Ana Sayfa  |  Hakkmzda  |  Dernek Tz |  Ynetim Kurulu  |  letiim

Anasayfa Faaliyetler Trkiye Balkanlar Iletisim Yazarlar Arsiv
Anasayfa
Duyurular
Faaliyetler
Trkiye
Yunanistan/B.Trakya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arnavutluk
Bosna/Sancak
Romanya
Karadag
Diger lkeler
Balkanlar
Trk Dnyasi
Konuk Yazar
Iletisim
Yazarlar
Foto Galeri
Videolar
Arsiv
Strateji/Egitim
ne kanlar
Dviz  
  Dolar : 5.7538
  Euro : 5.3822
Hava  
 
 
Video  
NURI PASAYI TANI...
RUBASAM YK zcan...
Balkanlar Benim Y...
RUBASAM Bsk. Veki...
zcan Pehlivanogl...
RUBASAM YNETICIS...
HH LIDERI LTFI ...
RUMELIYE ELVEDA...
ELVEDA RUMELI-SKY...
ELVEDA RUMELI SK...
S. Krs  

Haberin Detay

Ana sayfaya Dn

Ortadogu ve ABD-Iran Satran Oyunu - Yesim Demir
.
15.07.2019

Iran ile ABD arasinda 40 yildan beri devam eden gvensizlik, iki devlet arasindaki iliskileri de sekillendirmistir. Bu gvensizlik, ABD Baskani Donald Trump dneminde daha yksek bir seviyeye ulasmis, Trumpin bir yil nce ok tarafli nkleer anlasmadan ekilmesi ile dozu giderek artan gerginlik deyim yerindeyse ABDnin diger lkelerle yasadigi gerginlikleri glgede birakarak Iran ile savas sylemlerini gndeme getirmistir.

Psikolojik savas srdrlyor...

Getigimiz gnlerde Basra Krfezi ve Umman Denizinde tankerlere ynelik saldirilarda -kanitlanmamis olmakla birlikte- Iran sulanmis, ancak Iran tarafi bu sulamalari kabullenmemistir. Bu sulamalar birka soru ile sorgulanabilir; ABD yaptirimlari nedeniyle ekonomik olarak sikintili sreten geen Iran neden bu tr eylemlerde bulunarak AB lkelerini ve komsularini kizdirmak istesin? Ya da Iranin saldiri stratejisi byle mi olurdu?  Tankerlere ynelik saldirilari Iranin gereklestirdigine ynelik iddialardaki asil amacin, Irani bu saldirilarla iliskilendirerek uluslararasi kamuoyu nezdinde zor duruma dsrmek oldugu ifade edilebilir.  

Son olarak Hrmz Bogazi zerinde uan ABD Hava Kuvvetlerine ait insansiz hava aracinin (IHA) Iran tarafindan dsrlmesinin ardindan tekrar iki devlet arasinda savas olabilecegi ynnde sylemler ikmaya basladigi grlmektedir. Ancak gerilim ne kadar artarsa artsin yine de savas ikma ihtimali dsktr. Iran tarafindan ABDye ait IHAnin dsrlmesindeki ama; bir anlamda karsi tarafi deneme, yani ABDnin nasil bir tutum sergileyecegini lmek olarak degerlendirilebilir. ABD Baskani Trumpin, nce Irana ynelik savas emrini verip ardindan geri ekmesi ise Irana karsi bir esit psikolojik savas srdrldgnn isaretidir. Beklenilenin aksine her iki taraf da kesinlikle sicak savastan yana degildir. Israrla savas ikacak iddiasinda bulunanlarin da bildigi zere ABD, Israil ve Suudi Arabistan, Yemen, Suriye ve Hizbullah zerinden hali hazirda Iran ile savas halindedir.

Hem ABD hem de Iran mzakereden yana...

ABD, kesinlikle mzakereden yana ve zaman zaman yetkililer de bunu dile getirmektedir. Iran da ABDnin bu tavrini bildigi iin direnmekte ama ayni zamanda mzakereden yana oldugunu da ifade etmektedir. Bu durumda akillara syle bir soru gelebilir. Her iki devlette mzakereden yanaysa neden hala gerilim devam ediyor? Sorun, ABD ve Iranin geri adimi ilk atan devlet olmak istememelerinden kaynaklanmaktadir. Iki devlet arasinda dolayli olarak Japonya, Irak, Katar gibi lkelerin arabuluculuguyla mzakereler srdrlmekte, mzakerelerde stnlk saglama ve kendi kamuoylarini etkilemek amaciyla da sert sylemlerde bulunmaya devam etmektedirler.

ABD-Iran gerginliginde kritik tarih KOEPin sonu da olabilir

ABD Baskani Trumpin 8 Mayis 2018de Kapsamli Ortak Eylem Planindan (KOEP) ekilmesinin ardindan yaptirimlarla ve krfezde yabanci bandirali gemilere ynelik saldirilarla sulanmasi ile iyiden iyiye kendini kseye sikismis hisseden Iran, 60 gn iinde anlasmaya taraf lkelerin Iran ikarlarini koruyacak nlemler almamasi durumunda zenginlestirilmis uranyum seviyesini artiracagini ve 2015 nkleer anlasmadan geri adim atabilecegini bildirmistir. Bu karar dogal olarak KOEPin sonu olacaktir. Yani en kt senaryo olarak dsnlen, ABDnin geri ekilmesiyle Iranin anlasmayi geersiz sayarak nkleer programini yeniden hizlandirma politikasi gereklesmek zeredir. Tehlike, Iranin ABDye veya mttefiklerine karsi nkleer bir silah sahibi olmasi ve kullanmasi degil, nkleer silahli bir Iranin, Suudi Arabistan, Misir ve hatta Trkiye de dahil olmak zere Krfez ve Ortadogudaki diger devletlerin nkleer seeneklerini yeniden gzden geirmesine yol aacak olmasidir. Bu sekilde bir etkilesimin, blgesel ve kresel gvenlige tehdit olusturacagi dsnlmektedir.  

Nkleer silah bulundurma fikri her lke iin olasi saldiri konusunda caydirici olarak  dsnlmektedir. Iranin nkleer alismalari ise ayakta durmasinin garantisidir. Ayni zamanda milli bir gurur kaynagidir. Teknoloji sayesinde herkes birbirinin gcn bilmektedir. Iranin da elinde ne oldugunu bilen ABD, sadece uluslararasi toplumda yanki bulmasi iin diplomatik bir aba sergilemektedir.

ABDnin plani savas degil blgeye yerlesmek...

ABD ekonomisi durgun bir dnemden gemekte ve bu durumu telafi edebilecek basarili olsun veya olmasin bir savasa veya gerilime ihtiyaci vardir. Ayrica 2020 seimlerinde Trumpin yeniden seilme istegi sz konusu ve bu istegini gereklestirebilmek iin ekonomiyi canli tutma gibi bir aba ierisinde oldugu grlmektedir. Kendi ekonomisini canlandirmak iin blgede kaos yaratarak zellikle Iran dsmani blge lkelerine silah satmaya alisma stratejisi gz nnde bulundurulmalidir.

ABDnin, tanker saldirilarinin ardindan Irani caydirmak ve savunma amali olarak blgeye savas gemileri, B-52 bombardiman uaklari ve asker gnderme karari, Asya blgesini de kontrol altina almak iin blgeye yerlesmesi olarak ifade edilebilir.

Olasi saldiri 3. Dnya Savasina yol aar...

Kesin olarak iki lke arasinda savas ikmaz demek yerine, olasiliginin ok dsk oldugu ileri srlebilir. ABD, IHA ile ilgili misilleme olarak sadece uluslararasi sularda Iran gemilerini vurabilir veya bunlara el koyabilir. Nihayetinde ABD, lkesine ait IHAnin dsrlmesini gereke gstererek Iran topraklarina veya askeri unsurlarina bir hava saldirisi yaparsa bu savas baslar. Ancak bu savas sadece iki devlet arasinda degil, ayni zamanda ABDnin mttefiki olan lkelerin de dhil olacagi ve buna karsilik Iran tarafinda yer alabilecek Rusya, in ve Kuzey Kore gibi lkelerin de mdahil olmasiyla topyekn bir savasa yol aar ve belki de beklenen 3. Dnya savasinin dogmasina sebep olacak sekilde blgeyi atese srkler. Her ne kadar Israil, Suudi Arabistan ve Birlesik Arap Emirlikleri (BAE) gibi lkeler kiskirtsa da ABD duruma daha temkinli yaklasiyor. nk Iranin beklenmedik asimetrik mcadele stratejisi iinde bir anda saldirida bulunmasi Ortadogu ve blgedeki ABD ikarlari iin ok maliyetli olacaktir. 

Kisacasi ABD, Irana askeri mdahale veya saldiri yapilabilmesine gereke gsterilebilecek aik ve gereki kanitlari ortaya koyamamistir. Buna ragmen ABDnin savasa girmesi gvenirligini ve ikarlarini tamamen zedeleyecek bir durum yaratir. Ayrica tarihsel srete de grldg zere ABD, II. Dnya Savasindan sonra girdigi savaslardan (Kore, Vietnam, Irak, Afganistan) zaferle ikamamistir. ABDnin,  Iran ile belki de sonu hi gelmeyecek bir savasa girerek, ayni olumsuz sonularla yzlesmek istemeyecegi ve kendi kamuoyuna hesap veremeyecegi yeni maceralara kolay kolay atilmayacagi geregi ortaya ikmaktadir.

Olasi bir savas durumunda Iran kendi cephesinde degil evresinde mcadele verecektir. Hem ABD hem de Avrupa Birligi (AB) lkeleri Iranin savasi evresine yayma ihtimalinden korkmaktadirlar. Syle ki, Iran Hrmz Bogazini kapatirsa kendini de tecrit etmis olur ama Iranin Yemende bulunan cruise ve balistik fzeleri ile Babl Mendep Bogazini vurmasi krizin boyutunu artirabilecek dzeyde olur.

Savas seenegi blgeyi tamamen sekillendirebilecegi gibi petrol fiyatlarinin artmasini da beraberinde getirecektir, ancak bu ykselis Trumpin seim ncesi isteyecegi en son seydir. Dolayisiyla, Umman Denizindeki tanker saldirilari sonrasi petrol fiyatlarinda artis olmustur. Her ne kadar ABD blgede gl askeri varliga sahip olsa da Iran tarafindan petrol sevkiyatina vurulacak darbeye karsi koymasi ok kolay olmayacaktir. Her iki tarafin izlemis oldugu politika bu gerginligin bir sre daha devam edecegini gstermektedir.

Facebook! da Payla   Twitter! da Payla  

  

 
Bu Haber in Toplam 1 Kii Oy Verdi...
 

 
Yorumlar Yorum Yaz

Bu Haber in Henz Yorum Yaplmam.lk Yorumu Siz Yapmak in Tklaynz

   
   
Foto Galeri
Bu Kategoriye Ait Dier Haberler
19 Temmuz 1974 Gecesi - Magusa Aiklari(Adige Ilhan zsaray)
19 Temmuz 1974 Gecesi - Magusa Aiklari 8 Trk muhribi dnya savas tarihine geecek bir savas planinin ilk adimini atiyordu. Magusa aiklarinda turluyorlar, ...
 
KOD ADI: BOZKURT (TC Hakan Ayaz)
Kibris cumhuriyetini Yunanistana baglamak amaciyla Rumlarin 1958 yilinda baslattiklari Trklere karsi baski, yildirma ve yok etme politikalarina karsi o zamank...
 
Kibris Rum Kesimi NATOnun gizli yesi mi? - Ceyhun BOZKURT
Trkiye, Fatihten sonra ikinci sondaj gemisi Yavuzu Dogu Akdenize ugurladi. Yavuz burada sondaj alismalarini srdrecek. Arkasina basta yesi yapildigi AB o...
 
Tsiprasdan Pontus Hamlesi - Bojidar IPOF
Yunanistan Resmi Gazetesinde, "Pontuslu Rumlarin Tarihsel Arsivi Hazirlama Komitesi" adli ortak bir komitenin kurulmasiyla ilgili olarak 31 Mayis 1919 tarihinde...
 
Trumpin Golan Tepeleri Kararinin Olasi Sonulari - Sabir Askeroglu
Trumpin son hamlesi artik uluslararasi iliskilerde g politikasinin ne iktigi, glnn hakli olabilecegi ve uluslararasi baglayiciligi olan kararlara rag...
 
ABDnin Israile Jesti: Golan Tepeleri - Yesim Demir
ABD Baskani Donald Trump, Kudsten sonra Golan Tepelerindeki "Israil egemenligini" taniyan kararnameyi imzaladi ve ardindan Israil, Gazze kent merkezini vurma...
 
Komplo Teorisi Degil Gerek - Sabahattin Ismail
Kuzey Kibris Trk Cumhuriyeti Cumhurbaskani Akinci, bir an nce sorunu "zme" ve Rum lider Anastasiadis ile birlikte 1 milyon dolarlik NOBEL BARIS DL alarak...
 
Ruhban Okulunu Amayan Kim? Bojidar IPOF
Okulun ailmasi tm vatandaslar iin baglayici olan kurallar erevesinde mmkndr. Aksi esitlik ilkesine aykiridir. Lozan, azinliklarin diger vatandaslarla ...
 
Yaptirimlarin Iran-in Iliskilerine Yansimasi Dr.Yesim DEMIR
Gemisten gelen kkl devlet gelenegine ve uygarliga sahip Iran ile in arasindaki iliskiler ok eskilere hatta M.֒ye kadar gitmektedir. Iliskiler her ne kadar...
 
Egede Yunan hava sahasi 12 mile ikartildi!. Kaynak Yeniag
Yunanistanda "Makedonya sorunu" yznden hkmet krizine yol aan Panos Kammenos, Savunma Bakanligindan istifa ettigi gn dahi Trkiyeye karsi kstah eylem v...
 
Trkn agir yk - ILBER ORTAYLInin yazisi
Birtakim adamlar hem milliyetiligin virs oldugundan bahsediyorlar hem de Rumeliden gelenlere bman ve akilsizca imalarda bulunuyorlar. Basinin bazi stunlar...
 
Trkiye Kibrisa isgal ve istila iin gelmedi!A+ATrkiye Kibrisa isgal ve istila iin gelmedi! - Hseyin Macit YUSUF /Yeniag
Trkiyenin Kibrista isgalci olmadigi, istila iin gelmedigi, 1974teki Mutlu Baris Harektinin Trkiyenin 1960 anlasmalari erevesinde garantrlk hakkini ...
 
En ok Okunanlar  
Yazarlar  
ROK
Sheyl OBANOGLU
HAYALET EHRE, HAYALPEREST BAKAN SEM..!
Atillla ILINGIR
Gagavuz Trkleri ile ilgili hi bilmedigimiz gerekler
Nevvl SEVINDI
Yunanistandaki iktidar deiimi Trkiyeyle ilikileri nasl etkiler?
Gzde Kili YASIN
Nedir Bu Asimetrik Tehdit? - 4
Sleyman ZMEN
KIBRIS SORUNUNUN BASLANGI NOKTASI YUNANISTANDAKI EKONOMIK KRIZ
Prof. Dr. Ata ATUN
Rza Mollov Kimdir (BRAM AHMED)
Metin EDIRNELI
Uzay Hukuku ve Bilinene Yolculuk
Mert NSAL
BIR GMENLIK HIKAYESI
Hseyin BASKIN
E-mail Listesi  

Ad Soyad

:

E-mail

:

Anket  
 

 

Rss | Sitene Ekle | Reklam |Knye |Gizlilik lkeleri |Bize Ulan
Sitemizdeki yaz, resim ve haberlerin her hakk sakldr. zinsiz, kaynak gsterilmeden kullanlamaz.
Web Tasarm

Haberler Haber Siteleri Haberler Haber Siteleri