde garantrlk hakkn ...
 
Dinci tehdit, Kubilay ve birlikilik!..
"Gazez Camii giriinin sol tarafndaki bahede, arkas st yatk, elbiseleri kanl, ba boynundan ayrlm ve etrafndaki toprakta ok fazla kan lekeleri bulu...
 
Rodosta Mehmed ekip Paa ve Ei Aye Hanmn Trbesi Neval Konuk
Rodosta Mehmed ekip Paa ve Ei Aye Hanmn Trbesi Var d!!!... Yaklak 20 yldr Rumelideki Osmanl eserlerini aratran biri olarak bu kaleme aldm y...
 
Atatrk neden ykseliyor
Bu ylki Cumhuriyet Bayram kutlamalar ve 10 Kasm Atatrk anmalar gsterdi ki Atatrkn temsil ettii deerler ykseliyor. Kutlamalar ve anma etkinliklerin...
 
Kbrs satan, Trkiyeyi de satar! (Yenia - Murat DE)
Balk fazla iddial gibi duruyor deil mi? Ama iddial bulduumuz, olmaz-olamaz dediimiz ne varsa yaadk.. Ve artk her an her ey olabilir noktasnda zihinl...
 
BULGARSTANDA AIRI MLLYET PARTLERN ATAI (smet TOPLAOLU-Balkan Gnl)
Bulgaristanda ar milliyeti parti hkmet ortakl konumundan yararlanarak dinler kanununda deiiklik yaplmasn n gren kanun tasarsn meclise sun...
 
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
KUATMA
Sheyl OBANOLU
Gagavuz Trkleri ile ilgili hi bilmediimiz gerekler
Nevvl SEVND
Yeni Zelanda tokad ve KKTC (Dr. Yurdagl ATUN)
Prof. Dr. Ata ATUN
Kbrsta yeni bir yol gerekiyor
Gzde Kl YAIN
Nedir Bu Asimetrik Tehdit? - 2
Sleyman ZMEN
IKBYde Referandum, Barzani, Trkmenler ve Trkiye
Dr. lhan Ylmaz CMERT
NOT DEFTER: 15-21 NSAN
Metin EDRNEL
Notre Dame Kilisesi ve Esmeralda
Mert NSAL
BATI KAYNAKLARINDA STANBULUN FETH
Hseyin BASKIN
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri